MORRE ABIE NATHAN

Artigo publicado en ITON GADOL

Abie Nathan, coñecido polas súas intrépidas iniciativas pacifistas, como a creación da estación de radio "A Voz da Paz" en alta mar, ou unha viaxe en avión de Israel a Exipto en 1966, morreu en Tel Aviv á idade de 81 anos. Abraham Jacob Nathan naceu o 29 de abril de 1927 en Irán educouse en India, onde serviu como piloto de combate da Real Forza Aérea, antes de emigrar a Israel en 1948, onde sumouse a aviación do recén creado Estado xudeu. Saltou á fama cando en 1966 realizou unha viaxe en solitario nun rudimentario avión a fin de dialogar cos exipcios máis dunha década antes de que Israel e Exipto asinasen a paz en 1979. Fiel defensor da idea de que os homes da rúa poden lograr o éxito en áreas onde os políticos fallan, Nathan concorrera un ano antes ás eleccións lexislativas en Israel coa promesa de viaxar ao Cairo para falar de paz co presidente exipcio, Gamal Abdel Nasser. "Alguén ten que facelo. Cos políticos non chegamos a ningures", declaraba naquela ocasión, en liña coas crenzas pacifistas que coñeceu na India. Non en van, o xornalista do diario Haaretz, Gideon Levy, amigo persoal de Nathan, descríbeo como "o última israelí que sentiu compaixón e axuda como conceptos globais. A nosa Nai Teresa". Malia que fracasou no seu intento inicial de falar cos exipcios, a súa cruzada particular para acabar co conflito árabe-israelí espertou grande simpatía entre moitos israelís. Así, tamén é coñecido por converter un vello barco cargueiro do que se di foi parcialmente fundado por John Lennon nunha estación pirata de radio fronte á costa de Tel Aviv chamada "A'Voz da Paz", que emitía cancións e mensaxes pacifistas. "Shalom, salaam e paz para todas as nosas oíntes", declarou Nathan ao comezo dos seus programas radiofónicos en 1973. Tamén son coñecidas as súas reunións con líderes da Organización para a Liberación de Palestina (OLP) como Yaser Arafat, con quen reniuse en Tunisia e chamaba 'irmán', cando en Israel ese tipo de accións eran consideradas delitos criminais. As súas folgas de fame en favor da paz e súas encarcelamientos por manter reunións con dirixentes palestinos lograron consolidar a súa sona de activista e espertou as simpatía da bohemia e non poucos políticos. Non só foi punta de lanza do movemento pacifista no conflito árabe-israelí, senón que tamén asistiu a vítimas de terremotos e fame noutras rexións do planeta como Camboxa, Nicaragua, Líbano ou a antigua Zaire. Así mesmo, en plena guerra fría visitou varias capitais europeas, así como EEUU e a entón Unión Soviética, onde se entrevistou con líderes como a Papa Paulo VI, ao senador Robert Kennedy e intelectuais como Jean Paul Sartre ou Bertrand Russell. O presidente do Estado de Israel, Simón Peres, louvou a figura de Nathan como a de "un grande loitador contra a guerra, a pobreza e a discriminación", e defíneo como "un home que dedicou a súa vida aos outros, para a mellora da humanidade". O primeiro ministro, Ehud Olmert, afirmou pola súa banda que "agregou unha cor único de humanidade e compaixón á sociedade israelí. Levarémolo con cariño na memoria". O secretario xeral da organización israelí Paz Agora, Yariv Oppenheimer, cualifica a Nathan como vangardista e valente loitador pola paz, que non dubidou en liderar a loita. No 1996, Nathan sufriu un primeiro infarto en Washington, que o deixou postrado nunha cadeira de rodas ao padecer unha hemiplexía do lado esquerdo do corpo. Outro infarto máis severo en xuño de 1998 en Tel Aviv deixoulle sen fala. Desde entón permanecía retirado da vida pública. Nathan estivo casado en dúas ocasións e ten unha filla, Sharona.

COLABORA NESTA INICIATIVA HISTÓRICA:

Para máis información: colecaomemorias@gmail.com

CARTA ABERTA AO MUNDO DESDE JERUSALEM

En 1969, Stanley Goldfoot escribiu desde Jerusalem unha carta aberta ao Mundo. Eis un magnífico video cun extracto da carta: VER VIDEO AQUÍ

SHABBAT SHALOM, שבת שלום

Shabbat Shalom, שבת שלום

O GOY DE SHABAT

Por Joe Velarde

A neve chegou a principios do inverno de 1933 cando a nosa gran familia cubana se mudou a Williamsburg, en Brooklyn. Tiña eu dez anos. Nós eramos os primeiros de fala hispana en chegar ao lugar, e acomodámonos máis ou menos facilmente naquela veciñanza multitudinaria e multicultural. Rapidamente comezamos a aprender un pouco de italiano, algunhas palabras en grego e polaco, moito idish e sen perder o noso pronunciado acento en inglés. A primeira vez que escoitei a expresión "Xa vén Shabat" foi cando o Sr.Rosenthal rexeitou abrir a porta da súa tenda de alimentación na avenida Bedford. A miña nai enviárame cunha moeda de dez centavos para mercar un par de calcetíns negros para o meu pai. Naquel tempo, os homes usaban sobre todo negro e azul mariño. O marrón e o gris eran dalgún xeito especiais e custaban máis. O Sr. Rosenthal estivo de pé detrás da porta pechada, de brazos cruzados, mirándome aireadamente a través do groso vidro mentres unha nevada pesada e a escuridade comezaron a caer un venres pola tarde. "Xa pechamos", dixo o Sr.Rosenthal sacudindo a súa cabeza, "Que non ves que xa vén Shabat? Non sexas insistente! Vaite á túa casa!". Eu podía sentir a fría humidade que cubría a miña cabeza e pensei que Shabat era a palabra xudía para a neve. A miña percepción errada sobre o Shabat non durou moito tempo, xa que a cultura dominante da área pronto se fixo evidente; os xentiles eran a minoría. De aí en diante, como Shabat viña coa súa regularidade inmutable e a tradición xudía enchía a vida da veciñanza, deime de conta de como tantas actividades humanas, xeralmente normais en calquera día da semana, cesaban, e un silencio palpable, unha agradable tranquilidade, caía sobre todos nós. Foi entón cando as familias con algunha necesidade urxente en Shabat enviaban a alguén para "traer ao raparigo de fala hispana o máis rápido posible". Esa era eu. Xusto a tempo, deixei de ser anónimo e fíxenme chamar Yussel, ás veces Yuss ou Yussele. E así comezou a miña vida como un Goy de Shabat, voluntariamente facendo tarefas para os meus veciños os venres pola noite e os sábados: prendendo as estufas, facendo mandados, conseguindo receitas médicas para os anciáns, alimentando caldeiras a carbón, prendendo ou apagando luces, e limpando a neve e o xeo de beirarrúas esvaradías. Facendo todo o que lle foi prohibido ao xudeu facer en Shabat, polo seu código relixioso. (Grazas a min, toda a miña familia converteuse en adicta á pastelaría xudía.) As tardes do venres eran especiais. Eu camiñaba a casa desde a escola asaltado polo rico aroma que emanaba das cociñas xudías, que preparaban aquela tarde o menú especial para Shabat. Para ese entón, eu lograra unha lista de "clientes" estables, de familias xudías que dependían de min. As caldeiras, en particular, demandaban unha atención permanente durante os invernos xeados de Brooklyn . Estremézome recordando os ventos brutalmente fríos que sopraban desde o leste. As ansias subían a medida que pensaba nas comidas caseiras quentes que eu traería a casa esa noite despois de que as miñas roldas de Shabat rematasen. Grazas a min, toda a miña familia converteuse en adicta á pastelaría xudía. Eu? Aínda son adicto ao sopapo marmolada, a jalvá e ás cremas de ovo. Recordo coma se fora onte como descubrín que os xudeus eran as persoas máis intelixentes no mundo. Como verás, na nosa casa cubana a todos nós gustábannos os extremos dos pans e, para manter a paz, o meu pai sempre decidía quen ficaría con eles. Unha noite áspera de inverno fun recompensado polas miñas dilixencias cun anaco quente de jalá de Shabat (nós dicímoslle "santa") e deime de conta de que fun testemuña de algo xenial! Quen máis podería inventar un pan que marabillosamente tivese finais por todas partes -e que alcanzase para cada un dos integrantes dunha familia numerosa? Había un aspecto "Internacional" nos meus anos de adolescente en Williamsburg. A familia Sternberg tiña dous fillos que loitaran na Brigada Abraham Lincoln en España. Cada vez que nós conseguiamos a súa atención, eles enfeitizábannos con contos de aventuras arriscadas que pasaron na Guerra Civil Española. Estes veteranos de guerra de aproximadamente 20 anos de idade tamén nos mostraron unha nova forma de pensar, que incluía ideas humanas tales como "De cada cal segundo a súa capacidade e a cada cal segundo a súa necesidade". En retrospectiva, esta exposición inocente a unha filosofía diferente foi o punto de partida dunha viaxe que tamén incorporaría o concepto de Tzedaká no meu guía persoal ao mundo. Na época á que os historiadores máis tarde chamarían a Grande Depresión, un níquel era moito diñeiro e o seu poder económico podía comprar unha nova Spaldeen, o nome local que lle dabamos a unha pelota de goma rosada que nese entón era producida pola Empresa Spalding. A famosa Spaldeen era crucial nos nosos xogos infinitos da rúa: pegarlle cun pau como no béisbol, coa man contra a parede ou simplemente cos pés. Unha tarde de verán as nosas fantasías adolescentes converteron ao noso barrio nun estadio repleto, e a un de nós no bateador estrela, bateando unha pelota con efecto que gañou o campionato. Realmente pensamos que gañamos, xúroo. Os nosos veciños, máxicamente transformáronse en espectadores que alentaban desde as súas xanelas de cor marrón, e foron testemuñas dunha versión única de béisbol das grandes ligas. A miña ocupación como Goy de Shabat chegou ao seu fin logo de Pearl Harbor, o 7 de decembro de 1941. Retireime do Colexio de Brooklyn ao día seguinte e uninme ao exército estadounidense. En xuño de 1944, o corpo aéreo do exército embarcoume a casa despois de voar sesenta misións de combate sobre Italia e os Balcáns. Eu estaba atafegado ao decatarme de que varios dos meus amigos xudeus e veciños puxeran un lugar para min nas súas mesas cada Shabat ao longo de toda a miña ausencia, incluíndome tamén nos seus rezos. Que mitzvot! O meu regreso a casa foi acompañado por marabillosas invitacións a cear. Podes imaxinarche o efecto logo de 22 meses de racións de comida do exército? (Eu aprendera o significado da amizade, da lealdade, da honra e do respecto.) A medida que a miña vida de post Segunda Guerra Mundial desenvolveuse, a natureza da asociación que eu tivera coas familias xudías durante os meus anos de formación fíxose máis clara. Eu aprendera o significado da amizade, a lealdade, a honra e o respecto. Descubrín a obediencia sen o servilismo. E a preocupación por todos os seres vivos fíxose tan natural na miña vida como a respiración. O valor dunha ética de traballo forte, con dedicación e sentido fíxose manifesto. O amor polo estudo floreceu e comecei a fixar metas máis altas para o desenvolvemento das miñas habilidades, e obxectivos máis elevados para futuras actividades e soños. Nada disto foi o resultado dunha educación formal; a miña escola xudía fora a veciñanza. Aprendín estas cousas, absorbinas mellor dito, pola asociación e os modelos a seguir, por facer sempre unha pregunta curiosa, e a través do que os educadores chaman "o estudo incidental" no crisol de Williamsburg previo á Segunda Guerra Mundial. Parece ser que os ensinos máis importantes da vida, adquírense desta maneira. Mentres o fogar cubano dos meus pais abrigoume cun cálido e íntimo afecto, e asegurou o meu benestar e a miña autoestima, o grupo de familias xudías que coñecín e axudei no Williamsburg dos anos 1930 foi unha tribo adoptiva que incitou o meu rito adolescente de paso á adultez. Un podería mesmo dicir que nós experimentaramos unha clase especial de Bar-Mitzvá. Eu non podía explicar entón o concepto de tikun olam, pero comprendín a medida que ía madurando o ben que fun orientado, a través da experiencia xudía, a vivilo e aplicalo. Que visión verdadeiramente elevada da vida dáche o estar motivado "a reparar o mundo". Nestes anos de vellez cando de cando en vez dinlle á miña esposa "O teu marido é un home divertido", son consciente de que o meu humor ten as súas raíces no teatro idish da Segunda Avenida, nos comediantes xudeus nos hoteis de verán, e nos seus moitos imitadores. E, cando discuto sobre temas de dereitos humanos ou civís e son advertido de expor demasiado fervor, recordo como a jutzpá primeiro floreceu sobre as beirarrúas de Williamsburg, competindo por améndoas con fortes nenos que levan peyes e kipot. Ao longo do camiño xoguei xadrez e frontón, aprendín a practicar a esgrima, a escoitar a Rimsky-Korsakov, comín castañas torradas, lin a Maimónides e estudei tamén a Saúl Alinsky. Estou absolutamente agradecido por ter a oportunidade de ser un Goy de Shabat.

