“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

quarta-feira, janeiro 27, 2016

Eu non estiven alí

Por Pedro Gómez-Valadés
Faro de Vigo - Atlántico - El Progreso e Galicia Confidencial

Un ano máis xurde entre a friaxe do calendario invernal un novo 27 de xaneiro. Un 27 que ate hai pouco máis de medio século era só a véspera do 28, como moito un modesto Santo Tomé de Aquino no calendario santoral católico ou simplemente, o vixesimoséptimo día do ano no calendario gregoriano. Mais todo iso mudou de xeito brutal e para sempre un 27 de xaneiro de 1945. Ese día, unidades da División número 100 do Exército Roxo, baixo o mando do xeneral Krasávina, entraron en Auschwitz-Birkenau e liberaron aos 2.819 prisioneiros que despois de 5 anos de masacre ficaban con vida. 2.819 testemuñas da infamia, 2.819 testemuñas do horror inexplicábel que asolou o corazón da vella e culta Europa, a nosa Europa, e que converteu para sempre a un vello e frío cuartel do Exército polaco no monumento funerario perenne de máis de millón e medio de seres humanos que desde aqueles días fican soterrados para sempre e como única tumba, no ceo. Tamén no noso ceo. No aire que serviulles como cadaleito despois de que o delirio xenocida os transformase nas cámaras de gas e nos fornos crematorios en parte do aire que agora e por sempre respiramos e respiraremos.

Igual que ese aire incoloro pero gris, acompañará por sempre a vida na Terra, a lembranza, o non esquecemento, a loita contra o devastador ruído do tempo que todo cala e silencia, ese aire, testemuño vital da morte, debe lembrarnos sempre, con cada bocanada que recollemos e expulsamos, que millóns de persoas morreron, foron asasinadas de xeito planificado e industrial durante esa longa noite de pedra que sacudiu as entrañas das Europas na metade do século pasado.

A pesar da distancia na terra e nos tempos. A pesar dos anos trascorridos, a pesar da lonxanía aparente da xeografía da barbarie nazi e da nosa terra finisterraica galega, hai centos de galegas e galegos que xa non están aquí mais que foron e serán por sempre irmáns de sangue dos millóns de xudeus asasinados.
Xosé Fernández Vázquez, o comandante Soutomaior, quen na súa fuxida do fascismo vitorioso en España, padeceu a prisión e a tortura en Auschwitz-Birkenau.

Marceliño Pardal Pouso, o derradeiro supervivente galego, deportado no campo de Mauthausen, e quen faleceu o 19 de abril de 2009.

As irmás Touza, Xulia, Lola e Amparo de Ribadavia que arriscaron a súa vida no máis fermoso xesto de salvar as de centos de xudeus e refuxiados que fuxindo da Europa ocupada e en guerra chegaban a través da rede humanitaria de salvamento que outro galego exemplar, o doutor vigués Eduardo Martínez Alonso, teceu desde os Pirineos ate a fronteira portuguesa e logo desde alí á liberdade e á vida.

E coma pequena homenaxe permitídeme mencionar só a catro galegos, catro. En representación dos centos mortos nos campos de exterminio nazis. O vigués Agustín Cameselle Fernández, morto no campo de Gusen. O ourensán Manuel Soutullo Iglesias, morto en Mauthausen. O lucense de Viveiro, Manuel Lamelas, morto en Mauthausen. O coruñés Xosé Albedro Vilaverde, morto en Mauthausen.

O ano 2005 Nacións Unidas con moitas décadas de retraso decidiu que desde aquela, todos os 27 de xaneiro serían enmarcados baixo o lema de "Recordemos hoxe e por sempre", na memoria pedagóxica para as xeneracións presentes e futuras do que nunca deberán esquecer. Porque nunca debe volver a suceder. Nunca debeu de suceder.

Eu non estiven alí. Ti, caro lector, tampouco. Mais non debemos ser cómplices por esquecemento ou omisión dun crime brutal que nunca con certeza conseguiremos entender na súa enorme dimensión. Eu non estiven alí. Mais precisamente por iso, eu non esquecerei xamais.

terça-feira, janeiro 26, 2016

Acto en Compostela polo Día Internacional do Holocausto


En conmemoración do Día Internacional de Recordo das Vítimas do Holocausto, a Comunidade Xudía Bnei Israel de Galicia organiza o vindeiro día 12 de febreiro ás 18:30 horas na Biblioteca Municipal Anxel Casal, sita na Avenida.Xoán XXIII s/n (Tlf: 881 999 401) en Santiago de Compostela.

