“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

domingo, maio 03, 2015

A nosa débeda en Mauthausen


Por Pedro Gómez-Valadés
Faro de Vigo - 03/05/2015

70 anos xa. Setenta. Desde que o campo de concentración nazi de Mauthausen (Austria), fora liberado pola 11ª División dos EE UU. 70 anos dunha débeda de silencio pétreo coma unha lousa que para a nosa vergonza non ten visos de ser reparado. 177 galegos padeceron a brutalidade, a tortura e a morte a mans da barbarie nazi entre o ano 1940 e 1945, sen que sete décadas despois, Galicia teña feito aínda un recoñecemento oficial do sufrimento padecido por estes compatriotas nosos desterrados no fondo da memoria das nosas institucións. Resulta moi difícil por non dicir imposible de entender, como a estas alturas da historia, recuperadas hai décadas as institucións democráticas, aínda os galegos que padeceron o presidio e o exterminio en Mauthausen e noutros campos nazis, non tiveran unha rehabilitación e honra como merecen. 

Resulta desolador constatar que goberne quen goberne en Galicia, tanto sexa o Partido Popular, o PSOE ou o Bloque, nunca a Xunta de Galicia plantexou reparar esta dolorosa débeda histórica. Algo que como galego e como ser humano non podo nin entender nin moito menos aceptar. Sexa desidia ou insensibilidade, é unha imperdoable falta de respecto para con eses galegos, compatriotas na morte de 6 millóns de xudeus exterminados no Holocausto. Insensibilidade que tristemente non é exclusiva dos galegos en Mauthausen. 

Nos últimos anos, dúas veces foi solicitado oficialmente no Concello de Vigo que o doutor vigués Eduardo Martínez Alonso, quen durante a II Guerra Mundial artellou unha arriscada ruta de fuxida desde os Pirineos ate Tui, atravesando a España franquista, salvando así a vida de incontables fuxitivos xudeus e refuxiados políticos que desde a Francia ocupada pola Alemaña nazi soñaban con chegar a Lisboa, tivera unha rúa dedicada na súa cidade natal, solicitudes estas que non tiveron nunca nin tan sequera resposta da nosa Alcaldía. 

Semella que unha nube gris cinza envolve en Galicia a todas as vítimas que padeceron durante o Holocausto. Desde que no verán de 2009 falecera quen foi o derradeiro supervivente galego de Mauthausen, o ferrolán Marcelino Pardal, xa non queda ninguén con vida que poida dar testemuño directo do seu paso polo campo nazi. É agora entón, cando deberamos ser nós, os que non aceptamos o pago co esquecemento, os que manteñamos viva a súa memoria e a demanda para que as nosas institucións rehabiliten, dignifiquen e reparen esta dédeba que dura xa setenta longos anos.

sábado, abril 18, 2015

Israel no corazón dos vascos

Juan Karlos Pérez
Por Juan Karlos Pérez Álvarez*

Maurice Ravel adoitáballe dicir ao seu amigo o padre Donostia que os vascos temos dúas patrias, España e Francia. A isto Sabino Arana replicou que Euskadi é a única patria dos bascos, pois, como logo diría Orson Welles nun documental na fronteira, ao lado vasco-francés, os vascos nin son españois nin son franceses, son só vascos. E pódese engadir que cando un vasco, sexa español ou francés de nacionalidade, fai algo positivo pola humanidade, resáltase que é francés ou español. Se faino mal, comete un erro ou vai en contra da humanidade, entón é vasco e só vasco. Algo parecido ao que lle ocorreu a Albert Einstein, que puido ser Presidente de Israel, se tiña éxito, os suízos, alemáns e franceses atribuiríanllo, pero se non era así, os franceses dirían que era alemán e os alemáns que era simplemente un xudeu. E é que non moito separa, nin intelectual nin temporalmente a Sabino Arana de Theodore Hertzl no ano 1895.

Os vascos foron mulleres e homes ligadas á mar. Foron os primeiros en descubrir e pescar, cazar máis ben, e facer unha próspera industria, tanto do bacallau como da balea. A comezos do século XX unha porcentaxe moi significativa, próxima aos tres cuartos de toda a frota mercante española estaba rexistrada no porto de Bilbao. Tal fora e era a influencia que o primeiro tratado internacional foi feito polo Consulado de Bilbao no século XVI e o regulamento que rexía o Porto de Bilbao, tras as independencias americanas, foi o modelo polo que se rexeron. Tras a Segunda Guerra Mundial, era o momento de tomar partido pola humanidade, e moitos capitáns e mariñeiros vascos, de corazón nacionalista vasco, axudaron ao pobo hebreo na procura do seu fogar nacional xudeu en terras de Israel. Hoxe en cidades como Haifa hai rúas que lembran o seu heroismo en tempos difíciles.