ENTREVISTA CON BERNARD LEWIS

Bernard Lewis, é un dos maiores expertos mundiais no islam e en Oriente Medio. Nesta entrevista comparte os seus pensamentos acerca de Iraq, o islamofascismo, as raíces do terrorismo e as dúas maiores ideas equivocadas sobre a fe musulmá.

Foreign Policy: Cal considera que é a idea máis equivocada sobre o islam?

Bernard Lewis: Ben, hai dúas. ás veces predomina unha e ás veces a outra; segundo cando e onde. Eu chamaríaas a negativa e a positiva. A primeira ve aos musulmáns como bárbaros sedentos de sangue que dan a elixir entre o Corán ou a espada, e que normalmente levan a tiranía e a opresión alí onde van. E a outra é xusto o contrario, poderiamos chamala a versión aséptica, que presenta ao islam como unha relixión de amor e paz, como os cuáqueros pero sen a súa agresividade. A verdade, como sempre, está a medio camiño entre ambos extremos.

FP: Cre na teoría do choque de civilizacións de Samuel Huntington? O mundo islámico e Occidente están destinados a chocar?

BL: Ben, non me meto no destino. Son historiador e ocúpome do pasado. Pero, desde logo, creo que hai algo de verdade no choque de civilizacións. O que levou ao islam e á cristiandade a enfrontarse non foron tanto as súas diferenzas como as súas similitudes. No mundo hai moitas relixións, pero case todas son rexionais, locais, étnicas ou como un queira denominalas. Só o cristianismo e o islam reclaman para si a verdade universal. Os cristiáns e os musulmáns son os únicos que afirman ser os afortunados destinatarios da mensaxe definitiva de Deus á humanidade, que teñen o deber, non de gardalo para si mesmos, como os xudeus, os hindús ou os budistas, senón de propagalo ao resto do mundo, derrubando calquera obstáculo que atopen no camiño. Así que temos dúas relixións cunha percepción similar de si mesmas, unha historia parecida, vivindo unha á beira da outra; o conflito parece inevitable.

FP: No capítulo sobre o islamismo radical, escribe que a maioría dos musulmáns non son fundamentalistas e que a maioría dos fundamentalistas non son terroristas. Pero iso non resulta tan evidente para todo o mundo, pode explicalo un pouco máis?

BL: Evidentemente, escoitamos falar dos actos terroristas. Ninguén escribe nunca un titular que diga "un millón de persoas dedicáronse ás súas cousas pacíficamente e non fixeron nada". O terrorismo ten moito de noticia do momento, de ameaza do momento. é real e non desexo restarlle importancia nin minimizar a súa gravidade de ningún xeito. Con todo, presupor que iso é todo no que consiste o islam é unha enorme equivocación, porque o terrorismo provén só dunha rama desta relixión, e mesmo esta vertente non está comprometida enteiramente co terrorismo. Pero para crear un movemento terrorista non se necesita gran apoio popular.

FP: Deime de conta de que usa o termo islamofascismo nas conclusións do seu libro. Trátase dun concepto moi polémico. Que pensa vostede? é daniño ou útil?

BL: Non o uso; discútoo. Creo que hai que afrontar o feito de que este termo se utiliza. A min non me gusta, porque resulta insultante para os musulmáns. Para eles é unha ofensa que se relacione o nome da súa relixión coa máis detestable de todas as ideoloxías europeas. é útil en tanto permite diferenciar o auténtico islam do islamofascismo, pero a min a conexión non deixa de parecerme insultante, así que prefiro usar o termo "islamismo radical".

FP: Moitos analistas, e isto é algo que se escoita en boca dos líderes políticos do mundo musulmán, din que o islam non ten nada que ver co terrorismo, que son asuntos totalmente diferentes. Comparte esta opinión? Moita xente di que o terrorismo é causado, en gran parte, pola ocupación ou por reaccións fronte ás políticas de EE UU, non por esta relixión.

BL: Ben, non comparto esa opinión desde o momento en que os propios terroristas afirman actuar en nome do islam. Hai pouco, un líder musulmán dixo que é un erro falar de terrorismo islámico, xa que alguén que comete un acto terrorista non é un musulmán. Iso está moi ben, pero tamén podería interpretarse no sentido de que se quen comete o acto é un musulmán, entón non é terrorismo. Cando grande parte do mundo islámico estaba sob o dominio estranxeiro, podía dicirse que o terrorismo era consecuencia do imperialismo e a ocupación. Pero na actualidade, case a totalidade do mundo musulmán conseguiu a independencia. Non poden seguir botando a culpa a outros do que lles vai mal. Teñen que afrontar a realidade das súas propias vidas onde viven. Quedan uns poucos lugares en disputa, como Chechenia ou Israel, pero son relativamente pequenos se falamos do mundo islámico no seu conxunto.

FP: Iraq, que era gobernado por un sunnita, agora estao por xiítas. Que significa isto no contexto da historia do islam?

BL: Creo que ten moita relevancia. Pero o importante non é que gobernen os xiítas, senón que o faga un Executivo elixido democraticamente e que ten enfronte a unha oposición libre. Isto demostra o que tantas veces se cuestiona, que sexa posible que se desenvolvan institucións democráticas nun país árabe musulmán. Moitos din: "Non, é imposible. Non pode funcionar. Non son capaces". Ben, é moi difícil, pero non imposible, e creo que Iraq é a proba diso. Paréceme moi alentador o que ocorre alí. Evidentemente, a reacción en cadea a partir de Iraq ten alarmados aos ditadores que gobernan nos países [da rexión]. Se funciona alí, podería funcionar en calquera outro lugar, e isto é moi inquietante [para os ditadores].

FP: Pasou moito tempo estudando o Imperio Otomán, a historia do islam e da rexión. O futuro desta relixión ten implicacións persoais profundas para vostede? Onde cre que se encamiña o mundo musulmán na próxima década?

BL: Non son relixioso. Pero observo cousas boas e alentadoras. Durante os últimos catorce séculos, o islam encheu de dignidade e significado millóns de vidas grises e empobrecidas. Creou unha grande civilización que atravesou por diversas fases en diferentes países. Agora está inmerso nunha grande crise, e pode evoluir en calquera dirección. Podería dexenerar nunha tiranía fanática, o cal sería devastador para os musulmáns e unha ameaza para o resto do mundo. Ou pode conseguir desenvolver a súa propia clase de democracia. Cando falamos da posibilidade de que exista democracia no mundo islámico, non ten por que ser do mesmo tipo que a nosa. Ésta é resultado da nosa historia e institucións. Non é un modelo universal. eles poden, e creo que así o farán, desenvolver a súa propia variante e entendo como tal un goberno limitado, civilizado e responsable. Xa hai signos diso.

*Bernard Lewis é profesor emérito da Universidade de Princeton (Estados Unidos) e autor de decenas de libros, o máis recente deles "Islam: The Religion and the People" (Wharton School Publishing, Upper Saddle River, Nova Jersey, EE UU, 2008), do que é coautora Buntzie Ellis Churchill.

