“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

quinta-feira, junho 23, 2016

Charla-coloquio en Vigo: "Israel no Medio Oriente"


"Israel no Medio Oriente"

Unha visión da situación actual e das prespectivas de paz de Israel no actual Medio Oriente así como un repaso e balance de tres décadas de relacións diplomáticas entre España e Israel (1986 - 2016)

Charla-coloquio que terá lugar o vindeiro martes día 28 de xuño ás 20h no Salón de Actos do Hotel México en Vigo.

Interveñen:
Hamutal Rogel Fuchs, portavoz da Embaixada de Israel en España
Yinam Cohen, ministro-conselleiro da Embaixada de Israel en España

Presenta:
Pedro Gómez-Valadés, presidente de AGAI







Isaac de Castro Tartas (1623 - 1647)




Por Rab Yosef Bittón
ESefarad

Isaac de Castro naceu na cidade de Tartas, no suroeste de Francia, en 1623.  Os seus pais eran de Portugal e pertencían a eses miles de familias xudías portuguesas que en 1497 foran convertidas ao cristianismo “por decreto” e desde entón practicaron o xudaísmo en segredo por 3, 4 ou máis xeracións. Para ter unha idea de canta xente estamos a falar calcúlase que en 1497 habían non menos de 120.000 xudeus en Portugal.

En Tartas o nome de Isaac era Tomás Luís. En 1640 a súa familia mudase a Amsterdam onde finalmente poden practicar a súa relixión abertamente. Alí, Tomás e o seu pai circuncidanse e cambian os seus nomes por nomes hebreos. Tomás chámase desde agora Isaac de Castro. Castro (ou de Castro), seguramente o apelido orixinal da súa familia. Como ilustración podemos mencionar a rabbi Jacob de Castro (1525-1610) de orixe portuguesa, un dos rabinos máis importantes da comunidade xudía de Exipto.

Isaac comezou os seus estudos de xudaísmo e de medicina en Holanda. En 1642 ou 1643 atopamos a Isaac en Brasil. O seu tío, Rab Moshe Refael Aguilar, chegou a Brasil a fundar unha comunidade na cidade de Recife. Nese entón e até 1654, Brasil estaba dividido en 2 zonas: unha  pertencía a Holanda e outra a Portugal, e Recife ficaba do lado holandés.  

Isaac vivía unha vida completamente xudía. Non só iso senón que tamén dedicabase a aprender a centos (ou miles) de conversos que residían en Brasil a practicar máis abertamente o seu xudaísmo.  Aínda que non habían tribunais da Inquisición en Brasil, como os que existían en Perú ou México, no lado portugués de Brasil habían oficiais da inquisición que vixiaban que os cristiáns novos é dicir, os xudeus que foron convertidos ao cristianismo había máis dun século, non volvesen á súa relixión.

Ninguén sabe exactamente por que, pero o mozo Isaac saíu de Recife e viaxou cara ao sur chegando á cidade de Salvador, capital de Baía dos Santos, territorio portugués. Alí, Isaac foi recoñecido polas autoridades locais. Tratou de disimular a súa práctica xudía pero algo delatouno: os seus tefilín.

Isaac foi feito prisioneiro, acusado non só de xudaizar senón tamén de facer proselitismo xudeu entre os cristiáns novos, e foi extraditado nun barco cara a Lisboa.

A inquisición portuguesa primeiro tratou de convencelo de renunciar á súa fe xudía e abrazar o cristianismo. Isaac rexeitou con argumentos moi sólidos. Ao ver que, a pesar da súa cortísima idade, tratábase dun grande erudito, a Inquisición enviou aos seus expertos filósofos e teólogos. Pero nada nin ninguén puido convencer a Isaac de renuncia á súa fe.

