“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

sexta-feira, fevereiro 17, 2017

Os xudeus durante a Revolución rusa


Por Peter Katz

A partir de 1863 chegou a Emancipación dos xudeus ao Imperio Ruso. Dez anos máis tarde había xa unha mocidade letrada e preparada que saía das universidades. Os outros, a maioría, quedaron nas aldeas ou shtétls.

Desde logo este proceso educativo, diferente á formación milenaria dos mozos xudeus nos Jedarim e nas Yeshivot, abarcaba maiormente a mozos de familias xudías que vivían nas cidades e que falaban ruso nas súas casas, porque xa os seus pais puideron estudar este idioma.

Para residir nalgunhas das cidades como San Petersburgo, a capital, os xudeus necesitaban un permiso de residencia. Había outras cidades con importante poboación xudía: Moscova, Odessa, Kiev e Minsk. Até en Bladivostok, no extremo oriente, vivían familias xudías que se dedicaban ao comercio de importación e exportación.

Os xudeus xa participaran na primeira Revolución de 1905, que fracasou. Un número moito maior de mozos universitarios e de idealistas que soñaban coa xustiza para todos, mesmo para os xudeus, alistáronse nos batallóns que León Trotsky, Lev Davidovich Bronstein, preparaba para o levantamento en San Petersburgo. Outros se uniron a grupos, aínda clandestinos, que traballaban e soñaban co gran cambio que ía producirse. Preparábase a segunda Revolución popular no mundo, despois da Revolución Francesa de 1789.



Os mozos xudeus que se uniron á Revolución, mozos desanimados, discriminados, moitas veces ninguneados, pero idealistas, estaban no seu elemento. Aquí si eran aceptados como iguais. Coñecemos os acontecementos históricos que fixeron que os alemáns, coa esperanza de quitarse de enriba ao formidable inimigo ruso, permitiron que o xefe nato dos revolucionarios, saíse nun tren selado desde o seu exilio en Zúric até Finlandia, que naquel momento era un territorio dominado polos rusos.

Poucos días máis tarde, Vladimir Lenin chegou á estación ferroviaria en San Petersburgo, onde era esperado. Foi recibido por unha multitude delirante e por todos os xefes da Revolución.

Lenin tiña o control sobre os seus partidarios, quen eran os Bolxeviques. Mentres os revolucionarios máis moderados, os Mencheviques, formaran un goberno provisional e tiñan o control da Duma, o Parlamento, rapidamente constituído.

Aínda existía e funcionaba a policía secreta, a “Ojrana”. Este corpo de represión e os Mencheviques trataban de diminuír a efectividade da Revolución popular. Os revolucionarios de Lenin estaban dispostos a realizar todos os sacrificios necesarios para obter a vitoria. Os xudeus eran de fiar. Varios xudeus foron nomeados para constituír unha nova forza de represión, a “Checa”, Comisión para a Seguridade do Estado, xa que pola súa procedencia cultural, eran “Yevrei”, eran confiables para o novo réxime. Este corpo chegou a ter 200 mil elementos en 1921 e era empregado polo goberno para reprimir calquera revolta.

Unha vez consolidado o poder da Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas e tras gañarlles as batallas ás tropas brancas, mobilizadas polos reaccionarios e apoiadas moitas veces por potencias estranxeiras, o inmenso país puido dedicarse á reconstrución e á produción de materias primas, así como aproveitar as súas terras fértiles para producir alimentos.

Vladimir Lenin, quen tratou de ser un gobernante xusto, senón un demócrata, o cal era imposible ante a inmensidade dos problemas que se presentaban, colocou o poder nun Politburó, máximo órgano executivo de goberno, dos cales varios eran xudeus. Grigori Zinóviev, Lev Kámenev, Lev Trotski e Nikolái Bujarin. En proporción ao seu número, isto era moi significativo. É interesante notar que en 1923, o Partido Comunista abriu unha sección “Yevsektzia” para atender asuntos xudeus.

Vladimir Lenin, o xefe da revolución, morreu en 1924 despois de instaurar unha nova política económica, sufrindo a Unión Soviética os desastrosos resultados da colectivización. A NEP, Novoya Economic Politik, substituiu a política anterior e introduciu un certo liberalismo e tolerou a propiedade privada, até certo punto.