Entrevista publicada na edición española de Foreign Policy

AS CONTRADICIÓNS DAS "BELAS ALMAS". O EXEMPLO BELGA

Por ZWord Blog

O xornal alemán Die Tageszeitung recentemente informaba que Bélxica era o "máis exitoso estado fracasado". Difícil de crer, pero moitos cidadáns dun dos países máis prósperos da Unión Europea non cren que Bélxica teña futuro. E a súa angustia ten importantes repercusións para o pensamento actual acerca da solución do conflito israelo-palestino. O primeiro é o primeiro. é que os valones de fala francesa e os flamencos de lingua holandesa están a punto verdadeiramente de romper Bélxica? Ou ben tratase dun "hiperdrama"?. Ian Buruma descríbeo nestes termos inequívocos: "Bélxica corre o risco de derrubarse. Desde hai máis de seis meses, o país foi incapaz de formar un goberno que sexa quen de unir aos valones (32%) e aos flamencos (58%). O monarca belga trata desesperadamente de deter aos seus súbditos que desexan romper o estado". Buruma sostén que durante os séculos XVIII e XIX, cando se formaron os estados-nación, con frecuencia as diferenzas culturais, lingüísticas e nacionais superáronse a fin de promover "os intereses comúns". Ese foi o caso de Gran Bretaña e Italia, e o de Bélxica. A UE cambiou todo iso. Como afirma Buruma, utilizando outro exemplo do revival nacionalista na supostamente post-nacional Europa: "Por que confiar en Londres, din os escoceses, se Bruxelas ofrece maiores vantaxes?" Buruma termine cunha advertencia: "Talvez os cidadáns de Bélxica xa non teñan o suficiente en común, e o flamenco e valones estean mellor divorciados. Pero un non o cre. Os divorcios nunca son indoloros. E o nacionalismo étnico desencadea emocións que son indesexables. Sabemos o que ocorreu antes cando prevalecía o 'sangue' e a 'terra' determinaba a política europea. Sen ter intención diso, a UE parece agora alentar esas forzas que a idea de unidade europea de posguerra trataba de conter".

Xa rompa ou non realmente Bélxica, a actual loita demostraría máis aló de toda dubida que o concepto dunha Europa "post-nacional" é unha ilusión. Con todo, moitos defensores da "solución dun único estado" para Israel e Palestina basean o seu pensamento precisamente nesta premisa. O famoso ensaio de Tony Judt, no New York Review of Books (2003), desprezaba a Israel tachándoo como un "anacronismo, importado dos característicos proxectos separatistas de finais de século XIX, ante un mundo actual que se dirixe cara aos dereitos individuais, a apertura de fronteiras e o dereito internacional". No momento en que Judt escribiu ese ensaio, a súa declaración xa se afogaba entre os ruidosos disparos que xurdían desde Grozny a Saraievo. Pero o de Bélxica (e, por extensión, Quebec, Escocia e Euskadi) demostra aínda máis que o anceio nacionalista non se limita a aquelas partes do mundo sumidas na pobreza, a corrupción e/ou baixo algunha forma de violencia étnica. é por tanto irónico, que un longo discurso (encomio) sobre o modelo belga sexa un dos elementos e fundamentos do libro de Ali Abunimah, "Israel e Palestina, un país". Abunimah asegura confiado que o sentimento separatista "está en descenso". é evidente que iso non así.

E do mesmo xeito, é aínda mais evidente que dado que unha situación está a emerxer, ninguén desexa ficar atrapado no lado equivocado da cidade: "Chegouse até tal punto, que os propietarios só queren alugar as súas casas a flamencos", asegura Eugene Mesemakers. "Tiña o costume de empregar a traballadores flamencos para os proxectos de construción en zonas francófonas, pero agora os traballadores valones teñen que saber falar holandés para poder ser contratados polos seus xefes flamencos. No meu banco, os documentos están en flamenco e se vostede os pide en francés pídenche que che vaias". Se isto é o que está a suceder no berce da Unión Europea, nun estado que existe desde 1830, como aplicar ese "belo marco" a unha cultura política que inclúe os gustos de Hamas?

A resposta é que non se pode. Niso radica a ironía: Bélxica celébrase como a inspiración para unha "solución dun único estado" no Oriente Medio, e iso, precisamente, no momento en que un número significativo de flamencos e valones militan por unha "solución de dous estados" no seu propio país. A soberanía pode ser posta en común. As fronteiras poden estar abertas. O comercio pode levar a cabo sen obstáculos. Ningún destes obxectivos admirables é incompatible cunha condición de estado. De feito, a estatalidade é talvez unha condición necesaria para o florecimiento de todo o anterior. é por iso que Palestina ten que ser concibida xunto a Israel, non en substitución de Israel.

AS HEROÍNAS GALEGAS DOS XUDEUS

Xulio Touza evoca a xenerosidade da súa avoa e das súas dúas tías ao axudar aos xudeus a fuxir dos nazis a Portugal durante a Segunda Guerra Mundial
Ribadavia renderá unha merecida homenaxe ás irmás Touza Domínguez o próximo 7 de setembro

Por Rosa Veiga/EFE/24.08.08

A súa "absoluta xenerosidade" é o que evoca Xulio Touza cando recorda á súa avoa Lola e ás súas tías Xulia e Amparo Touza Domínguez, as tres irmás de Ribadavia que serán homenaxeadas pola Rede de Xudarias de España por axudar a xudeus, a fuxir dos nazis a Portugal, durante a Segunda Guerra Mundial. Touza viviu coas tres mulleres até o ano 1967 e repasou, en entrevista con EFE, algúns recordos da súa infancia e o que investigou sobre o labor dos seus familiares, como os agochos que utilizaban baixo o chan da cantina que rexentaban para esconder aos xudeus. Con estudo de arquitectura en Madrid pero nacido en Ribadavia en 1951, Touza conviviu coa súa avoa Lola e as súas tías -avoas Xulia e Amparo ate que cumpriu 16 anos, polo que os seus recordos, detalla respecto diso, únense aos datos que recompilou entre os seus coñecidos. A rede de salvación de xudeus cara a Portugal "debeu funcionar entre os anos 1943 e 1946, os anos máis duros da Segunda Guerra Mundial, e nos que a Alemaña nazi de Hitler decidiu exterminar aos hebreos de Europa", manifestou.

Desde Portugal, a fuxida seguiría cara a América ou a portos de Marrocos e Alxeria, aínda que moitos hebreos quedaron alí. As tres irmás eran propietarias da cantina da estación ferroviaria e do casino e, aínda que nunca falaron directamente ao seu neto "do que facían" á marxe do negocio, el recorda as súas conversacións, "sempre en galego", e que entón non entendía sobre a altruísta actividade que realizaban. Todo iso ocorreu moito despois, "tras o peche do casino nos anos 50", no dormitorio onde vivían, unha sala de cen metros cadrados "nas que cada unha delas tiña unha cama en cada esquina e eu na outra", e na que habitualmente facían, "en voz alta un repaso do día, contaban anécdotas e recordaban feitos pasados". Unha noite, cando Julio tiña sete anos, as irmás iniciaron a súa conversación diaria na que se referiron a Patiño, e "despois de dicir que lles veu a falar dun grupo de xudeus, calaron e terminaron a conversación pero a min impactoume e quedóulleme gravada", agregou. Antón Patiño Regueiro foi un libreiro e escritor natural de Monforte de Lemos, quen posteriormente reuniu no libro Memoria de ferro -publicado en 2005, pouco antes da súa morte- relatos sobre a represión franquista contados por amigos e coñecidos, entre os que están catro páxinas dedicadas ás irmás de Ribadavia e a outros tres membros que formaban parte da súa rede clandestina.

Touza viviu coas mulleres ate que morreu a súa avoa Lola en xuño do ano 1966, logo investigou pola súa conta e contactou nos anos setenta con persoas que coñeceron a Patiño en Santiago, e que achegaron os datos "suficientes para descubrir a absoluta xenerosidade das miñas tías avoas", subliñou. Dixo que na Guerra Civil de España, as tres foron detidas varias veces por dar comida e bebida aos presos que ocupaban o cárcere situado no actual Concello de Ribadavia "enfronte xusto de onde elas vivían e tiñan o casino", agregou.

ATÉ O FINAL: Enterradas preto do non católicos.
As mulleres viaxaban con frecuencia no tren desde Ribadavia até Filgueira -último municipio galego antes de Portugal- para vender melindres que ofrecían nun cesto "como fixen eu tantas veces con elas", evocou. O descendente das tres heroínas atribuíu á súa "absoluta xenerosidade" o que elas e os seus irmáns fosen enterrados en nichos que fan medianeira co espazo destinado ao "non católicos" no cemiterio de Ribadavia. Cre que o decidiron así "para estar preto daqueles aos que axudaron", e en homenaxe ao seu amigo Ricardo Pérez Parada, que era evanxélico e tonelero, así como tradutor da rede clandestina. A rede, segundo Patiño e datos recollidos por Touza, completouse co seu parente taxista Xosé Rocha Freijedo e co tamén taxista Javier Míguez, a Calaveira. Os descendentes de todos eles e o presidente da Asemblea Universal Sefardí Isaac Siboni participarán o 7 de setembro na homenaxe as tres mulleres .

O DATO
Auga aos presos Na cantina daban auga aos presos e axudaron a emigrantes que ían a Venezuela sen ningún medio "polo que o dos xudeus foi unha acción máis que combinaban co seu traballo" di Touza .
Vía http://www.amizadeconisrael.org/

ONDE ESTÁN OS ANTIRACISTAS EUROPEOS?

Por Phyllis Chesler

En ocasións, as novelas son proféticas. Véñenme á cabeza George Orwell e Jean Raspail, ambolos dous imaxinaron a vida cotiá a finais do século XX e principios do XXI. Raspail é o novelista que imaxinou que unha horda de persoas de pel escura tomaba o control de Francia. A súa obra, "O campo dos santos" (1973) foi inicialmente condenada como "racista". Lentamente, co tempo, os líderes europeos empezaron a ler a súa obra e a consultar con Raspail. En xaneiro de 2006, Ilan Halimi era torturado brutalmente durante tres semanas enteiras por un grupo de inmigrantes musulmás de orixe africano. Os medios de comunicación non os describiron como "musulmás," senón como "mozos," "militantes," "membros dunha banda," "inmigrantes" e "inmigrantes africanos." Os veciños presentáronse e uníronse á tortura de Halimi. Outros veciños oíron os seus berros pero non fixeron nada. Algúns foron ollar. Halimi falecía o 13 de febreiro de 2006. O líder da banda, Youssouf Fofana, fuxía a Costa do Marfil pero era extraditado de novo a Francia. Outras 18 persoas canda el van ser xulgadas agora.