Por primeira vez na historia un xudeu usaba o seguinte argumento: “Teño dereito a practicar o xudaísmo en función dunha lei humana universal: a liberdade de conciencia. Un acto que se realiza dacordo coa propia conciencia non pode ser xulgado culpable, e o acto que eu fago e seguirei facendo, -o acto de profesar a relixión xudía- realízase dacordo cos ditados da miña conciencia”. Cando a Inquisición viu que todo esforzo era inútil, recorreu ao seu último recurso: a execución pública. Os acusados eran condenados a morrer queimados vivos nos que se chamaba cínicamente “auto de fe”.

O 15 de Decembro de 1647, cando Isaac tiña só 24 anos foi levado á praza pública, xunto con outros 5 conversos, condenados polo mesmo crime: xudaizar.

Os arquivos da Inquisición portuguesa relatan que Isaac foi deixado de pé, por varias horas, moi preto do lume, o suficientemente preto para que Isaac se arrepentise do seu “gran pecado” (ser xudeu) por temor á fogueira. Pero Isaac resistiu. E mentres estaba a ser abrazado polas chamas, co seu último alento, Isaac recitou cunha voz poderosa o “Shema Israel Hashem Elokenu Hashem Ejad”.

Contan que a poderosa entonación de Isaac causou unha enrome impresión en todos os que chegaran para presenciar a execución pública. Tanto que até os crueis verdugos sentiron remorso por quitarlle a vida a un mozo tan valente. Din, que os xentiles que presenciaron a execución,  durante semanas non falaban doutra cousa. O que é máis: o último de Isaac, o Shemá Israel, transformouse agora nun símbolo de liberdade de conciencia e inspirou a moitos conversos a volver a súa fe xudía.


E algo insólito: durante varios anos os xentiles repetían as palabras do “Shemá Israel” tanto foi así que a Inquisición tivo que impor un severo castigo para calquera que fose escoitado dicindo o Shemá Israel, as últimas palabras de Isaac de Castro Tortas