O acto consistirá na proxección dun documental sobre a Shoah que será presentado polo crítico cinematográfico, recoñecido especialista no tema e socio fundador da Asociación Galega de Amizade con Israel (AGAI), Ricardo Kukulka Szpindler



sábado, janeiro 23, 2016

Humor político: a Ministra de Exteriores de Suecia

Un blog israelí chamado Guy Ordever ven de publicar un pequeno video burlándose da ministra de exteriores sueca Margot Wallstrom, quen acusou a Israel de "matar extraxudicialmente a terroristas palestinos". O video basease nun programa da TV Sueca (pode que estean a falar sobre o clima ou algo así). O video leva máis de 1 millón de visionados
.

sexta-feira, janeiro 22, 2016

"Francia debe deixar de promover decisións que prexudican a Israel"


O líder da esquerda laborista na Knesset, Yitzhak Herzog, reuniuse hoxe venres co presidente socialista francés, Francois Hollande, e o seu ministro de Asuntos Exteriores, Laurent Fabius, e criticou ante eles a resolución da Unión Europea desta semana que estipula que os acordos con Israel non serán válidas en Xudea e Samaria. 

"Francia debe deixar de promover decisións internacionais que danan a Israel", díxolles Herzog aos seus dous interlocutores franceses durante a reunión de París, en referencia á decisión tanto da UE sobre Xudea e Samaria, así coma o empuxe de Francia a unha resolución do Consello de Seguridade da ONU que obrigaría a Israel a un período de negociación de 18 meses coa Autoridade Palestina.

"Estas decisións son un premio ao terrorismo e ao movemento BDS, e paraliza as perspectivas de movementos rexionais", agregou. Durante a reunión, Herzog tamén repetiu os comentarios que fixo a principios desta semana e dixo que a "solución de dous estados" non é viable nestes momentos. "Son un radical defensor da fórmula de dous estados, pero temos que ser realistas. Agora mesmo é irrealizable", díxolles Herzog aos dous líderes franceses. 

"O odio e a incitación entre os palestinos é demasiado grande, así como a hostilidade entre os dous pobos e a incapacidade dos líderes para acadar a solución de dous estados. A separación e a seguridade son os primeiros pasos necesarios no camiño cara a unha fómula de dous estados para dous pobos", agregou o lider socialista israelí.

quarta-feira, janeiro 20, 2016

Herzog: "Agora mesmo a solución de dous estados non é realista"


Isaac Herzog, o líder da oposición e o presidente do partido Laborista manifestou este mércores que a solución de dous estados non é unha opción realista nun futuro inmediato. 

"Non vexo unha posibilidade real nestes momentos para a aplicación da solución de dous estados", dixo á Radio do Tzahal. "Eu defendo, creo firmemente e quero avanzar cara a ela, quero negociacións, pero non vexo a posibilidade de facelo nestes momentos".

O líder da oposición na Knesset culpou ao actual liderado israelí e palestino polo impasse - "O primeiro ministro Benjamin Netanyahu e o presidente da AP Mahmoud Abbas son incapaces de moverse cara adiante" sinalou, pero tamén dixo que no caso de ser elixido primeiro ministro a súa coalición centraríase na aplicación de medidas de seguridade en lugar dun acordo bilateral. "Existe a necesidade de iniciar medidas de seguridade que respondan á realidade sobre o terreo, e iso significaría unha separación dos palestinos", dixo á Radio do Exército, expondo un plan que inclúe completar a barreira de seguridade en Cisxordania e unha "separación física" das aldeas palestinas circundantes a Xerusalén coa capital.

O martes Herzog fixo comentarios similares no Instituto de Estudos para a Seguridade Nacional na súa conferencia en Tel Aviv.

"Desexo que nos separemos da maior cantidade posible de palestinos, e o máis rapidamente posible", aseverou ante a multitude de expertos e profesionais da seguridade e diplomáticos. "Eles vivindo alí e nós vivindo aquí". Nun movemento que moitos consideran un xiro cara á dereita do líder laborista. Herzog afirmou que viu a necesidade de "completar a barreira de seguridade ao redor de todos os bloques de asentamentos".