Hoxe, un menor de 17 anos levando a kippa, Rudy Haddad, era emboscado por entre 15 e 30 "inmigrantes africanos" mentres camiñaba polo barrio xudeu de París. Ninguén di se eran musulmás ou non. De xeito que por se acaso, uns marcianos procedentes de África propinaron unha malleira a Haddad con barras de ferro ate abrirlle a cabeza. Segundo unha circular de prensa da Jewish Telegraphic Agency: "Mentres que os funcionarios franceses déronse présa en condenar o ataque, a maior parte non identificou claramente o crime como antisemita, dicindo que a policía ten que finalizar primeiro a presente investigación. O Presidente francés Nicolas Sarkozy, de visita en Israel esta semana, declarou aos reporteiros que estaba "particularmente impactado polo acontecido ao mozo francés, co pretexto de levar unha kippa'". Nunha declaración presidencial inicial a primeira hora, informa AP, Sarkozy denuncia o ataque, pero non chega a ningunha conclusión. Sen embargo, varios representantes da comunidade xudía francesa denunciaron este horrible crime como "antisemita," o cal, a última vez que o comprobei, está considerado unha forma de racismo.

Onde están todos os anti-racistas?

Eu non escoito ningunha condena. O silencio é enxordecedor. E completamente esperable. Onde están os medios de referencia? Onde está a CNN, a MSNBC ou o International Herald Tribune? Só ABC News daba a coñecer a circular de 190 palabras de Reuters a primeira hora de hoxe. Ao buscar en Internet, a primeira das tres páxinas consiste en artigos publicados en blogs e de autores xudeus ou israelís principalmente. Onde están Le Soir, Le Monde ou o Figaro? Cubriu isto a Canle 2 de Francia? Que vai facer Europa realmente con estes casos? Necesitarán os xudeus de todo o mundo, empezando polos de Europa e os de París en particular, ao exército israelí para que lles protexa de camiño ás sinagogas parisienses? A policía francesa vai ter que protexer aos cidadáns xudeus un por un, igual que se viu obrigada a protexer cada sinagoga e centro xudeu desde que o líder palestino Yaser Arafat iniciase a súa campaña criminal de secuestros a finais dos anos 60? Ten Francia, e a estes efectos toda Europa, que empezar a deportar aos inmigrantes africanos ou musulmás? Seguro que entón si escoitaremos aos defensores dos dereitos civís. Ten Francia que considerar a deportación dos inmigrantes musulmás que pertenzan a bandas exclusivamente? E que pasa se un integrante dunha banda se reforma e é rehabilitado e se lle devolve a un país que practica a tortura e os secuestros?

Ben, pois que hai de deportar aos inmigrantes musulmás que, habendo pertencido anteriormente a bandas, sexan condenados previamente por delitos violentos? Pero non se pode aplicar o pasado dun home na súa contra, non se pode predicir o futuro, non se pode dicir se pasou páxina, etc. Cal vai ser a fórmula máxica que vai permitir aos europeos actuar contra os bárbaros do seu contorno sen ter que facer fronte á acusación de racismo?

DESESPERADAMENTE Á PROCURA DE MODERACIÓN

Por Vitalino Canas*

Vítima de ideologias, de preconceitos e de déspotas europeus de várias eras, o povo judeu é credor de uma dívida que a Europa ainda não saldou. Por outro lado, o movimento sionista é sobretudo uma criação europeia. Emergiu na Europa nas duas últimas décadas do século XIX. O termo sionismo foi cunhado por um judeu vienense, Natham Bernbaum. Sob a liderança política de Chaim Weizmann, europeu cosmopolita, nascido na Rússia, educado em Berlim e em Genebra, professor em Manchester, presidente quase ininterrupto do movimento sionista mundial entre 1920 e 1946 e primeiro presidente de Israel, os judeus foram encorajados pela diplomacia britânica e por muitos europeus. Acresce que Israel é seguramente o único Estado do Médio-Oriente que, com algumas limitações, pode exibir um funcionamento democrático, na linha do parlamentarismo europeu. Tudo isto e muito mais deveria levar a que o Estado de Israel e os israelitas fossem encarados como aliados naturais e privilegiados da Europa. No entanto, um inquérito da EOS Gallup realizado para o Eurobarómetro mostra que uma altíssima percentagem dos europeus considera Israel uma das principais - se não mesmo a principal - ameaça à paz mundial. É certo que o estudo parece padecer de erros técnicos perturbadores. Pode suspeitar-se, inclusive, de alguma leviandade no respectivo lançamento. Mas não há fumo sem fogo. E com estes ou outros resultados, é insofismável que os israelitas são vistos com alguma antipatia por uma parte significativa da opinião pública e publicada europeia. No final de Outubro, um grupo de mais de 150 políticos europeus, entre os quais vários deputados portugueses, visitaram a Jordânia, Israel e a Cisjordânia. A iniciativa partiu de uma ONG recentemente criada, o Med Bridge, com o apoio de várias entidades não-governamentais europeias, entre as quais o Arrábida Conflict Prevention Iniciative, da Fundação Oriente. O objectivo era compreender no terreno a angústia de israelitas e palestinianos e avaliar como é que a Europa pode desempenhar um papel que fuja ao estereotipo actual: está normalmente ausente, mas aos olhos dos palestinianos, a Europa serve Israel enquanto aos olhos dos israelitas é pró-palestiniana. Não posso assegurar que o objectivo tenha sido atingido. É certo que viemos com os ouvidos cheios de apelos: o rei da Jordânia, o primeiro-ministro de Israel, o líder da oposição trabalhista israelita, deputados árabes e judeus do Knesset, membros da liderança palestiniana, todos nos disseram, em uníssono, «que venha a Europa...». Mas também é seguro que a delegação europeia foi bem o espelho dos sentimentos contraditórios que nos dividem. Quase tão forte como a unanimidade (aparente?) a favor de um papel mais intenso da Europa, só uma coisa: a paixão e a imoderação que transparece em todos os sectores, independentemente da ideologia política, da geografia, da etnia, da religião, da idade. São imoderados os israelitas e os palestinianos. São imoderados os judeus e os árabes e até, se calhar, muitos dos cristãos. São imoderados os da esquerda, os da direita e os do centro. É a imoderação de Sharon que preside hoje aos destinos de Israel. A imoderação que não deixa ver que a política dos colonatos, a inviabilização económica de um Estado palestiniano, a construção do muro/vedação que cria guetos palestinianos além da linha verde (fronteira anterior a 1967, reconhecida pela comunidade internacional), a eliminação selectiva de alvos, com vítimas civis, só gera escalada e ódio. É a imoderação de Arafat que preside aos destinos dos palestinianos. A imoderação que não admite nem contribui para garantir o interesse vital da segurança de Israel e que não reconhece que Israel não pode receber todos os refugiados que desejam regressar ao seu território. Poderá o novo primeiro-ministro palestiniano, Ahmad Qorei quebrar com esta lógica? Porque no conflito israelo-palestiniano falta em ambos os lados um sector moderado corajoso, forte e decisivo. Com uns EUA amarrados de mãos e braços pela política inconsistente de Bush para o Médio-Oriente estamos, provavelmente, perante a grande oportunidade da Europa. Essa oportunidade, embora não possa ser contra - ou sem - os EUA, pode e deve basear-se numa opção estratégica diversa da seguida pelos EUA. A Europa deve investir na estruturação de um forte sector moderado, não religioso, no Médio-Oriente. Iniciativas como o acordo de Genebra do israelita Yossi Beilin e do palestiniano Yasser Abed Rabbo, apoiados por figuras tão relevantes como o trabalhista Avraham Burg, ex-presidente do Knesset, líderes como o rei da Jordânia, Abdullah, forças em crescendo, como o partido laico-centrista Shimui do vice-primeiro-ministro de Israel, Tommy Lapid e muitos outros, devem ser valorizados numa política europeia para aquela zona do globo. Soa isto a irrealismo? Estará a Europa irremediavelmente acomodada? Cederá isto perante a pressão das mortes, das bombas, dos terroristas suicidas? Prevalecerá a longo prazo a lógica da reacção cada vez mais violenta? Talvez. Mas depende de nós!

* Deputado socialista portugués

PAÍS DE MERDA

Por David Gistau

Deixou escrito Ortega que non existe maior traizón á realidade que conceder valor absoluto a unha perspectiva, impedíndolle a integración con outras que son negadas. Así, a invención dunha realidade que encaixe cun prexuízo non depende senón da selección de planos. Israel é unha selección de planos. Sempre axeitados á perspectiva fóbica, ao prexuízo. A miúdo tan mendaces como aquel famoso do pai e fillo palestinos supostamente abatidos por balas israelís que se revelou unha manipulación groseira sen que a ninguén lle importase demasiado. Ou tan militantes como fóron as crónicas dos xornalistas españois que se foron contar o aniversario da fundación do país, non aos cafés, as praias ou as garderías ameazados de zambombazo, non a hospitais como o Ramban, onde Hervé Hachuel acaba de terminar un documental que ofrece unha nova perspectiva humana e mestiza do ensaio da concordia, senón ao muro defensivo, coma se o único reseñábel do advenimiento de Israel fóra a Nakba.

Traicionado Israel cunha soa perspectiva que non corrixe a ignorancia, o ambiente vólvese propicio ao odio. Ao automatismo dun odio antigo, que está inserido na xenética europea, e que agora cobra un azo nova coa coartada do pensamento de esquerdas. Que presume de exquisitez intelectual porque non se sente vinculado aos campos de exterminio senón que se xustifica a si mesmo coa atención á vítima oficial, diante da cal só pode haber verdugos que o son incluso cando réximes intolerábeis condénanlles á morte colectiva ou cando rebéntanlles nenos nun autobús: ese plano non sae. Con tal eficacia foi completada a invención da realidade, que ate os vates do amor bizcochoso como Antonio Gala poden dar un uso tendencioso ao térmo Holocausto sen reparar sequera en que precisarían dúas excursións, unha ao Israel fóra de plano e outra a Auschwitz, para descubrir cuán fonda é a súa miseria moral por máis que estea autorizada pola corrección progre.

