“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

sexta-feira, janeiro 20, 2017

Galegos no campo de exterminio nazi de Mauthausen


Por Henrique Sanfiz
www.radiofusion.eu
.

En 1997 Roberto Benigni dirixiu e protagonizou a película La vida es bella, onde relata a vida nun campo de concentración nazi. Un ano antes morreu en Fene, Xoán Xosé Casal Chao "Chucho", quen pasou 4 anos no campo de Mauthausen. Contáballe ao seu sobriño que tiñan que comer as raices das arbores. Hoxe, 27 de xaneiro, conmemórase mundialmente o Dia da Memoria do Holocausto. "Andaban con eles coma cos gorrións" contaba Avelino Casal do seu tio Chucho. Os nazis viñan por eles aos barracóns, seleccionaban a uns cantos, e dicianlles: "Imos facer unha viaxe, metíannos nun tunel onde botaban o gas, os tonteaban e logo xa ian para o forno".

Xoán Xosé Casal Chao nacera en Barallobre (Fene A Coruña) o 30 de abril de 1910. En 1936 era cabo segunda do cruceiro Miguel de Cervantes, buque que se atopaba en Ferrol, pero que recibe ordes de coller rumbo ao estreito de Xibraltar. O 19 de xullo a dotación do barco, ao ter evidencia de que os xefes e oficiais pretenden sumarse ao golpe de estado contra a República, os deteñen e toman o mando do cruceiro. O Cervantes permanecerá durante toda a guerra defendendo o réxime establecido pola zona do Levante. En marzo de 1939 a raiz da entrada das tropas de Franco en Cartagena, Casal logra pasar a Francia e se instala en Marsella, onde ao pouco xa o prenden as tropas alemáns. Entra deportado no campo de exterminio de Mauthausen en abril de 1941. O Exercito americano libera aos presos en maio de 1945 (Estou vivo por unha hora, contarálle Chucho ao seu sobriño) e él entón trasládase a Toulouse onde entrará a traballar nunha fábrica de bicicletas.

Andando os anos fai xestións para retornar a Galicia e volve na década dos 50, volvendo vivir coa súa muller e cunha filla. Casal Chao entrará logo a traballar en Astano. Xunto con Chucho, outros galegos viviron tamén o pesadelo dos campos nazis. O ferrolán Marcelino Pardal Pouso, (falecido no pasado ano 2009 en Beziers Francia), o tamén ferrolán Antonio Cendán, os mugardeses Manuel Fernández García (Olmedo) e José Pereira; Carlos Romero Rebón, de Cervás, Ares; os ferrolans Francisco Gómez Iglesias e Manuel Ponte Palmeiro; José Andrés Pena Losada, de Franza (Mugardos); Manuel Peña Martínez, de Freixeiro (Narón). O grupo máis grande de galegos en Mauthausen o formaban os procedentes de Ferrolterra.

Avelino Casal faleceu no ano 2007

quarta-feira, janeiro 18, 2017

Listaxe dos galegos mortos en Mauthausen


Entre o 6 de agosto de 1940 e o 5 de maio de 1945

1. Apelidos e nome
2. Lugar de nacemento
3. Data de defunción
4. Comando dependente do campo de Mauthausen onde tivo lugar

Abreviaturas: 
M = Mauthausen
G = Gusen (Campo situado a 5 km de Mauthausen)