Herzog sinalou que a finalización da barreira ao redor dos principais bloques de asentamentos serviría tanto para protexer á xente que vive alí dos ataques palestinos, como para enviar unha mensaxe aos palestinos de que van seguir formando parte de Israel en calquera futura negociación. 

segunda-feira, janeiro 18, 2016

Galegos en Salónica





Por Álvaro Cunqueiro
.
El Instituto Arias Montano, del CSIC, ha publicado las actas del primer simposio de estudios sefardíes, celebrado en Madrid en junio de 1964. Una de las comunicaciones discutidas en dicho simposio fue la presentada por el sefardí Sr. Uziel sobre características del ladino, y su folklore. En la discusión surgió la g salonicense, es decir, la geada de aquellos judíos, que dicen jato por gato. El Sr. Molho –otro sefardí, cuyo apellido nos declara claramente su procedencia portuguesa–, explicó que la investigación sobre la geada en juderías como la de Salónica podía ser muy importante para conocer cuál es el origen de muchos sefardíes establecidos en Salónica, y como el dice en su parla, «en sus alderredores». El Sr. Uziel. aportando alguna explicación a la geada de Salónica, dijo:

—La provenencia puede ser de Galicia. En Salónica, ande se usa la geada, hubo, parece, un grande contingente galiciano, gallego; porque había en Salónica un cortijo que lo llamábamos «a los jallejos», y una expresión muy corriente era: «somos jallejos y no nos entendemos»- El elemento gallego en Salónica puede ser el que influenció con la geada.

A lo que el Sr. Molho contestó, precisando y negando:
—Los gallegos en Salónica eran poco numerosos. Tenían un patio, un barrio particular, pero eran pocos. La prueba es que ellos no fundaron una sinagoga «Gallegos», como había una sinagoga «Catalán» y «Aragón». Como los gallegos eran ignorantes y no tenían dirigentes –eran muy ignorantes porque eran todos hombres «de pena», aguadores, etc.—, no pudieron fundar una quehilá*, y por eso se afiliaron a los aragoneses. Eran pocos e ignorantes.

A mi no me sorprende, naturamente, que haya sefarditas de origen gallego en Salónica, judíos de Ribadavia, de Monforte, de Lugo, de Ourense; de esta ciudad, los descendientes de aquellos cuyos nombres conocemos por los documentos publicados por Ferro Couselo en A vida e a fala dos devanceiros: Judá Péres, Abrafán de Allaris, Salomón Castelao, don Ouro, Samuel Ciano, doña Judía, o de aquella otra. también innominada —acaso doña Sol, doña Noche, doña Sorprendida, doña Agua...—, «e a judía de Monterrey». O algún pariente de aquel desdichado« o xudío, o rubio e capado»... Lo que si me sorprende es que aquellos paisanos nuestros —me exijo a mí mismo llamarles así— hayan conservado , para soltárselo mutuamente en horas de discordia, o escucharlo como burla en otras bocas, aquel decir de Payo Gómez de Barbeita cuando iban los gallegos a la campaña de Antequera, que mandó el infante don Fernando, el que luego fue a reinar a Aragón en virtud del Compromiso de Caspe; digo que iban los gallegos, y pasada Sanabria se pusieron a discutir airadamente los señores capitanes, Andrade, Ulloa, Moscoso, que los tres querían para sí el mando, y Payo Gómez de Barbeita, iniciando la vuelta a casa, exclamó en voz alta:


—¡Somos galegos e nónos entendemos!


La «gente de pena» de Salónica repetía el decir del fidalgo nuestro, viviendo la miseria de su pequeño barrio, y saludando respetuosamente a la puerta de la sinagoga de Aragón a aquellos ricos señores emparentados con los de la Espina, los Enríquez, los Santángelo, los de Caballería, que eran como príncipes allá en Zaragoza... Tan pobres eran los nuestros, que tendrá razón el Sr. Molho, que ni siquiera pudieron llevar a Salónica la geada. Vendían, eso si, cantando, agua de las fuentes.

* quehilá: comunidad, sinagoga (Nota de Álvaro Cunqueiro).