terça-feira, junho 21, 2016

Quérovos contar o meu Israel

Sarah Tuttle-Singer

Por Sarah Tuttle-Singer
Publicado en galego en NOMADASEMPRE 

O meu Israel, que florece, sólido, solidario, progresista, valente. 
O meu Israel son os cultivadores que falan hebreo, e aqueles que falan árabe. Que traballan a terra con mans robustas, que queren só ver crecer as súas cousas.
O meu Israel son os activistas de Rabbis for Human Rigth, que pasan os postos de control para poder plantar un olivo. E as mulleres novas, que desde os seus negocios de flores en Dizengoff, regalan rosas para os funerais das vítimas do terrorismo. E os mozos e mozas que plantan árbores sobre Tu Bishvat, coa esperanza, un día, de usar aquelas ramas para facer delas o seu ramo nupcial. E unha muller anciá que esconde unha semente na terra, para facer crecer unha figueira que non poderá ver nunca máis que como unha pequena mancha verde. Pero plántao de todos os xeitos, porque un día a súa neta terá unha neta, e ela poderá recoller os figos e sentir o doces que son.
O meu Israel desovilla campos Verdes, e frutales, cactus e clementinas, unha pradeira de xirasois en xuño, e un deserto vermello de mapoulas coas choivas estivais. 
O meu Israel é selvaxe na primavera, e doce de xasmíns na noite morna; pero é tamén o rotolacampo, rasgado e vagabundo, para recordarse de apreciar cando a terra se volverá novamente verde. O cal fará. Faino sempre. 
O meu Israel é forte, e supera límites. 
O meu Israel é o home de 83 anos cos brazos tatuados, que se esperta cada día ao alba e vai ás presas a Park HaYarkon, e que correrá a Marathon este ano. 
O meu Israel é a nai soa que traballa full time e estuda Farmacia, que corre a casa para darlle de comer aos nenos, e cántalles a mesma canción que a súa nai adoitaba cantarlle, despois bebe dúas cuncas de café antes de comezar a estudar a tese en química. 
O meu Israel é o raparigo coas mans levantadas sempre facendo preguntas, e a moza que fala ás agachadas sobre o inoportuna que é a ensinante, que asume a defensa dos amigos durante o recreo, e que un día unirase á defensa do seu propio pobo. E o médico, que despois do furacán Katrina sae en avión e voa á outra parte do mundo para intentar axudar aos feridos, e reconstruír unha cidade enteira desde cero.
O meu Israel son as decenas de voluntarios que son os primeiros en chegar e os últimos en marchar. 
O meu Israel recorda o aluvión, e espera as novas ramas de olivo. 
O meu Israel é compasivo.
O meu Israel é o condutor de autobús que se achega, e no medio dunha tormenta de area, insiste en que a muller que camiña á beira da estrada suba ao autobús, e sen pagar. E o taxista que acompañou aos meus fillos e ao min ao hospital, cando o meu fillo non era capaz de respirar, que non quixo cobrar pola carreira, e de feito ofreceume un pequeno rosario e unha pregaria por el. 
O meu Israel son os homes e mulleres que conducen até as bases militares na dura tempestade invernal, con olas cheas de sopa e chocolate quente e café para os soldados que afrontan con valentía o frío do exterior. E os adolescentes, que son voluntarios nos orfanatos e ensinan aos nenos a ler. E o soldado canso, que deixa o seu posto no bus para a muller embarazada con hijab, e o home coa kefia que deixa algunha moeda para o esmolante xudeu na estación de autobús.
O meu Israel son os activistas polos dereitos humanos que entregan as súas vidas por defender a quen non ten dereitos, os oprimidos, con independencia da súa raza ou relixión. O meu israel é potencial. 
O meu Israel é Shlomit e Moshe e Suha e Muhammad que mandan aos seus fillos á escola mixta hebrea e árabe en Neve Shalom Wahat Al Salaam -Oasis de Paz. E o meu Israel son os seus dous fillos que se intercambian a merenda no recreo. 
O meu Israel é o xeque sobre o Monte dos Olivos que acolle aos viaxeiros cansísimos de calquera fe, de toda cultura, sempre que cheguen con mente aberta. 
O meu Israel son aquelas dúas mulleres que se bican no medio do arco da vella de TelAviv, e os dous homes que adoptaron o seu primeiro neno da India, e acollérono na súa tribo con amigos e familiares como testemuñas. 
O meu Israel reduce o deserto para facelo florecer, desenvolve liñas de irrigación e constrúe liñas eléctricas. 
O meu Israel é o rapaciño riseiro na escola que reordena a súa mente no exército e despois decide abrir unha empresa partindo de nada, e ten éxito. 
O meu Israel é un cura, un Imam e un rabino que entran nun bar para falar de fe e de Deus, e non, non é o inicio dunha broma, é o inicio dunha amizade. 
O meu Israel son as persoas que mostran cando algo é desagradable, cando hai algo doloroso, cando se ten medo. As persoas que chegan diante dunha mezquita profanada por extremistas xudeus porque “kol Ysraele arevim zeh a-zeh” (“Cada israelí é responsable de todos os demais”) non significa só que debemos facernos cargo dos outros, senón que tamén asumimos a responsabilidade polos erros do noso pobo. 

Estas son as persoas que toman cepillos exabrón e limpan os muros, e despois vólvenos a pintar para facelos mellores. Persoas que van a unha manifestación cos seus nenos aínda que sexa noite profunda e haxa moita xente, e haxa un calor húmido en pleno verán, pero que van de todos os xeitos porque é importante que vaian e leven tamén aos seus nenos, porque é máis importante para eles ver o que é o cambio. 

As persoas que poden quitarche o sitio de estacionar en Azrieli, pero que te abrazan cálidamente no funeral do teu tío. As persoas que corren CARA O lugar dun atentado e non na outra dirección, porque queren axudar a salvar vidas. Ás veces o meu Israel indígname. É ruidoso e demasiado próximo, e esmaga e empuxa, grita e loita e láiase. E ás veces faime desexar tirarme dos pelos, ou fuxir, cara a un lugar feito de postas de sol tranquilas e outeiros non tan complicados. Ás veces, o meu Israel comete erros, e esquece a nosa historia -onde estivemos e sobre todo cara a onde debemos ir-.