Albedro Villaverde, José / A Coruña / 24-1-43 / M
Albite Miranda, Silvestre / Olveira (A Coruña) / 9-11-41 / M
Alonso Losada, Andrés / Peites (Lugo) / 6-1-42 / G
Álvarez Fernández, Abilio / Olelas (Ourense) / 2-?-42 / M
Araujo González, Antonio / Ourense / 11-10-41 / G
Arias López, Jesús / Sarria (Lugo) / 14-2-41 / G
Bailín Perez, Liberio / As Nogais (Lugo) / 13-9-44 / M
Batalla Caule, Fernández / A Coruña / 22-9-41 / G
Becerra Linares, José / Arantón (A Coruña) / 19-11-41 / G
Bilar Febrero, Antonio / Santomé (Ourense) / 11-8-41 / G
Caamaño Fernández, Francisco / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 3-11-41 / G
Camenar San Isidro, Juan / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 29-9-41 / G
Camasella Fernández, Agustín / Vigo (Pontevedra) / 1-11-41 / G
Cañeda Macía, José / Villadornas (Lugo) / 7-1-42 / G
Castillo Soudelo, Adriano / A Coruña / 24-4-41 / G 
Castro Morales, Domingo / Cebral (Ourense) / 2-2-42 / M
Conde Ramos, Ramón / Maceda (Ourense) / 1-12-41 / G
Coto Martínez, Manuel / Marcón (Pontevedra) / 2-6-42 / G
Díaz Ortaz, Victoriano / Mosteiro (Lugo) / 6-1-42 / G
Díeguez Blanco, Antonio / Freijido (Ourense) / 3-1-42 / G
Farina Choufino, Antonio / Malpies (A Coruña) / 6-5-41 / G 
Fernández Fernández, Manuel / Lugo / 29-12-41 / G
Fernández García, Manuel / Mugardos (A Coruña) / 24-12-41 / G 
Fernández Gutiérrez, Manuel / Vigo (Pontevedra) / 4-11-41 / G
Fernández Lorenzo, Tiberio / Corzos (Ourense) / 11-12-41 / G
Fernández Parada, Manuel / Riveira (A Coruña) / 13-5-42 / G
Fernández Pérez, José / Estremar (Lugo) / 26-2-42 / G
Fernández Rodríguez, Jesús (Cotarones (Ourense) / 7-11-41 / G
Fernández Santín, José / San Miguel (Lugo) / 20-12-41 / G
Fernández Pastoriza, José / Bueu (Pontevedra) / 20-9-41 / G
Ferreiro Álvarez, Martín / Pontevedra / 23-11-41 / G
Fidalgo Antelo, Daniel / Castrarón (A Coruña) / 3-2-41 / G
Fidalgo Pérez, José / Castañeira (Lugo) / 6-4-41 / G
Folia Arias, Benedito / Freijido (Ourense) / 13-10-42 / G
Formoso Fernández, Eligio / Riobodas (Ourense) / 3-12-41 / G
García de la Cruz, J. Clemente / A Coruña / 29-9-41 / G
García Lagares, Arturo / A Coruña / 12-7-41 / G
García Rodríguez, José / Bartar (Ourense) / 19-12-41 / G
García Rodríguez, José / Carril (Pontevedra) 15-10-41 / G
Gómez Cortés, Ángel / Pasaje de Camposantos (Pontevedra) / 14-1-42 / G
Gómez Iglesias, Francisco / El Ferrol (A Coruña) / 30-12-41 / G
Gómez López, Ramón / Buisán (Lugo) / 24-11-41 / G
Gómez Torres, Antonio / Pontevedra / 17-2-45 / G
González Prada, Isauro / Castro Caldelas (Ourense) / 2-11-41 / G
González Regueiro, José / Pantaleón das Viñas (A Coruña) / 26-7-41 / G
González del Valle, Juan / A Coruña / 26-9-41 / G
González Vázquez, José / Quintela (Pontevedra) / 18-1-42 / G
Lamela Marcate, Ramón / Finisterre (A Coruña) / 4-2-42 / G
Lamelas, Manuel / Viveiro (Lugo) / 2-4-43 / M 
López Criado, Leopoldo / A Coruña / 3-11-41 / G
López Digón, Jesús / Freijó (Lugo) / 26-7-42 / G
López López, Ricardo / Belcigán (Lugo) / 11-9-42 / M
López Rama, José / Vilasantar (A Coruña) / 21-12-41 / G
López Raymóndez, Octavio / Villabol (Lugo) / 16-11-41 / G
Martínez Arias, Julio / A Coruña / 7-9-41 / G
Martínez Cacheira, José / A Coruña / 23-11-41 / G