Demasiado esforzo: máis confortábel é o prexuízo. A maior traizón á realidade é a perspectiva. Xogou a empregala a Asociación de Solidariedade España-Israel cun vídeo parcial que retrata a España como non é, polo menos non no seu valor absoluto: ignorante, racista e violenta. Incluso os autores do vídeo saben que a visión é inxusta. Pero diso se trataba. De cabrearnos para axitar conciencias demasiado conformes cos retratos prêt-à-porter que agregan un cerco moral ao físico. De demostrar que é posíbel inventar unha realidade axustada ao prexuízo mediante unha simple selección de imaxes. Durante dous minutos, España foi unha mentira do editor. Israel o é sempre, sen que a ninguén lle importe demasiado porque non hai odio máis pracenteiro que aquel ao que as coartadas intelectuais lle eximen de culpa e vergonza. Se ate os poetas do amor entréganse a el.

Vía La Bella Aurora

JUDEUS, UTOPIAS LIBERTARIAS E A METAFORA DO DNA

Por Marcos Chor Maio

À memória do Setor Judaico do Partido Comunista Brasileiro

Em 1992, por ocasião do cinqüentenário da morte de Olga Benário Prestes, a Associação Scholem Aleichem (ASA), tradicional reduto político-cultural da esquerda judaica do Rio de Janeiro, prestou-lhe uma homenagem. Convidada a participar do evento, a historiadora Anita Leocádia Prestes, filha de Olga e Luiz Carlos Prestes, manifestou seu profundo desagrado com os pronunciamentos que a precederam por estes associarem a identidade de Olga à condição de judia e revolucionária e, com isso, macularem o seu legado. Em certo momento, ela chegou a dizer que Olga foi somente uma comunista, uma internacionalista. Houve um grande mal-estar na platéia constituída por antigos membros do setor judaico do Partido Comunista Brasileiro e por pessoas identificadas com o campo progressista da comunidade judaica. Anita Leocádia foi intensamente interpelada a ponto da homenagem a Olga Benário ter sido interrompida. Mesmo ciente dos diversos matizes existentes nas relações entre judaísmo e marxismo, a militância judaica de esquerda não tinha dúvida que a opção política de Olga guardava estreitos vínculos com a difícil interação entre judeus e modernidade.

Em 2004, doze anos depois, na esteira do sucesso de Olga, a despeito das críticas da imprensa, o boletim da Federação Israelita do Estado do Rio de Janeiro (nº 24/out.) informou que o filme de Jayme Monjardim sobre uma “judia comunista” seria indicado para concorrer ao Oscar. Foi neste contexto que o diretor da ASA, Jacques Gruman (Muito Além de Olga, Espaço Acadêmico, nº 43, Dez. 2004) investiu contra alegados setores conservadores da comunidade judaica, que procuraram afirmar a etnicidade judaica de Olga enquanto militante comunista vítima do Estado Novo e do nazismo. Acionando o mesmo discurso de Anita Prestes, ou seja, “a duvidosa identidade judaica” de Olga (idem) e utilizando como parâmetro de engajamento judaico-comunista uma visão idealizada dos escritos de Isaac Deutscher (1970), que teria conciliado de forma exemplar judaísmo e marxismo, Gruman elegeu o escritor Moacyr Scliar (“Olga e suas irmãs”, Carta Maior, 28/8/04), pasme, como representante do campo conservador, quando este associou judaísmo e iniciativas revolucionárias às trajetórias de Olga, Emma Goodman e Rosa de Luxemburgo.

Gruman faz um rastreamento de suas biografias e revela que nenhuma delas “teve um vínculo afetivo com a história e as tradições judaicas” não obstante considerar o caso de Rosa “o mais complexo” (idem). Continuando seu exercício de peritagem biográfica, ele descobre três meninas desajustadas, oprimidas pelo contexto familiar, que as leva na adolescência a abraçarem projetos de transformação radical da sociedade. Trata-se, na verdade, de um ensaio de psicologismo social que desqualifica os caminhos políticos trilhados por Olga, Emma e Rosa.

Ao projetar significados atuais em fenômenos do passado, típico exercício de anacronismo, Gruman concebe que no Brasil do século XXI não há constrangimentos a afirmação de identidades étnicas. Pelo contrário, existe uma ampla gama de ofertas, deixando aos indivíduos a livre opção de “entrar e sair”, lembrando uma espécie de supermercado identitário pós-moderno, abastecido permanentemente pelo mundo das escolhas contingentes, fluídas, ambivalentes. Com este cenário em foco, Gruman se debruça sobre a Europa Centro-Oriental das primeiras décadas do século XX e se indaga das razões de se atribuir a três militantes investidas de causas nobres a pertença judaica quando elas não deixaram “sinais” de que o fossem. Em realidade, falta distanciamento histórico

e análise sociológica em Muito Além de Olga. A dramática relação entre judaísmo e modernidade permite entender que a significativa participação de judeus em movimentos revolucionários era absolutamente desproporcional à sua representação numérica na população. Tal fenômeno se deve em grande parte ao papel exercido pelo anti-semitismo – mesmo com o atraente e ambíguo convite da modernidade à assimilação dos judeus - como fonte de marginalização social e nacional.
Este contexto histórico produziu “tipos ideais” como comunistas judeus e judeus comunistas, inspirando-me na perspectiva sociológica de Max Weber. Por comunistas judeus concebo aquele segmento do povo judeu, originário, basicamente, da Europa Oriental, que motivado, em princípio, pelas precárias condições de vida e/ou pelo anti-semitismo, creditou à opção assimilacionista, contida na utopia marxista, a única possibilidade de debelar pela ação política os infortúnios da condição judaica. Com base nesta perspectiva, houve um expressivo engajamento de judeus no projeto da revolução socialista sem que a identidade étnica viesse a ser realçada. Os judeus comunistas, por sua vez, apesar de terem importantes afinidades politico-ideológicas com os comunistas judeus, especialmente no que tange à proposta de uma sociedade socialista, sempre viveram a tensa relação entre a afirmação da singularidade judaica, a defesa da autonomia cultural, e a proposta universalista do projeto comunista que atribuía papel periférico aos conteúdos de natureza étnica. Neste sentido, os judeus comunistas seriam uma parcela do povo judeu que teve expressiva participação nas comunidades judaicas de diversos países, inclusive no Brasil, e acreditava - mesmo com todos os dilemas contidos na proposta comunista – que a possibilidade de preservação histórico-cultural do povo judeu dependeria das transformações econômicas, sociais e políticas em direção à sociedade socialista. Eles estiveram presentes em diversos partidos comunistas, inclusive criando estruturas próprias – os setores judaicos (Maio, 1999: 240-241).
O resumido quadro histórico-sociológico apresentado acima independe da necessidade de processos investigativos sobre a presença ou não de “marcadores” étnicos, como Gruman procura nos convencer em nome da preservação da memória judaico-comunista. Não é casual que ele faça menção em dois momentos de seu artigo, com certa ironia, aos testes de DNA como instrumento carente de legitimidade para identificar “traços” judaicos em Olga, Emma e Rosa. Na verdade, seu sistema de classificação de quem faz e quem não faz parte da herança judaico-revolucionária exige a perscrutação com o intuito de atingir o recôndito dos personagens em tela. Lembrando um judeu ortodoxo, cujos fundamentos religiosos demarcam o estar no mundo, Gruman, em chave cientificista, parece lamentar que exames de DNA não possam oferecer autoridade político-científica à determinação da “(judaico)descendência” daqueles identificados com o legado do ativismo dos “judeus progressistas”. A era da genômica, quem sabe, pudesse trazer conforto ontológico neste tempo de incertezas (Santos & Maio, 2004).
Há um século, por ocasião do congresso de 1903 do então Partido Operário Social-Democrata Russo, Lev Davidovich Bronstein (Leon Trotsky) foi interpelado por Wladimir Medem, líder do Bund (partido operário judaico), se era tão russo quanto judeu. Respondeu: “sou unicamente social-democrata...” (Lowy, 1989: 44). Talvez Olga Benário Prestes reagisse de forma semelhante. De qualquer modo, uma dúvida persiste: será que a máxima de Trotsky será objeto de novas lições de taxonomia pedestre?
As intricadas relações entre judaísmo e utopias libertárias, relações essas que contemplam um amplo e variado leque de sentidos e projetos, não comportam perspectivas analíticas reducionistas que lembram um terrível passado.

Bibliografia
Deutscher, Isaac. O Judeu Não-Judeu e outros ensaios. Rio de Janeiro, Editora Civilização Brasileira, 1970.
Lowy, Michael. Redenção e Utopia. São Paulo, Companhia das Letras, 1989.
Maio, Marcos Chor. “Qual anti-semtismo? Relativizando a questão judaica no Brasil dos anos 30”, in Pandolfi, Dulce (org.) Repensando o Estado Novo. Rio de Janeiro, Editora FGV, 1999, p. 229-256.
Santos, Ricardo Ventura & Maio, Marcos Chor. Qual “Retrato do Brasil”? Raça, Biologia, Identidades e Política na Era da Genômica, In Mana: revista de antropologia social, 10 (1): 61-95, 2004 (www.scielo.br/pdf/mana/v10n1/a03v10n1.pdf )

KIBBUTZ MEFALSIN, NA FRONTEIRA DA DEMOCRACIA

Mefalsim, la frontera de la democracia(Israel)

View SlideShare presentation or Upload your own. (tags: freedom democracia)

A "SORTE" DOS PALESTINOS (O CANDOR DE MAHMOUD DARWISH)

Por Reuven Kopichinsky

As reaccións ante a morte do grande poeta palestino, Mahmoud Darwish, coma sempre sucede cunha figura polémica, pódense organizar ao longo dun continuum, desde os maiores encomios até as crónicas máis satíricas. Se se le o sensible obituario de Ethan Bronner e o ferozmente irónico de Marty Peretz, pódese obter unha idea moderadamente próxima das virtudes e defectos do home e da súa potencia poética. Por moito que eu persoalmente me solidarizo máis coa perspectiva de Peretz, rebuscando un pouco máis profundamente entre as declaracións dispoñibles de Darwish, para a miña gran sorpresa, atopei esta declaración:

"Vostedes [os xudeus] saben a razón de por que os palestinos son famosos? Porque vostedes [os xudeus] son os nosos inimigos. O interese por nós [os palestinos] derívase do interese pola cuestión xudía. O interese está en vostedes [os xudeus], non en nós [os palestinos]. Así que temos a desgraza de ter a Israel como inimigo, e que goce dun apoio ilimitado. E temos a sorte de ter a Israel como o noso inimigo, xa que os xudeus son o centro de atención. Vostedes [os xudeus] trouxéronnos a derrota e o renome".