Pero o meu Israel é máis que isto: Nós somos traballos en curso. E así como Yaacob loitou con Deus antes de converterse en Israel, así en Israel nós loitamos coa nosa identidade. Porque somos aínda unha nación nova, construída sobre un antigo soño. Pero ás veces teño medo de que o meu Israel estea en perigo -as forzas do extremismo, da rixidez e da intolerancia farán desaparecer aquel Israel que amo-. Pero despois véxovos a todos vós e vexo a vosa compaixón e dedicación, e sei quesairemos adiante. Porque o meu Israel ten bágoas nos ollos cando canta HaTikvah. Porque o meu Israel é esperanza. 

Publicado o 14-2-2016 en TIMES OF ISRAEL. Traducido do italiano (publicado o 18-2-2016 en L ‘INFORMALE) ao galego por NOMADASEMPRE.

quinta-feira, junho 16, 2016

Biafra e Israel



Por Jaume Renyer

Un dos conflitos agochados mediáticamente é a causa nacional do pobo Igbo e que mantén viva a loita pola independencia de Biafra despois da guerra dirixida polo estado post-colonial de Nixeria para esmagala durante os anos 1967 a 1970. A poboación biafreña é maioritariamente cristiá ou animista, mentres que a maioría nixeriana é musulmá.

Existen varios movementos de liberación nacional en Biafra: The Movement for the Actualization of the Sovereign State of Biafra (MASSOB), Indigenous People of Biafra (IBOP), Movement for the Emancipation of the Niger Delta, entre outros, algúns dos cales dispoñen de seccións que practican a loita armada contra as forzas do exército nixeriano.

Un feito moi significativo é a existencia dende o ano 2000 do Biafra Zionist Movement (BZM) que se inspira na causa nacional xudía e que ten orixe na axuda prestada por Israel a efémera República de Biafra durante a guerra de hai cincuenta anos. Grupos de exiliados biafreños en Europa Occidental participan activamente xunto con kurdos e yazidites nas mobilizacións de solidariedade con Israel e contra o islamismo.

A prensa europea non se fixo eco pero a africana si: hai poucas semanas o exército nixeriano asasinou a un grupo de militantes independentistas biafreños desarmados, feito este que foi denunciado por Amnesty International con moi pouco éxito. Actualmente a comunidade internacional tenta deter o sanguinario grupo yihadista nixeriano Boko Haram apoiando ao presidente Muhammadu Buhari, un militar musulmán que participou activamente na guerra contra Biafra e que agora é o protexido de Occidente.


sexta-feira, junho 03, 2016

Derrota do BDS: Xordania autoriza as empresas israelís en proxectos estatais


Parlamento xordano


Em um movimento extraordinário, o parlamento jordaniano autorizou as empresas israelenses a participarem em projetos governamentais executados pelo Fundo de Investimento da Jordânia. 
Os deputados jordanianos se reuniram, no domingo, para passar a Lei do Fundo de Investimentos da Jordânia para 2016. 

A lei refere-se às empresas que estão autorizadas a participar em projetos nacionais administrados pelo fundo. Na sessão da manhã do parlamento, a maioria dos deputados votou contra a participação de empresas israelenses no fundo, proibindo-as de participarem em licitações do fundo.

No entanto, na sessão da noite, o parlamento votou novamente em uma nova versão da lei que autorizou as empresas israelenses a participarem no fundo de investimento.

Esta versão alterada ganhou a maioria dos votos, o que levou a uma reviravolta do Parlamento sobre a resolução controversa.

Ironicamente, um dos defensores ardorosos da nova resolução foi membro da Comissão Parlamentar para a Palestina, que anunciou orgulhosamente que ela "levantou as mãos em apoio à inclusão de empresas israelenses no fundo de investimento."

O movimento do Parlamento despertou o caos nas redes de mídia social da Jordânia, onde os ativistas anti-Israel locais lançaram uma campanha contra a resolução sob a hashtag "um jordaniano oposto a investimentos israelenses".