Fíxose do poder, mediante artimañas e ameazas aos outros membros do Politburó, pondo a novos membros no executivo absoluto que era este órgano de goberno. Moi pronto o goberno converteuse nunha ditadura. Os xudeus, que xa sumaban máis de tres millóns, lembraban como tiveron que vivir no Imperio. A felicidade e os soños tecidos con motivo do inicio da Revolución. Lembraban as persecucións a mans dos cosacos de Bogdan Chmelnytsky, os Pogroms. sobretodo o de Kishinev en 1903. Estes actos sanguinarios producíronse entre 1890 e 1905. Moitos dos pais dos agora mozos revolucionarios xudeus, emigraron aos Estados Unidos, a Canadá e a Arxentina. Algúns idealistas volveron a Palestina.

Con Stalin no poder, con procesos levados a cabo por Procuradores instruídos de antemán sobre como e cando condenar aos reos. Moitos estaban xa condicionados para confesar. Algúns xudeus pensaban novamente en emigrar. Pero agora non era posible.

Até 1930 aínda era posible para algúns deles viaxar, co tren Transiberiano, vía Jarbin en China, e con moita sorte algúns deles chegaron a México, como a familia do arquitecto Valdimir Kaspé e os Albin.

Como conclusión, podemos dicir que os xudeus rusos viron á Revolución de 1917 como unha aurora. Entregáronse totalmente á nova vida. Temporalmente foron aceptados e condecorados, xa sexa como loitadores políticos, soldados heróicos ou científicos que recibiron un Premio Lenin ou un Premio Stalin, e algúns un Premio Nobel. Despois veu a desilusión, moitos mortos, xa sexa polas “Sonder Abteilungen” en Ucraína e en Belarus, nos Gulags de Siberia, ou simplemente ante un pelotón de fusilamento. Non cabe dúbida que a Revolución Rusa marcounos como xudeus. E como noutras etapas da nosa historia, achegamos algo.




quinta-feira, fevereiro 16, 2017

Documental israelí: Os Gardiáns (The Gatekeeper)


En hebreo: שומרי הסף “Shomrei HaSaf" é un documental israelí do ano 2012 do director Dror Moreh que conta a historia do servizo de seguridade interno israelí, Shin Bet (coñecido en hebreo como ‘Shabak’), dende a perspectiva de seis dos seus antigos xefes. A película combina entrevistas en profundidade, imaxes de arquivo e animación por computador para contar o papel do servizo dende a Guerra dos Seis Días ate a actualidade. A película foi gañadora do Oscar para o mellor Documental. 

Los Guardianes (The Gatekeeper) from Hatzad Hasheni on Vimeo.

quarta-feira, fevereiro 15, 2017

Alberto Spektorowski: "Antisemitismo de onte e de hoxe"

Conferencia: “Antisemitismo de ayer, antisemitismo de hoy. Similitudes y diferencias” a cargo de Alberto Spektorowski, profesor de Teoría Política e Política Comparada na Universidade de Tel Aviv. 

Spektorowski é doutor en Ciencia Política pola Universidade Hebrea de Jerusalem. Foi profesor da Universidade de Wisconsin - Madison e da Universidade de Notre Dame – Indiana (Estados Unidos). Foi asesor político do ministro de asuntos exteriores de Israel Shlomo Ben Ami, con quen participou nas conversas de Paz de Camp David do ano 2000.

É autor do libro The origins of Argentina's revolution of the Right (Universidade de Notre Dame Press, 2003), The Politics of Eugenics Productionism, population and national welfare (Routledge Press, 2013) e Nationalizing Islam (State University New York Press).

terça-feira, fevereiro 14, 2017

Shlomo Ben Ami: conferencia sobre o antisemitismo (Fundación Baltasar Garzón)

Shlomo Ben Ami, ex ministro de Exteriores e deputado do Partido Laborista e actual vicepresidente do Centro Internacional de Toledo pola Paz, na súa conferencia: "El antisemitismo y otras manifestaciones de intolerancia religiosa en tiempos de crisis". 
Conferencia organizada pola Fundación Internacional Baltasar Garzón e a Universidade de Jaén. Esteban Ibarra, presidente do Movimiento contra la intolerancia, foi o coordinador das conferencias.

sábado, fevereiro 11, 2017

A nova alianza anti-Israel nos EEUU (seguidores de Trump e do partido demócrata)



Por Ben Dror-Yemini

Pasaron tres semanas desde que Donald Trump entrou na Casa Branca e unha cousa debe quedar clara: a situación de Israel nos campus e ante a opinión pública progresista se vai pór peor, posiblemente moito peor. E canto máis oficialmente se asocie Israel con Trump, as cousas poranse peor.