Grazas a Manolo Barreiro polo galano. Eis un texto tirado de "Los otros caminos de Álvaro Cunqueiro", unha escolma preparada por César Antonio Molina para Tusquets (2ª edición, julio de 2004), nas páxinas 119-120, un texto sobre a presenza de xudí­os galegos en Salónica. Títúlase "Gallegos en Salónica", pertence á serie "El envés" e foi publicado en Faro de Vigo o 2 de decembro de 1970. A pesar da súa brevidade ten toda a maxia do gran mestre.

domingo, janeiro 17, 2016

Todos somos Auschwitz


Por Victor F.Freixanes

Foi entre setembro e outubro de 1993, Carlos Casares e máis eu visitamos a vila de Vansee, invitados polo Instituto Literario de Berlín. Á beira do lago, nas aforas da capital alemana, álzanse algunhas das máis vistosas residencias de lecer da alta burguesía de principios de século XX, banqueiros e comerciantes, antigas familias da nobreza... Nunha delas asinouse a chamada «solución final»: o exterminio programado de pobo xudeu, a quen o réxime do III Reich facía responsable de todas as desgracias e calamidades. Os xerarcas da Alemaña nazi reuníronse para tratar o asunto e, logo de concretar a criminal estratexia, disque pasaron a noite escoitando música, recitando poemas e lendo os clásicos. Carlos contouno nalgunha outra ocasión. Enriba da mesa aínda había algunhas follas, con textos escritos polos protagonistas, e diante de cada cadeira o nome dos asistentes: ministros e xenerais de Hitler. Arrepiaba o contraste entre a aparente sensibilidade cultural daqueles individuos, emocionados coa música de Schubert, e a brutalidade das súas determinacións.

Cumpríronse xa 68 anos da liberación do campo de exterminio de Auschwitz-Birkenau. Ao norte de Vansee, non lonxe de Berlín, está Spandau. A xeografía da morte é estarrecedora: Maïdaneck, Stutthof, Dachau, Buchenwald, Sachsenhausen, Dora, Theresienstadt, Bergen-Belson, Mauthausen... Arredor de seis millóns de xudeus foron asasinados naqueles anos, nunha acción de exterminio masivo (científicamente programado) que espanta o corazón e a intelixencia do ser humano. Tamén xitanos, latinos (non arios), comunistas, díscolos, homosexuais... Aínda hai pouco que coñecimos cifras e nomes de galegos (e españois) republicanos que, despois da guerra civil, foron recluídos tamén nestes campos. Non só os xudeus sucumbiron en semellante barbarie. Rosa María López González, entre outros investigadores, estudou este capítulo da vergonza contemporánea.

Non correu tanto tempo dende daquela. ¡Apenas sesenta anos! No discurso da Historia, desgraciadamente tan inzada de casos parecidos, seis décadas non son nada. A significación dos actos que o pasado xoves se celebraron en Auschwitz é a significación da memoria, que as novas xeracións deberían facer tamén súa. A mente humana tende a esquecer, en parte coma un mecanismo de defensa psicolóxica, pero o esquecemento non sempre é positivo, nin sempre axuda. Aquila fotografía do principiño inglés disfrazado de oficial nazi nunha festa de amigos, por inconsciencia ou inmadureza, que dera a volta ao mundo hai un tempo, non é tanto un insulto ás vítimas e ás xentes que padeceron a Historia coma a denuncia do noso propio abandono. Educar aos fillos non é doado. Pero hai que educalos.

Unha parte relativamente importante da sociedade europea (a Europa da opulencia) prefire ás veces cerrar os ollos, hoxe coma hai sesenta anos, pois as masacres das que falamos non foron tan ignoradas, nin se fixeron tan ás escondidas como algúns pretenden. As ideoloxías non son neutras. Os discursos non se emiten inocentemente. Diante das nosas democráticas consciencias, mesmo na Europa do século XXI, estas cousas, dun xeito ou doutro, seguen ocurrindo: hai pouco na ex Iugoslavia, antes nos gulags soviéticos, en Camboia, no continente africano, en Guantánamo... O ser humano non é unha illa, dicía o poeta John Donne. Cada home é un anaco de continente, unha porción de Humanidade... Todos somos Auschwitz. Vítimas e verdugos.

La Voz de Galicia