Por que me sorprendeu? Porque é a admisión máis próxima e evidente que vin dun palestino, e duns dos seus intelectuais máis importantes, de recoñecer, aínda que sen chegar a nomear a enfermidade, o grande papel do antisemitismo na popularidade de sentimento prol-palestino. Edward Said dicía que era unha desgraza para os palestinos ser as "vítimas das vítimas". Con todo, Darwish levou esta observación un paso máis aló, e tivo a valentía suficiente para afirmar que esa desgraza da palestinos era tamén a súa maior sorte. Se en Israel non houbesen xudeus, e se a maioría dos xudeus non apoiase a Israel, "quen hoxe ouviría falar dos palestinos ou se preocuparía pola súa sorte?"

Vía Safed-Tzfat

A TAFONA DE RIBADAVIA

Por Xosé Lois García

Na travesa da Porta Nova de Arriba, no gueto xudeu de Ribadavia, está a antiga tafona (forno) de Herminia Rodríguez Carballal que prodixiosamente vive da artesanía reposteira, unha tradición hebrea que os sefarditas de Ribadavia practicaron. Unha tradición que foi desartellada pola expulsión dos xudeus e perseguida pola canónica católica. Pese ao acervo inquisitorial, o espazo clandestino non deixou esmorecer esa fecunda tradición gastronómica. A culinaria sefardita que tantas inventivas procesou nos diversos espazos da península Ibérica e que introduciu receitas tan distintas e sempre en función dos produtos que se daban neses espazos e, tamén, en función da climatoloxía. Nesa impetuosa Ribadavia, sempre en desafío cos que tentaron matar a lembranza e a saudade daqueles meritorios xudeus que crearon cultura e arte, nada rudimentaria, que articularon unha serie de pratos que enaltecen a cociña ibérica. Os nosos xudeus tamén fomentaron en Galiza unha distinguida variedade de doces que enalteceron a calidade da nosa gastronomía. Pese a que os axentes inquisitoriais silenciaron esa inventiva do bo comer e beber, rexorde en Ribadavia boa parte da repostería que floreceu e lle deu pulo a esta vila, capital do Ribeiro. O orgullo renacido e novamente contemplado nesa artesanía de ingredientes, como a que fai a Herminia na súa tafona.

A variedade de doces con múltiples sabores veñen configurar a recuperación dunha cultura étnica que practicaron os xudeus galegos. Unha cultura, a da diversidade, lexitimamente nosa, que tivo raíces e da que agora podemos contemplar a súa floritura orixinal. Como orixinal é a reconstrución de parte daquela dieta de sobremesa que a señora Herminia esplendidamente ofrece, lexitimando unha estética orixinaria. No mostrador da entrada do forno observamos o hexagrama hebreo (máis coñecido por estrela de David ou selo de Salomón). Herminia afánase amablemente por informar sobre seus produtos e a primeira información que nos dá é a través dun pequeno folleto que indica: "Tafona da Herminia, doce artesanal especialidade en doces hebreos", e no interior do mesmo especifícanse os seguintes: "Bocadiños de améndoas, elaborado con améndoas e canela". "Kamisch-Broit, elaborado con noces ou améndoas". "Mamul, ingredientes básicos: froitos secos, pétalos de mapoulas e augas de azar". "Ma"Amul, ingredientes básicos: crema de dátiles e auga de rosas". "Ghora Yebah, elaborado con fariña integral de abelá". "Mostachudos, ingredientes básicos: noces e cravo de olor". "Bocadiños de dátiles, ingredientes básicos: dátiles, noces e azucre integral moreno". "Kupferlin, elaborado con fariña integral de améndoa". "Kijelej de Mon, elaborado con sementes de mapoulas". "Masiñas de mapoulas, ingredientes básicos: sementes de mapoulas e esencia de vainilla". "Cardamomo, ingredientes básicos: améndoa e cardamomo".

A presenza de todos estes ingredientes tan particulares e nada exóticos configuran unha creatividade orixinal que grazas á sabedoría dos antigos sefarditas e ao bo facer da Herminia renacen neste espazo tradicional que os xudeus lexitimaron e que cruelmente tiveron que abandonar estes eidos por culpa da asasina espada e pola brasa ardente do integrismo católico. Perseguindo, liquidando e prohibindo aos que tiñan outras prácticas alleas aos destes perversos inquisidores. Así foi como Ribadavia floreceu cos xudeus e coa idea única católica decapitaron un proceso progresista que os diferentes construíron pacientemente. Polo tanto, é moi valioso o labor de Herminia, traballando esas figuriñas de pan, dando forma e sabor a eses doces que os xudeus de Ribadavia degustaban en témporas de liturxia que o Pentateuco esixía, e outras que formaban parte da dieta e que están novamente redimidas.

Artigo publicado no xornal GALICIA HOXE (19.08.08)

AXUDA HUMANITARIA ISRAELÍ

MASHAV, o Centro de Cooperación Internacional do Ministerio de Asuntos Exteriores de Israel, é o organismo coordinador do programa oficial israelí para a axuda humanitaria. Neste sentido, MASHAV está capacitado para utilizar a súa vasta experiencia en situacións de crise, e enviar de inmediato os produtos de primeira necesidade, medicamentos e asistencia médica aos países que se atopen en estado de emerxencia. Os últimos anos, MASHAV enviou equipos de expertos cara a países amigos, incluíndo programas de instrución para profesionais da medicina de emerxencia e situacións de crises. Estes equipos adestran cadros médicos, enfermeiras, técnicos sanitarios, así coma administrativos para funcionar en eventualidades masivas, fronte á necesidade de atender a pacientes con múltiples traumas, compartindo a súa propia experiencia clínica e a xestión de organización como resposta a eventos de emerxencia masivos. O adestramento teórico vai acompañado de simulacros de exercicios prácticos, eventualmente coa participación de Defensa Civil, Aviación, Policía ou hospitais, dependendo das características específicas de cada rexión. Desde hai xa moitos anos, MASHAV vén desenvolvendo misións de prevención da cegueira e tratamentos oftalmolóxicos en diversos países. Devanditas misións, deseñadas para o tratamento de pacientes afectados por distintos graos de cegueira e enfermidades da vista, realízanse mediante equipos formados por oftalmólogos israelís que se desprazan para traballar nas instalacións de hospitais ou clínicas locais. Realízanse centenares de intervencións cirúrxicas conxuntamente con persoal local, devolvendo a vista a moitos pacientes. Os oftalmólogos israelís tamén adestran ao persoal local, e o Goberno de Israel envía equipamentos e outras subministros. De seguido algúns dos principais puntos do informe que periodicamente presenta MASHAV sobre as súas actividades.

Remesas de axuda humanitaria:

En maio de 2008 envíase a primeira remesa á zona de Sichuán, China, afectada o terremoto. Consiste en 3.5 toneladas de equipos varios, incluíndo mantas, sacos de durmir e purificadores de auga, por un valor de 100,000 $. Posteriormente desprazouse un Jumbo a esa provincia, con subministros por valor de 1.4 millóns de $, consistentes en tendas de campaña, mantas, sacos de durmir, medicamentos, xeradores, camas de quirófano, material de quirófano, instrumental médico (para ECG, etc.) así como sistemas de purificación de auga. Está a barallarse a posibilidade de instalar unha clínica ou adoptar unha pertencente a algunha das rexións afectadas, para mellorar as condicións sanitarias (dependendo do balance de doazóns). Está a organizarse unha delegación mixta para estudar as necesidades in situ, baseándose en instrucións chinesas, para deseñar un programa de rehabilitación. Enviáronse 7 toneladas de axuda sanitaria para apoiar ás vítimas do terremoto de Myanmar. Examínase a posibilidade de mellorar as condicións nos campamentos improvisados mediante o adestramento e a información, engadindo o envío de equipos e medicamentos. Está a axilizarse a situación á vez que se proxecta mellorar as primeiras instalacións médicas nos campos de refuxiados birmanos do norte de Tailandia. A comezos de 2008 despacháronse cargamentos médicos consistentes especialmente en medicamentos en grande e mediana escala, cara a Nicaragua, Moldova, Uganda, Kenia, Banqui-República Centroafricana (refuxiados de Darfur), Nixeria, Costa do Marfil e Congo. Doáronse varias ambulancias para servir á poboación das zonas periféricas de Kenia.

Campamentos Oftalmolóxicos:

Proséguese co proxecto en todo o continente africano: Norte de Kenia, Kakoma, para os refuxiados de Sudán, en colaboración coa UNHRC, Camerún, Angola, Zambia, Mozambique, Tanzania e Abidjan.

Mellora da infraestrutura sanitaria:

A nosa rede de Etiopía está a expandirse e mellorando. En Eritrea establecéronse dous proxectos de perfeccionamento de infraestruturas: Acábase de instalar en Massawa unha unidade de tratamento para vítimas de submarinismo, así como unha UCI en Asmara. Instalouse en Dakar, Senegal, unha unidade de diálese comprendendo asistencia no mantemento e uso do instrumental. Unidade de Neonatos: Con ánimo de reducir a mortaldade infantil, MASHAV está nas últimas etapas da instalación de dúas unidades en Ghana, Kumasi. Unha foi acabada recentemente, e estanse preparando cursos de adestramento e educación complementaria para pola en funcionamento. Xa se comezaron os preparativos para a construción dunha segunda unidade, para pola en funcionamento. Seguiranlle, como no caso anterior, os apoios loxísticos.