Um dos ativistas sugeriu: "Aparentemente, devemos renunciar aos representantes do povo e passar para a democracia direta." Outro cidadão jordaniano, chamado Khaled al-Ansari, escreveu: "Podemos chamar esses investimentos de " verificações de ocupação. "

Lamis Andoni, autor jordaniano bem conhecido, comentou sobre a resolução na sua página do Facebook:"Enquanto os pesquisadores ocidentais, acadêmicos e artistas estão participando do movimento BDS, o parlamento jordaniano renuncia sua decisão de não permitir a participação de Israel no Fundo de Investimento da Jordânia.

"Isso acontece na semana em que comemoramos o nosso dia da independência, enquanto as pessoas estão falando sobre a soberania nacional", acrescentou Adoni. 

quinta-feira, junho 02, 2016

Start-up no kibbutz, a nova xeración





Por Daniela Kresch
Rua Judaica do Brasil

Quando se pensa que os kibutzim já passaram por todas as encarnações possíveis desde o primeiro, Degania (criado em 1909), a realidade surpreende. Um kibutz chamado Revivim (no Neguev) inaugurou, há poucos meses, uma incubadora de start-ups. Quer dizer: de vilarejos comunitários agrícolas com base socialista, os kibutzim abraçam cada vez mais a modernidade econômica israelense – e mundial.

A incubadora “Hamagderá” funciona assim: start-upistas com ideias na cabeça, mas ainda sem produtos para mostrar, são convidados a passar três meses no kibutz sem pagar nada. Recebem casa, comida, roupa lavada e um ambiente profissional para desenvolver suas ideias embrionárias. Quer dizer: não só não precisam pagar aluguel, comprar comida e lavar roupa, como têm à disposição um local de trabalho com toda a infraestrutura profissional onde recebem orientação, cursos e palestras de investidores e start-upistas que deram certo.
Para o kibutz, a incubadora é uma maneira de desenvolver o vilarejo econômica e socialmente. No lado econômico, os start-upistas aceitam pagar ao kibutz, caso seus projetos deem certo (quer dizer, o kibutz recebe uma porcentagem do eventual sucesso de seus pupilos). Fora isso, há um clima de modernização, de novas ideias, que se espalha pelos moradores.

Socialmente, imagino que a esperança é a de que alguns dos start-upistas decidam, quem sabe, ficar no kibutz e criar suas famílias por lá. Isso é importantíssimo para muitos kibutzim, que precisam de renovação social em suas pequenas comunidades. Revivim fica no Sul de Israel, na periferia, não no Centro do país. Não é um polo de atração de jovens profissionais. Com a criação da incubadora, a ideia é justamente atrair “jovens” e “profissionais”.
Há uns 20 anos, quando passei uma temporada em Israel antes de me estabelecer por aqui definitivamente, experimentei algo parecido. Mas não era com start-ups (nem existiam direito), mas sim com estudantes da Universidade Hebraica de Jerusalém. Um grupo deles (eu incluída) foi selecionado para passar as férias colhendo maçãs num kibutz no extremo Norte de Israel: o Kibutz Baram, que fica na fronteira com o Líbano, no que os israelenses chamam de Alta Galileia.

Por cerca de dois meses, recebi casa, comida e roupa lavada para ajudar na colheita de maçã do kibutz (trabalho pesado, das 5,00 h da manhã até por volta de 13,00 h da tarde, se me lembro bem). Éramos pagos por isso. Mas havia, além da moradia gratuita e do pagamento, outras vantagens: um curso sobre o Movimento Kibutziano e, às tardes, piscina liberada. A experiência em grupo também era um plus: duas dezenas de jovens trabalhando, mas também se divertindo com encontros sociais no pub local.