Estaba nas protestas contra el a semana pasada. Falei cun sennúmero de activistas xudeus prol-Israel. Hai unha conclusión: Israel está a xogar con lume. No pasado, Israel recibiu o apoio de ambos partidos. Os demócratas non se converteron en inimigos de Israel. Pero só un cego non pode sentir o cambio. Isto non está predeterminado. Pódese deter. Pero non estou seguro de que o actual goberno israelí sexa capaz de facer o que é mellor para Israel. Móstrase entusiasta e ilusionado cunha alianza coa nova administración. Isto é perigoso.

Trump converteuse en presidente a pesar de que non contaba co apoio do Partido Republicano e aínda que a maioría dos estadounidenses non votou por el. Nomeou a Stephen Bannon como o seu asesor principal. Bannon non foi sorprendido aínda facendo un comentario antisemita, pero conectóuselle con suprematistas brancos que adoitan ser tamén antisemitas. E a combinación entre ambos anuncia un aumento no nivel de antisemitismo.

Este é o mesmo Bannon que estivo detrás da declaración emitida hai dúas semanas, en honra do Día Internacional do Holocausto, que non mencionaba aos xudeus. E a dereita israelí fixo a vista gorda.

Eu persoalmente entrevisteime cun importante funcionario xudeu americano nun foro pechado. Estamos a falar dunha persoa que traballa día e noite por Israel. Necesítase un proceso de paz, clamoume alí. Mesmo se nada sae del, aínda que está moi claro que a parte palestina dirá sempre que non, existe a necesidade dunha realista presentación da vontade israelí pola paz. Non é que este alto funcionario ignore que non existe ningunha probabilidade de que a paz chegue. Non é que el ignore que o presidente palestino Mahmoud Abbas rexeitou todas as ofertas. El sábeo perfectamente. Pero na batalla contra a deslexitimación, máis se debe facer. Moito máis.

Israel pode facer máis. O primeiro ministro Benjamin Netanyahu pode facer máis. Pero el non o está facendo. Converteuse a si mesmo nunha caricatura de Emile Zola. El acusa. Todo o que fai é acusar. Todo o mundo ten a culpa. El é perfecto e marabilloso. E isto é triste, porque existe outro Netanyahu. O Netanyahu intelixente. Máis que intelixente. El pode estar na parte superior da lista dos máis impresionantes líderes históricos de Israel. É hora de que o pequeno político, o desconfiado, o regateador, volva ao caixón, e que a persoa astuta entre en acción. Sería bo non só para Israel, senón tamén para Netanyahu.

As Nacións Unidas decidiron celebrar un día internacional de recordo do Holocausto en 2005. Foi a iniciativa de Silvan Shalom, quen era o ministro de Exteriores no momento. A decisión indicaba o seguinte: "O Holocausto, do que resultou o asasinato dun terzo do pobo xudeu, xunto con moitos membros doutras minorías, sempre será unha advertencia para todas as persoas dos perigos do odio, a intolerancia, o racismo e os prexuízos". Obviamente, os representantes dos países musulmáns expresaron as súas reservas. O embaixador de Indonesia sostivo que "o Holocausto non é a única traxedia humana", e un diplomático exipcio dixo que "a resolución debe cubrir todo os casos de xenocidio". Eles protestaron polo feito de que a resolución falase expresamente dos xudeus.

En xaneiro de 2014, o xefe entón de política exterior da UE, Catherine Ashton, emitiu un comunicado con motivo do Día Internacional do Holocausto. Ela negouse a mencionar a palabra "xudeus". Ela era claramente anti-israelí. Ela provocou reaccións airadas en Israel. Agora foi Trump, e o silencio foi enxordecedor. E a dereita dura de Israel non debe e non pode adorar ao home que seguiu o camiño tomado por Ashton e os países musulmáns. Non, non foi unha negación do Holocausto. É unha distorsión do Holocausto. Mentres el pode darlles permiso de establecerse en todas os Kasbah e en cada outeiro, co fin de substituír o Estado xudeu por un único estado.