Os símbolos son importantes. As persoas son símbolos capitais, claro, encarnan virtudes, e son modelos e exemplos de conduta, pero hai outros símbolos, como puido ser, durante a Guerra dos 6 días a canción Jerusalem of Gold, que, dito sexa de paso, a base musical e o ton da mesma, non diremos plaxio, senón, unha referencia cultural manifesta, con respecto a unha coñecida cantiga de berce vasca, en eúscaro, denominada "Pello Joxepe". Antes de usarse como marco para a canción, símbolo patriótico hebreo, usábase, sen letra, tamén, para os bertsolaris (improvisadores de pequenos poemas cantados). Un símbolo de unidade da cidade de Jerusalem con indubidables raíces vascas, como recoñecería a autora da letra unhas décadas despois.

A lingua, precísamente, é a verdadeira alma e corazón dun pobo, pois non é tan só unha forma de comunicarse, senón a forma que tivo, en capas, e por sedimentación, de describir e dotar de nome e definición a todos os elementos do existente na súa contorna natural. Unha lingua define a súa contorna e como o visualiza ese pobo. É unha forma particular de ver o universo. É por iso que, cando, a finais do século XIX o hebreo estaba perdido sen remisión, era unha traxedia humana, pois unha cultura e unha lingua perdidas empobrece a cultura global. O modelo de recuperación do hebreo foi, sen dúbida, o referente imprescindible á hora de recuperar o eúscaro durante os diferentes gobernos vascos, dende Garaikoetxea a Ibarretxe, pasando por Ardanza. A seguridade e a certeza de sobreporse ao pesimismo e non ceder até recuperar a lingua propia foi un faro de esperanza que alimentaba e impulsaba a procura da restauración dunha lingua como o eúscaro, que, afortunadamente, non se chegou a terminar de perder completamente en ningún momento.

O tema da seguridade, dito sexa no seu contexto máis habitual, é un tema importante. Capital no caso de Israel, pero igualmente fundamental no caso vasco, sobre todo, cando, á saída da ditadura, foi implementado un recuperado autogoberno, incluíndo, unhas forzas policiais propias. A Ertzaintza, a policía vasca, xa tivera un precedente na garantía do órden público no oásis vasco durante a guerra civil, durante case un ano. Agora o reto era maior se cabe. Despregar unha policia integral por todo o territorio vasco. Buscáronse modelos. O italiano era demasiado parecido ao español, o británico requiría dunha sociedade pacífica que non tiñamos, e, polo enfrontamento ao pasado do nazismo (tan parecido á ditadura franquista) e a situación de terrorismo, atopáronse 2 modelos, o alemán e o israelí. Buscouse o consello e o apoio do Mossad israelí na posta en marcha de determinadas áreas da Ertzaintza, o cal contribuíu a un mellor servizo, e unha mellor maneira de loitar contra a violencia terrorista, a pesar da dor que leva.

José, Pepe, Mújica, un vasco do Uruguai, xa ex presidente, dicía que a enfermidade da esquerda é o infantilismo. Precísamente ese infantilismo é o que levou a un grande sector da denominada esquerda abertzale, de Batasuna, a situarse ao lado dos denominados Palestinos. O maior problema de todo conflito atópase en eliminarlle os matices e os detalles, porque é, precísamente, aí onde atopase o verdadeiro cerne para entendelo ben. Israel, por medio dos Kibbutz e o Mapai, e do decidido apoio da URSS e as armas checoslovacas, foi un apoio socialista de primeira hora. Pero iso cambiou co tempo, e agora é simbolizada xunto aos Estados Unidos nunha especie de imperialismo. Coma se non houbese máis imperialismos na Terra. Moitos baixo o falso disfrace de dicirse anti-imperialistas. É nisto no que adoitan caer cando apoian boicots contra Israel, falan das fronteiras (sic) de 1967 e doutros temas, que se basean máis na propaganda de Hamas ou o Hezbollah que en datos obxectivos e obxetivables. Na historia dos pobos isto ocorre sempre, a manipulación, a mediatización e a información contaminada. É aí onde hai que incidir, unha e outra vez, como cantaba Mikel Laboa en "Gure Hitzak", dicir a nosa historia unha e outra vez, para que non se perda, para que non se esqueza.

A Sabino Arana tacháronlle de moitas cousas. De ser racista. De ser misóxino. De ser un rancio. E todas as acusacións son falsas, pois en verdade, era un avanzado defensor dos dereitos da muller, defendía aos negros na guerra dos boer (cando todo o mundo tomaba partido ou polos ingleses ou afrikaaners), defendía a abolición da escravitude en Cuba... a cuestión é que, nun contexto no que a palabra raza significaba outra cousa, falaba de raza vasca, porque, tras décadas, todo o século XIX, nun desastre, 3 guerras e unha situación económica calamitosa, pór pé en parede era unha necesidade. Como a de Hertzl e o movemento sionista de, ao contrario do que din que di ese libelo chamado "Protocolos dos Sabios de Sión", como ben recolleu, por certo, o novelista Mario Escobar no seu "O testamento do diaño" simplemente dicíase que o pobo xudeu, tras tantas penalidades, merecíase un refuxio propio, un lugar no que sentirse cómodos, en casa, unha patria na que ser eles mesmos. E é a propia historia, unha vez lograda, a que deu forma á realidade actual Israelí, sendo a única democracia plena de oriente medio. E coa clara vontade de non perdela, de seguir séndoo.