Os moradores de Baram não escondiam que, além da ajuda na colheita, o objetivo da iniciativa era levar gente nova para lá. Pelo menos por dois meses, mas, se desse, para sempre. E, realmente, diversos participantes do programa decidiram ficar no kibutz depois da experiência. E por bons motivos: era um kibutz incrível, tranquilo e ainda bastante comunitário. Os moradores eram simpáticos e ávidos por receber novas pessoas. Hoje, penso se minha vida não teria sido mais tranquila e rica (em termos de valores) por lá, sem a luta diária pela sobrevivência na selva da cidade grande.
Mas, voltando à incubadora do Kibutz Revivim, acredito que esse tipo de iniciativa pode realmente fazer parte da próxima encarnação dos kibutzim, que já começou com a construção de novas casas em muitos deles, o recebimento de muitas famílias jovens para as comunidades e a preferência por fábricas modernas em detrimento do sonho estritamente agrícola. A privatização e o fim da vida comunitária em muitos kibutzim já é uma realidade. O passado idealista – com valores que ainda são apreciados em Israel e no mundo – ficou para trás. Mas o futuro promete.

sábado, maio 28, 2016

De manual

O deputado das CUP Benet Salellas (de camisa azul)

Por Pilar Rahola
La Vanguardia - 27.05.2016

A pesar da súa gravidade, o tema pasou desapercibido porque o noso país ten sensibilidade cero coa secuela do antisemitismo. E é tal a súa impunidade, que a miúdo non o percibe coma tal nin quen o practica. Pero noutras lareiras onde a pel non é inmune a ese ancestral -e letal- prexuízo, o escándalo foi considerábel.

Resumo rápido: a CUP decidiu que o día no que se celebraba a independencia de Israel -a festa do Iom Haatzmaut-, era o propicio (mira que hai días no calendario) para levar ao Parlament a un palestino que explicaría a maldade israelí ao mundo. En lóxica proporción, JuntsPelSí expuxo que debía comparecer alguén que falase desde outra perspectiva, e foi Uriel Benguigui, president da comunidade xudía de Catalunya, quen respondeu os deputados. Afórrome detalles do numerito dos cuperos que acababan de falar de “diálogo” co palestino, e saíron da sala, negando a palabra ao xudeu, o cal é unha práctica dialogante suprema.

Pero o brutal viría despois, cando noutra sesión o deputado Benet Salellas tachou a Uriel de “axente exterior” e de “verdugo” dos palestinos e, por suposto, culpou ao famoso “lobby sionista” da súa presenza no Parlament, non fóra caso que o vello estigma antisemita non sacase a patita. Aínda que, falando en prata, todo o discurso de Salellas foi un monumento aos Protocolos dos Sabios de Sión, o libelo antisemita por excelencia.

Primeiro, desposuíu a Uriel de calquera condición de cidadán catalán e criminalizouno pola súa identidade xudía. É dicir, púxolle a insignia amarela no peito. Segundo, aproveitou devandita identidade para convertelo nunha especie de espía internacional, desposuíndoo do seu dereito a pensar distinto. Terceiro, negou toda posibilidade de que alguén explicase o conflito desde outra mirada, impondo o seu dogma ideolóxico coma única verdade pausíbel. E finalmente, achacou a comparecencia a unha especie de comité clandestino sionista -masón, tamén?- que move os fíos do mundo. Vomitivo.

Demos a volta para darlle a dimensión delirante á cousa. Que pasaría se usásemos a identidade, ideas e accións do tal Benet para sinalalo nos mesmos termos? Foi o avogado duns acusados de yihadismo, de maneira que poderiamos dicir que é un “axente exterior”, comandado polo lobby islamita, verdugo dos israelís asasinados con bombas, que está no Parlament para impor o seu credo imperialista. Soa desproporcionado, estúpido, incríbel, intolerante, soez, prexuizoso, inaceptable? Pois é exactamente o que fixo Salellas con Uriel Benguigui, só que cando o conto aplícase aos xudeus ou a Israel, xa non soa tan malvado, nin tan totalitario.


En fin, outra barbaridade en sede parlamentar en nome da causa palestina. Só cabe engadir que pobres palestinos defendidos por tales ideas e tales personaxes.