A deterioración antisemita tamén se dá na esquerda. Bernie Sanders, o líder inamovible da esquerda do partido Demócrata dos Estados Unidos, tuiteó felicitacións a Linda Sarsour - unha palestina americana con evidentes lazos cos islamitas e o BDS - pola organización das protestas masivas tras a inauguración de Trump como presidente: "Grazas por axudar a construír un movemento progresista. Cando estamos xuntos, gañamos".

Algo malo está a pasar á democracia máis grande e importante do mundo. Trump leva tras de si unha escura nube de comentarios racistas e a un grupo de seguidores que inclúe antisemitas e racistas. Pero a resposta dos demócratas tamén é temible, debido a que a coalición Sanders-Sarsour é basicamente unha coalición vermella-verde, esquerdistas e islamitas.

Nas protestas anti-Israel, principalmente en Europa, hai unha colaboración real entre a esquerda radical e os islamitas. En Gran Bretaña reflectiuse no Partido Laborista, convertido nunha incubadora de antisemitismo. O actual líder do partido, Jeremy Corbyn, anunciou no pasado que era amigo de Hamas e Hezbolá. Nos EEUU, a principal cooperación entre os membros da coalición vermella-verde dáse nos campus. O denominador común é o odio a Israel. Infiltrouse no partido Demócrata moi rapidamente e subiu rapidamente até un líder do calibre de Sanders. E o que fixo Corbyn no partido Laborista británico está a facelo Sanders no partido Demócrata americano.

Debido a que Linda Sarsour, unha das líderes da protesta, oponse á existencia do Estado de Israel, apoia o BDS e preconiza "un estado único (árabe)". Ela é tamén unha islamita para todos os efectos e soportes, por exemplo, a lei da Sharia. Cando o Instituto Hartman Shalom iniciou unha colaboración con activistas estadounidenses musulmáns, Sarsour asinou unha petición opóndose á iniciativa. Ela está en contra da cooperación cos organismos que buscan a paz. Ela apoia a cooperación soamente con aqueles corpos que negan o dereito de Israel a existir.

E esta activista islamita recibiu a bendición de Sanders, así como a bendición dos xudeus "progresistas" americanos. Sempre hai parvos útiles, e bastantes "xudeus progresistas e útiles" baixo consígnas de "xustiza e dereitos humanos" apoian esa deriva. O que está a suceder nos campus, e debemos tomar nota, está a chegar á parte superior das organizacións políticas e os medios progresistas moi rápido. É demasiado pronto para dicir que esta corrente se fará cargo do partido Demócrata. Pero xa sucedeu co Laborismo británico. Podería suceder tamén co partido Demócrata.

Ver orixinal: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4919400,00.html

terça-feira, fevereiro 07, 2017

"Vigo Fashion" nunha rúa de Xerusalén. Por Xoán Bernárdez Vilar



Pouco despois detivémonos para xantar. O descer do vehículo deime case de fuciños con algo absolutamente inesperado. Un rótulo comercial que en hebreo, en árabe e en inglés, anunciaba: "VIGO FASHIONS". 

Lino varias veces para ter a seguridade de non enganarme. ¿Qué significado podería ter esta denominación? Había moitos Vigo no mundo. Ademais dos nosos, cóntanse media ducia, polo menos, en Italia. A maioría dos emigrantes teñen o costume de utiliza-los nomes queridos. Toda a América do Sur está chea de exemplos.

Pola contra, os que retornan, adovían as nosas rúas con exóticos topónimos procedentes dos lugares onde permaneceron. O responsable daquel "MODAS VIGO", moi ben podía atoparse neste caso. Mais, ¿de qué Vigo se podía tratar?

Aproximeime. O edificio tiña un par de alturas, fachada acristalada e balcón. No escaparate exhibíanse traxes de home e panos. Pero estaba fechado. Por máis que me esforcei a través dos vidros non conseguín distinguir a ninguén no seu interior. O remata-la comida, saín a toda presa, coa esperanza de poder coñecer entón ó significado daquel letreiro, chantado en pleno Xerusalén como unha bandeira. Esta vez tiven máis sorte. O establecemento estaba aberto e había varios "hassidim" no seu interior.