Auga:

En China están a ultimar preparativos para un proxecto conxunto coa Corporación de Israel para instalar unha pranta de auga potabilizadora nun dos distritos da provincia de Sichuán. Está a levarse a cabo un proxecto de purificación e abastecemento de auga para o Centro Médico Komfo Anokye na cidade de Kumasi, Ghana.

Preparativos para emerxencias por ataques terroristas que involucran un elevado número de vítimas:

Brindouse adestramento e asesoría en Mumbai, India; Uganda; Kumasi, Ghana; Nairobi, Kenia; a todas as organizacións que se involucran en casos de crises, como os ministerios relevantes, o colexio médico, as brigadas de bombeiros, as autoridades locais, as autoridades aeroportuarias, a policía, etc.

Asistencia na rehabilitación de discapacitados:

As múltiples guerras civís saldáronse cun altos porcentaxe de amputados, particularmente ao redor da poboación local. Neste campo, brindouse asistencia a Angola, Camerún e Usbequistán, incluíndo o envío de material, tal como cadeiras de rodas, accesorios para discapacitados, ademais instaláronse obradoiros para o mantemento de todo o material doado por MASHAV aos países necesitados.

Clínicas itinerantes:

Cambodia: Están instalándose e condicionando unidades móbiles para un sistema médico de asistencia a nais e bebés nas zonas rurais de Cambodia. A zona do Pacífico: Comezaron os preparativos para a instalación de dous centros médicos en Nauru, para unha misión asistencial. Están a formularse programas de tratamento da diabetes coa colaboración de Americans for the Pacific Region, para un programa piloto en Samoa e Palau. Este programa inclúe o envío de expertos e o implemento dun amplo programa, xunto con diversos hospitais de Israel. Vanuatu: Recentemente concluíu unha misión sobre medicina familiar, así como sobre a organización da sanidade pública.

Cooperación coas organizacións de Nacións Unidas:

OMS: Comezaron os preparativos para implementar un programa conxunto. As autoridades pertinentes e os expertos involucrados no alistamiento de cara ás emerxencias en Europa do Leste e o CIS, visitaron recentemente Israel para estudar e ampliar os seus coñecementos sobre o tema. A primeira etapa levou a cabo en xuño deste ano, coa participación de 25 personalidades. A segunda fase comprende a promoción dun acordo de longo prazo coa WHO sobre a formación de veteranos en cursos que se realizarán en Israel. CEENU: Estamos a traballar nun proxecto para promover un programa conxunto de seguridade de augas nos países euroasiáticos. ACNUR: Están a promocionarse proxectos de cooperación en temas de auga e sanitarios en campos de refuxiados (Kakoma, Kenia; Bangui, República Centroafricana; Birmania e Chad). Ademais, expertos israelís están incluidos nas bases de datos da organización.

O NENO DO PIXAMA A RAIAS (TRAILER)

O neno do pixama a raias (The Boy In The Striped Pyjamas) será estreada o vindeiro 18 de Setembro. Eis o seu primeiro tráiler en inglés.

TARANTINO, FRONTE AOS NAZIS

O director chega a Berlín, onde prepara a rodaxe de "Inglorius Bastards". Brad Pitt dará vida ao protagonista, o tenente Aldo Raine

A nova película de Quentin Tarantino promete ser un auténtico baño de sangue, mesmo para o nivel de imperturbabilidade do que adoita facer gala o director estadounidense, autor de filmes como 'Pulp Fiction' e 'Reservoir Dogs'. Aínda que a rodaxe comezará en Berlín o 13 de outubro, o controvertido director está xa na capital alemá para tomar alí as decisións finais con respecto ao reparto e localizacións. O papel estelar será interpretado por Brad Pitt. A súa personaxe, un tenente chamado Aldo Raine, está ao mando dun grupo de soldados xudeus norteamericanos que son lanzados á Europa ocupada polos nazis para vingarse dos alemáns e destruír a súa moral. O ton en que se desenvolve esta película, provisiriamente titulada 'Inglorious Bastards' [Bastardos ignominiosos], xustifícao, ao principio, o tenente Raine nunha arenga que pronuncia perante os seus homes. Segundo unha versión do guión filtrada á prensa, o oficial dilles: "Todo home que estea baixo o meu mando débeme cen cabeleiras de nazis arrincadas das cabezas de cen nazis mortos, ou morrer no intento". Pero posiblemente o que conmocione máis aos alemáns non sexa a crueza deses episodios nos que se arrincan cabeleiras, grávanse esvásticas na fronte, dispárase aos testículos ou se estrangula lentamente, todo iso presentado coa acostumada afección polos detalles de Tarantino. O máis grave será aceptar como a Segunda Guerra Mundial se converte nunha especie de libro de cómics violentos no que nin un só personaxe alemán ostenta ningún valor persoal.

Tempos crus

A xulgar por este guión de Tarantino que se filtrou, o único alemán bo é o alemán morto, concentrándose a totalidade do suspense na forma en que debe morrer. Para a moderna Alemaña, todo iso supón un regreso aos tempos máis crus da propaganda de guerra antialemana. "Éste é un caso no que a cultura popular tropezouse coa Alemaña nazi e o Holocausto e cunha forza sen precedentes", dixo Tobias Kniebe, crítico de cine do diario 'Suddeutsche Zeitung'. "E os efectos desta colisión son absolutamente impredicibles". Durante 60 anos, os directores de cine alemáns utilizaron as películas de guerra como instrumentos pedagóxicos para mostrar a forma en que os bos alemáns deberían reaccionar fronte ao terror nazi. Recentemente, en Alemaña produciuse un intenso debate sobre se se debeu permitir ou non que Hollywood fixese unha película sobre o conde Claus Schenk von Stauffenberg, o home que tentou acabar coa vida de Hitler cunha bomba e ao que todo o país considera, case, como un heroe de guerra. O máis probable é que esta película de Tarantino, antes que procurarlles o perverso pracer de escribir unhas malas críticas, o que cause sexa un paro cardíaco a todos os críticos cinematográficos alemáns. "Todos eses historiadores e críticos de cine alemáns que xa se quedaron sen alento por culpa de Tom Cruise e dos seus intentos de conseguir unha imaxe correcta de Von Stauffenberg sentirán tan arrepiados por 'Inglorious Bastards' que, de inmediato, atacarana salvaxemente", continuaba dicindo Kniebe. "Aínda que é moi posible que ese, precisamente, sexa o plan de Tarantino". De feito, o director norteamericano xa está a asegurar insistentemente que a súa película, en realidade, "non tratará en absoluto sobre a guerra, e, moito menos aínda, sobre Alemaña".

ISRAEL RESISTE (POR AGORA) Á CRISE

Por Ana Carbajosa

Tras unha ollada ás contas da economía israelí, ninguén diría que é un país con 60 anos de conflito ás súas costas. Nin que as conversacións de paz cos palestinos entraron en barrena, nin tan sequera que o resto do mundo sobrevive como pode a unha crise financeira que dura xa un ano. As empresas de innovación tecnolóxica relacionadas co software ou os chips tiran desde hai anos dunha robusta economía a proba de grandes crises. Israel é, despois de EE UU, o país con máis empresas no índice de valores tecnolóxicos Nasdaq, ten unha taxa de paro por debaixo do 7% por primeira vez desde os noventa e unha economía que leva catro anos consecutivos medrando por riba do 5%. Certo é que para este ano as previsións de crecemento son algo menores -en torno ao 4,2%-, e que esta lixeira caída, xunto á extrema fortaleza do shekel e a inflación, ten preocupados aos analistas israelís. Pero non menos certo é que esa preocupación provoca a risa nas grandes economías europeas ou en EE UU, onde as taxas de crecemento son moito menores e os problemas no mercado inmobiliario de gran calado. En Israel, sen embargo, a ausencia dunha burbulla inmobiliaria, a existencia dun sistema bancario a salvo de hipotecas subprime e un crecemento que depende sobre todo das exportacións de produtos tecnolóxicos explican en boa medida que este pequeno país de Oriente Próximo non teña sucumbido, de momento, á crise global. Non obstante, coinciden os expertos, acabará por chegar. Con demora e moi amortiguada, pero mallará. "As consecuencias da crise en Israel verémolas na segunda metade de 2008 ou incluso no 2009, pero probablemente deixaranse sentir con menos intensidade que noutros países", vaticina Tal Keinan, o home que hai tres anos fundou KCPS, o hedge fund (fondo de alto risco) con oficinas en Tel Aviv e Nova York, e asesor do ministro de Finanzas. Keinan explica que o sistema bancario israelí conta cunha sobreprotección crediticia que evitará vaivéns coma os estadounidenses coas hipotecas lixo. Fala, ademais, dun mercado inmobiliario relativamente saneado. Parecidas prediccións fai o ministro de Finanzas israelí, Roni Bar-On, que advertiu de que a pesar de que a economía seguirá en boa forma, a crise global terminará por facer dano. Por iso, dixo, nada de aumentar o gasto público. En calquera caso, o orzamento do ano que ven está pendente dun máis que probable troco no Goberno despois de que o primeiro ministro, Ehud Olmert, sucumbira a un dos varios escándalos de corrupción que acumula. No capítulo económico o saínte Olmert di preocuparlle sobre todo a rampante desigualdade dun país no que as cifras macro non cadran coa distribución da riqueza. Segundo os datos do Goberno, ate un 35% dos nenos israelís vive por debaixo da liña de pobreza. A desigualdade cebase sobre todo coa poboación árabe-israelí e coa comunidade haredi, os xudeus ultraortodoxos, que acostuman ter un exército de fillos e que en boa parte viven de subsidios estatais e dedican a súa vida ao estudo da Toráh. Pero a pesar da desigual distribución e dos temores e prediccións duns e doutros, as exportacións -suman o 45% do PIB-, sobre todo as de produtos de alta tecnoloxía, seguen exhibindo músculo e contribuíndo ao crecemento. Hoxe operan en Israel 3.361 empresas de alta tecnoloxía, segundo o Instituto de Investigación de capital risco. Só a hiperfortaleza do shekel podería zarandear as exportacións, xa que boa parte delas teñen como destino final EE.UU, cun dólar en horas baixas co que é moi difícil competir. Como é posible tanta febre produtiva e consumista nun país cuxa política interna e externa vai de mal en peor? Esta é unha das preguntas que traen de cabeza aos estudosos do devir económico do país e ás que só algúns se atreven a esbozar tímidas respostas. "Porque mentres obteñan beneficios, os investidores seguirán poñendo diñeiro, e porque veñen a Tel Aviv a facer negocios e apenas teñen contacto co conflito", explica Yaakov Fisher, da consultora I-Biz. Certo é que a chamada burbulla de Tel Aviv os seus suburbios empresariais coñecidos como o Silicon Wadi teñen máis que ver coa afastada California que coa veciña e asediada Gaza.