A historia do nacionalismo basco, e do pobo vasco no seu conxunto, en suma, foi, pois, ambibalente, no caso da súa relación co pobo e o estado hebreo. Inflúen moito as correntes internacionais existentes, sobre todo as relativas a materias sensibles como os dereitos humanos e o respecto ás minorías. Calquera cousa que se diga e faga, ao estar feita por humanos, é perfeccionable, matizable e opinable. Pero, a materia básica, é que ambos os pobos camiñan pola senda da vontade de ser para decidir. E o futuro ha de ser mellor que o presente e o pasado. Unha comuñón de fins debería levar unha mellor comprensión das partes, e un desenvolvemento de relacións de boa vontade. A final de contas, Israel é a patria dos hebreos, e Euskadi a patria dos vascos. Insha'allah. Shalom.

* Juan Karlos Pérez Álvarez, natural de Bilbao e residente en Getxo (Bizkaia, Euskadi) é Licenciado en Ciencias Políticas pola Universidade do País Vasco, especialista en análise política e relacións internacionais, master en procesos de democracia participativa, autor de 4 libros (Primavera en mayo, El largo camino a casa, La verdad que creo e Nadie es más que nadie) e militante do Partido Nacionalista Vasco.

terça-feira, abril 14, 2015

O diaño é xudeu


Por Eduardo Galeano*

Hitler non inventou nada. Desde hai dous mil anos, os xudeus son os imperdoables asasinos de Xesús e os culpables de todas as culpas.

Como? Que Xesús era xudeu? E xudeus eran tamén os doce apóstolos e os catro evanxelistas? Como di? Non pode ser. As verdades reveladas están máis aló da dúbida: nas sinagogas o Diaño dita clase, e os xudeus dedícanse dende sempre a profanar hostias, a envelenar augas benditas, a provocar bancarrotas e a sementar pestes.

Inglaterra expulsounos, sen deixar nin un, no ano 1290, mais iso non impediu que Marlowe e Shakespeare, que quizais non viran un xudeu na súa vida, creasen personaxes obedientes á caricatura do parásito chupasangue e o avaro usureiro.

Acusados de servir ao Maligno, estes malditos andaron os séculos de expulsión en expulsión e de matanza en matanza. Despois de Inglaterra, foron sucesivamente botados de Francia, Austria, España, Portugal e numerosas cidades suízas, alemás e italianas. En España viviran durante trece séculos. levaron as chaves das súas casas. Hai quen as teñen aínda.

A colosal carnicería organizada por Hitler culminou unha longa historia. Pero a caza de xudeus foi sempre un deporte europeo.

*Tirado de "Espejos. Una historia casi universal" Páxina 114

domingo, abril 12, 2015

Exposición fotográfica: "Auschwitz-Birkenau, unha mirada ao pasado"




Exposición do fofógrafo galego Daniel Candal "Auschwitz-Birkenau, unha mirada ao pasado". Desde mañá luns 13 de abril e ate o vindeiro venres 17, no IES A Paralaia de Moaña. (Pontevedra) Ese día e como acto de clausura terá lugar unha conferencia-coloquio para os alumnos na que participarán ademais do autor da exposición, as supervivintes do Holocausto que viven en Galiza: Micheline Wolanowsky-Papiernik e Annia Horszowosky

domingo, abril 05, 2015

Europa vela pola seguridade dos seus xudeus?



Na capital de Europa, unha empresa de seguros négase a protexer unha gardería infantil xudía "por ser moitos os riscos de ataque terrorista". 

Unha compañía de seguros belga negouse a asegurar unha gardería infantil xudía de Bruxelas despois de afirmar que o "risco dun ataque terrorista na escola é demasiado alto".
A gardería, que está dirixida pola Asociación Xudía Europea (EJA), reforzou as portas blindadas que agora requiren un código de seguridade, pero iso non parece satisfacer á compañía de seguros á luz dos recentes ataques terroristas en Europa.
"Isto é un verdadeiro escándalo", dixo o director xeral da EJA, o rabino Menachem Margolin nun comunicado o martes. "En primeiro lugar, Europa non fai o suficiente para asegurar as institucións xudías en toda Europa - a pesar das nosas peticións e das nosas repetidas advertencias -, e despois as compañías de seguros están a usar a situación de seguridade como escusa para non asegurar as garderías".
"Esta é a extravagante e cínica realidade á que se enfrontan as comunidades xudías en toda Europa", engadiu Margolin. A gardería atópase no distrito de Bruxelas, onde se atopa a sede central da Unión Europea.