Correspondín cun sorriso á ollada de pescuda dos dependentes. Estou seguro que deberon de pensar que me trabucara de lugar, xa que unha persoa en zapatillas e coa máquina fotográfica e os prismáticos encolgados do lombo, non semellaba excesivamente habitual nunha xastrería de alta confección.

Dei unha volta polo interior, con certo vagar, aparentando examinar maniquís e tecidos. Despois, convencido de non coñecer a ninguén, saín. Os meus compañeiros estaban xa a subir ós autocarros. 

¡Quelo!... ¡Quelo Nande!...
Era unha voz infantil, ás miñas costas. Decateime de que non era a de Miguel. Pero, ademáis, acababa de me chamar por un apelativo que non coñecía ningún dos que viaxaban conmigo. Vireime en redondo. Na porta do establecemento había un neno de oito ou nove anos, a ollar para min.
"¿É vocé Quelo Nande?" - preguntoume, cun acento que non era exactamente portugués.
"¿Mas, vocé quem é? - pregunteille á miña vez.
Antes de que poidese respostar, xurdíu na porta un home voluminoso e barbudo, distinto dos que vira no interior, en chaleque e mangas de camisa, a ollar cara a min sorrinte. Mais tampouco el me resultaba familiar.

Detívose ó adverti-las miñas dúbidas, e apuntándome cun dedo, dixo: "¡Carmiña, tira a gol!"... "¡Tira a gol, Carmiña!"...
Decateime de inmediato de quen se trataba. ¡Natalio!... -esclamei aínda incrédulo- ¡Natalio Cohen!...
¡Esta sí que é unha sorpresa! Démonos unha forte aperta. Debía de facer case doce anos que non o vía. Fóramos compañeiros de clase, e xogáramos xuntos ó fútbol. Daquela, Natalio era un home áxil, que contaba cunha potencia de disparo temible. Resultaba case irrecoñecible baixo aquela gordura e aquelas barbas. Tanto tempo xuntos e nunca chegara a sospeitar que fose xudeu. Para min era somente un condiscípulo extranxeiro, e chamábamolo "Schneider" -xastre, en alemán porque esta era a profesión do seu pai.

-Casei cunha brasileira -explicoume, ó me presentar ó pequeno-. Non nos puñamos de acordo có nome, xa que ela quería porlle Jonathan, mentres que eu prefería Xoán. Así que partimos polo medio e puxémoslle Joao. A ela lémbralle o país da súa nenez, e a min tamén, xa que se pronuncia igual que en galego.
O rapaz sorriu. Acompañáronme ata o ómnibus, que xa se dispuña a partir. Polo camiño fíxome varias preguntas sobre a cidade e algúns coñecidos. Percibín o entusiasmo que Ile produciron as miñas respostas.
-Isto non pode quedar así -dixo, de repente-. Temos que falar con mais vagar. ¿Onde te hospedas?
Asombroume a soltura coa que se expresaba, anque misturase palabras e construccións brasileiras. Sen embargo, en clase sempre tivera dificultades co castelán. Achegouse ó noso vehículo e cambiou unhas palabras có chófer e a guía.
-Hoxe é un día especial -díxome despois-. É "sexta-feira", é dicir, venres. Esta noite comenza o noso "sabbath". Non che admito unha negativa. Pasarei a recollerte ó "por do sol". 
Cando partimos, vín como permanecía a saudar no borde da aceira. Notábaselle a satisfacción por aquel inesperado encontro. Eu non sabía aínda se alegrarme ou non. Mais, en todo caso, sentinme fortemente impresionado. Tanto, que nin siquera me decatei do que ía explicando Raquel, nin os lugares polos que estábamos a pasar. Acordei somente ó chegar ó monte Sión.