Pero os cerebros vanse

O coidado e a promoción da materia gris foron en boa parte responsables do castelo da economía israelí durante a última década. Nos anos noventa, os Gobernos israelís dedicaron grandes sumas de diñeiro á iniciativa privada e reformaron as leis para crear un ambiente propicio á innovación e ao desenvolvemento tecnolóxico. O invento funcionou. Que empresas como Microsoft ou Intel abran no país un dos seus poucos centros de desenvolvemento fóra de Estados Unidos non é unha casualidade. Hoxe, Israel atrae máis capital risco que ningún outro país na marxe de EE.UU e son as exportacións de produtos de alta tecnoloxía as que tiran do carro da economía nacional. Pero advirten quen seguen de perto os movementos dos novos talentos que algo está cambiando. "A fuga de cerebros é alta, sobre todo no sector público, nas universidades ou nos hospitais, onde os soldos non son competitivos", explica Omer Moav, profesor de economía da Universidade Hebrea de Xerusalén e da Royal Holloway de Londres, ademais de membro do Shalem Center. Israel considera a fuga de cerebros unha ameaza á súa propia existencia, porque os científicos e os enxeñeiros que se van deixan de investigar no terreo militar e de contribuír polo tanto á seguridade do país. Segundo os datos que manexa Moav, no 2005 foron 25.000 israelís os que se foron do país, fronte aos 19.000 dos dous anos anteriores. Fala este profesor da enorme desigualdade da sociedade israelí, que obriga aos que teñen ingresos decentes a custear cos seus impostos a grandes grupos sociais entre os que salienta a poboación ultraortodoxa. "Aínda que os salarios poidan compararse aos doutros países, a carga impositiva é maior, e ao final, os traballadores non topan os servizos en transporte ou medio ambiente que ofrecen os países estranxeiros porque aquí hai outras prioridades, como o conflito cos palestinos", di Moav.

Artigo publicado no xornal EL PAÍS

DO CAUCASO A ISRAEL

Esta semana en Radio Sefarad: "Do Cáucaso a Israel" con Florentino Portero e Roberto Blatt ESCOITA AQUÍ

MONFORTE DE LEMOS

Monforte De Lemos

View SlideShare presentation or Upload your own.

A RIBADAVIA XUDÍA

Xudaria De Ribadavia

View SlideShare presentation or Upload your own.

DÚAS AUDIENCIAS, UNHA MENSAXE

Por Mario Wainstein

Director de www.aurora-israel.co.il

Esta nota está dirixida a dous destinatarios diferentes e polo tanto dividida en dúas partes. Con todo, non contén unha dopla mensaxe e non difire nin contradi un ao outro. é máis: compleméntanse. Tanto é así que advirto a quen corresponda: a cita dunha das partes sen a outra será considerada unha terxiversación do expresado e desde xa prohibo facelo, como gustan algúns sitios pantasmas e piratas da rede. Os feitos en resumo: na aldea Naalin, nos territorios ocupados, levan a cabo sistematicamente manifestacións non violentas pero saboteadoras contra a edificación do muro de separación en terras da aldea. O Exército repele aos manifestantes, nunha especie de xogo de gatos e ratos, que á súa vez non cometen agresións contra persoas pero si tratan de danar parte do construído e de sabotear as maquinarias que o fan. Nunha das manifestacións de hai máis de dúas semanas, os soldados detiveron a un palestino manifestante e, cando estaba coas mans atadas, evidentemente desarmado e aferrado polo brazo do xefe da forza, un soldado disparoulle, desde unha distancia de escaso metro e medio, feríndoo no pé. O suceso está filmado desde unha casa veciña e non deixa lugar a dúbidas. Agora vén a parte desta nota que está dirixida ao público israelí e ao público xudeu da diáspora. Deixen de xustificar e de comprender. A conclusión que hai que tirar do episodio, a conclusión maior, é que a ocupación foi quen de corrompernos e de facernos chegar a lugares que anos atrás non imaxinaríamos que chegariamos. Claro que o episodio non é a regra, pero pobres de nós se nos conformamos con iso, porque hai un clima, un caldo de cultivo que permite que o fenómeno apareza e que sexa moito máis asiduo do que quixésemos. Coma o sei? Sinxelamente, porque a organización Betzelem, que é quen presentou a denuncia, é a que lle deu á familia a cámara de video e fíxoo porque obraban no seu poder múltiples denuncias pero non tiñan as probas. A filmación non foi unha casualidade, eles sabían que iso sucedía, propuxéronse filmalo e lográrono. O outro aspecto preocupante constitúeo o feito de que, ate que non se presentou a denuncia coa filmación, e a pesar de que está absolutamente claro que houbo numerosas testemuñas dos feitos, e entre eles o propio xefe da forza, non houbo ningunha denuncia interna dentro dos cadros castrenses, de maneira que se involucre á Policía Militar e se investígue algún presunto ilícito. Dito doutro xeito: se non o denunciaron con evidencias inapelables ante toda a opinión pública, todo isto tapouse e xamais se tería sequera investigado. Agora, cando os feitos son investigados, cando os cadros superiores teñen coñecemento deles, sintome con dereito a crer que se tomarán as medidas do caso, polo menos ate que me demostren o contrario. Dito dunha maneira un pouco paradoxal, preocúpame menos o que sei das condutas inmorais de Tzáhal que o que non sei. Non o sei eu e non o saben as autoridades competentes que poden e deben facer para combatelas. Esa conduta é a síntese de todo o que se debe evitar e é o símbolo do noso maior fracaso, o fracaso moral. Máis de corenta anos de ocupación fixeron o seu e foron máis fortes que todos os bos propósitos dos que crían que a nós non nos debería de suceder. Cando o finado profesor Yeshaiahu Leibovich prognosticaba enseguida despois da Guerra dos Seis Días en 1967 que iso precisamente nos debería de suceder, provocaba os ataques acendidos de quen non lle permitían que sospeitase desa maneira que os nosos propios fillos serían capaces de condutas inmorais.

Agora vén a parte desta nota que está dirixida a todos os que se deleitaron coa filmación, e a todos os xornalistas que a presentaron como ''unha proba dos fusilamentos'' que practica o ''exército xudeu'' cos palestinos. é lóxico que o disparo dun soldado xudeu aos pés dun palestino con balas de caucho, provocando unha ferida no pulgar do seu pé, teña maior difusión e provoque máis denuncias morais que a glorificación dun suxeito, non xudeu, que asasinou a golpes a unha nena de catro anos. é tan lóxico como a liberación de centenares de árabes palestinos a cambio dun prisioneiro israelí. Non o digo con ironía, creo que vostedes teñen razón. Non se trata dun dobre raseiro. Vostedes, sinxelamente, saben que nós somos superiores moralmente e por iso esíxennos o que a outro non. Creo que é certo e teñen razón. Somos superiores. Tan superiores, que a denuncia da conduta inmoral non proveu de vostedes senón de nós mesmos, dunha organización non gobernamental israelí e xudía que se chama, e non por casualidade, ''Betzelem'', que quere dicir ''a imaxe'', un nome extraído da Biblia hebrea, que di que o home, todos os homes, foi creado a imaxe e semellanza de Deus. Paréceme ben que nos esixan pero non se fagan ilusións: ninguén de vostedes é quen de esixir nos como o facemos nós de nós mesmos. Ademais, carecen da mínima altura moral para esixirnos: eses xornalistas italianos, por exemplo, que de pura casualidade filmaron o cruel linchamento dos dous israelís en Ramala ao comezo da segunda intifada, cun nobre loitador da liberdade sostendo un pedazo de fígado nos seus dentes e lanzando pedazos de cadáver desde o balcón, non só non pediron saber que castigo se lles propinaría e se por casualidade foran arrestados os gloriosos combatentes antropófagos, senón que enviaron unha carta de desculpas á Autoridade Palestina, prometendo que non volvería suceder e que eles son amigos e simpatizantes. De maneira que permítanme sorrir se agora din algo moralista en torno ao pulgar ferido do raparigo palestino. A verdade é que nós, israelís, vivimos nunha permanente situación límite con moi pouco marxe de manobra. Por unha banda é evidente que somos unha democracia que debe saber defenderse porque está a ser agredida, polo outro debemos coidar que esa defensa non mergulle á democracia que queriamos defender. Aquí non estamos como en España, contra un terrorismo amable da ETA que avisa antes de facer estoupar unha bomba. Se repetidamente cidadáns árabes de Xerusalén cometen atentados terroristas, hai que limitar o seu accionar para defenderse. Pero esa é unha medida que coarta liberdades cívicas elementais. Diráseme que todo se podería solucionar se deixásemos de ser un país ocupante e estou totalmente de acordo. é máis, tanto o Goberno actual como a maioría da Knésset como a maioría da poboación israelí aceptan a creación dun Estado palestino nos territorios de Cisxordania, á beira de Israel. é Ismail Haníe quen repetiu, esta mesma semana, que ''volveremos a Aco, a Haifa, a Ramla, a Yafo'' e de feito a Tel Aviv. Se no lado palestino houbese con quen falar seriamente sobre unha partición do territorio, cousa que rexeitaron en 1947 e seguen rexeitando, aínda que menos vehementemente, tamén agora, teriamos unha solución ao alcance da man. Pero non hai con quen falar, e vostedes moitas veces propoñen que renunciemos, de todos xeitos. Pero ao bordo do abismo resistímonos a dar un paso á fronte: se vostedes cren que o noso suicidio é unha solución, terán que afacerse a vivir co conflito. O prezo, lamentablemente, pagámolo nós.

Artigo publicado no xornal israelí AURORA