Do libro: "Xerusalén, Xerusalén!..." (Edicións do Cumio) de Xoán Bernárdez Vilar, escritor e historiador, membro da Real Academia Galega. Este libro e do que está tirado este fragmento foi escrito froito das súas experiencias desde a súa primeira viaxe a Israel no ano 1967 e na que durante a súa estadía estoupou a Guerra dos Seis Días e as posteriores visitas de novo nos anos 1987 e 1990. Incomprensiblemente o libro fica esgotado a pesar da permanente demanda de exemplares e do inusual da temática da que Xoán Bernárdez se ocupa no noso idioma.

segunda-feira, fevereiro 06, 2017

Ambicioso plan educativo para que os nenos israelís reciban formación en ciberseguridade



RT - Xerusalén
05.02.2017

Desde este curso en grande número de escolas israelís, os estudantes de cuarto grao aprenden programación de computadoras, mentres que os estudantes de 10º grao con máis nivel reciben formación en encriptación, codificación e aprenden como deter a pirataría maliciosa. Incluso hai xa escolas infantís que ensinan habilidades de computación e robótica.

Os programas de capacitación forman parte da ambiciosa meta nacional de Israel de converterse no líder mundial en ciberseguridade e tecnoloxía cibernética. Con ese fin, Israel anunciou a creación dun Centro Nacional para a educación cibernética, destinado a aumentar a reserva de talento para as unidades de intelixencia militar e preparar aos nenos e nenas para eventuais carreiras nas axencias de defensa, na industria de alta tecnoloxía e no mundo académico.

Israel busca desde hai tempo converterse nunha "nación cibernética", pero as autoridades priorizaron de entrada as necesidades de defensa e intelixencia do país e poder así manter a súa industria de ciberseguridade en pleno auxe. Unha vez resolto este desafio o Estado aposta xa decididamente polo ensino aos nenos dos elementos básicos da computación.

"No primeiro grao, aprenden as letras, daquela como ler e como escribir, e estamos a construír o seguinte nivel de coñecemento: como codificar", dixo Sagy Bar da Fundación Rashi, unha organización filantrópica que dirixe o centro de educación cibernética como unha empresa conxuntamente cos organismos de defensa de Israel e as institucións académicas. 

domingo, fevereiro 05, 2017

Unha editorial alemá publica un libro escolar con ilustracións antisemitas




Klett-Verlag, unha recoñecida editorial escolar alemá pediu desculpas por empregar unhas ilustracións antisemitas nun texto sobre a crise do euro e manifestou que vai enviar unha nova páxina para substituir nas escolas. O pasado xoves, Klett-Verlag, con sede en Berlín declarou tamén que estaban paralizadas todas as entregas futuras do libro, cualificando o erro de "serio". Pero o certo é que o libro non será retirado das bibliotecas escolares de Alemaña. A editorial Klett-Verlag manifestou que o "erro será corrixido nunha edición futura", edición que non vai saír ate dentro de varios anos. 

A nova xurdiu por unhas imaxes no libro de texto sobre empresa e política, chamada "Impulsos 2." Representan ao euro coma un pacman devorando a Europa e un símbolo coas palabras "Rothschild Bank". A idea de que a familia bancaria xudía controla o mundo "é unha clásica teoría de conspiración antisemita da que os nazis fixeron bo uso", según publica a revista Vice. "A mensaxe aos alumnos está clara: a forza motriz tras de todo o malo é un banco xudeu", engadiu. 

O libro está ilustrado polo debuxante americano David Dees, cuxo traballo a Liga Anti-Difamación cualificou de "antisemita e conspiranoico" nun informe do ano 2008. A ADL observou que Dees, en seu propio sitio web, di que espera que as súas imaxes "desperten a xente sobre os planes de dominación dos gobernos do mundo por unha elite". As súas ilustracións inclúen retratos de Hillary Clinton e Donald Trump coma uns zombis; e unhas estrelas de David nos seus peitos; Ou un traballo suxerindo que os tiroteos en masa nas escolas son unha conspiración xudía. Frohn dixo tamén que o editor reaccionou con sorpresa as súas preguntas sobre como as ilustracións de Dees terminaron no seu libro, que é empregado en escolas en toda a Alemaña desde 2012. A editorial respondeu tras "discusións internas" dicindo que "o uso destas caricaturas é en verdade un erro", e prometendo eliminar as imaxes da súa versión on-line do capítulo o máis rapidamente posible. Pero isto poderá levar anos antes de que unha nova edición sexa publicada e chegue ás escolas.