Martínez Parada, Castro / Trascastro (Lugo) / 28-7-41 / G
Méndez López, Jesús / Vilar de Cucos (Lugo) / 8-7-41 / G
Miguel Pazos, Olimpio / Redondela (Pontevedra) / 18-4-43 / M
Millán Martínez, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 15-1-42 / G
Mínguez Castro, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 10-1-43 / G
Murado Sazoy, Jesús / Bol Ria Juan (Lugo) / 6-11-41 / G
Naveira Campos, José / Betanzos (Lugo) / 12-8-41 / G
Naveira Couso, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 18-12-41 / G
Otero Avión, Marcial / Cavelo (Pontevedra) / 28-9-41 / G
Pardo Vallés, Rafael / Laxosa (Lugo) / 7-1-42 / G
Peña Losada, José Andrés / Franza (A Coruña) / 16-10-41 / G
Peña Martínez, Manuel / Freixeiro (A Coruña) / 24-11-41 / G
Pereira Pérez, José / Mugardos (A Coruña) / 30-12-41 / G
Pérez López, Magín / Sarreaus (Ourense) / 8-11-41 / G
Pérez Rodríguez, Avelino / Entrimo (Ourense) / 5-8-41 / G
Permuy Pérez, Manuel / Iglesia (A Coruña) / 7-4-42 / M
Piñeiro Agulleiro, Manuel / Cumbria (A Coruña) / 16-2-42 / M 
Piñeiro Otero, Antonio / Chapela (Pontevedra) / 24-2-42 / G
Pontes Palmeiro, Manuel / Ferrol (A Coruña) / 4-7-41 / G
Quintana Romero, Antonio / Carril (Pontevedra) / 19-3-42 / G
Rafales Lamarca, Luis / A Coruña / 9-9-41 / M
Rajo Lorenzo, Julio / Carbonillo (Ourense) / 1-10-42 / M
Ramos González, Valentín / Bardomill (A Coruña) / 9-9-41 / M
Rey Cruz, Manuel / Bueu (Pontevedra) / 30-5-41 / G
Rey Domínguez, Demetrio / Santa Comba (Ourense) / 17-7-42 / G
Rey Lago, Juan / Lampo (A Coruña) / 9-11-41 / G 
Rodríguez Fernández, Ricardo / Gijo (Pontevedra) / 7-2-42 / M
Rodríguez Louro, Manuel / Ézaro (A Coruña) / 16-9-41 / G
Rodríguez Trillo, Juan / Cordeira (A Coruña) / 22-9-42 / G
Romaní Abeijón, Eduardo / Muro (A Coruña) / 8-7-41 / G
Romero Rebón, Carlos / Cervás (A Coruña) / 9-2-42 / G
Sanmartín Avilleira, Urbano / Murente (Pontevedra) / 24-11-41 / G
San Miguel Prada, Víctor / A Coruña / 10-1-42 / G
Santín Aira, Balbino / Sobras (Lugo) / 10-12-41 / G
Seijas Aller, José / Castro (A Coruña) / 28-11-41 / G
Seijas Insua, José / Carral (A Coruña) / 6-7-42 / G
Souto Millares, Agustín / Santín (Lugo) / 9-12-41 / G
Soutullo Iglesias, Manuel / Ourense / 2-?-42 / M
Suárez Gallego, Alberto / A Veiga (Ourense) / Sin data
Taller Charlón, Enrique / A Coruña / 27-12-41 / G
Tizón Vázquez, Claudio / Pontevedra / 2-2-42 / M
Varela Loreino, Francisco / Vilagarcía (Pontevedra) / 6-4-41 / G
Vázquez González, Antonio / Ourense / 22-7-41 / G
Vázquez Valdominos, Jesús / Cujas (Ourense) / 26-10-41 / G
Villar Piñón, Manuel / Cervo (A Coruña) / 27-12-41 / G
Yabra Dacoba, Manuel / Seijo (Ourense) / 10-1-42 / G

Trasladados de Mauthausen a outros campos similares de Alemania 
no período do 6 de agosto de 1940 ao 5 de maio de 1945

Durán Durán, Santiago / Ribadavia (Ourense) / 8-11-42 / Dachau
Fernández Cid, Eliberto / Augasantas (Lugo) / 8-11-41 / Dachau
Serrano Nogueira, Antonio / Vilaboa (A Coruña) / 14-10-42 / Sanhsenhausen

Organizados por lugar de nacemento

A Coruña
Albedro Villaverde, José / A Coruña / 24-1-43 / M
Batalla Caule, Fernández / A Coruña / 22-9-41 / G
Castillo Soudelo, Adriano / A Coruña / 24-4-41 / G 
García de la Cruz, J. Clemente / A Coruña / 29-9-41 / G
García Lagares, Arturo / A Coruña / 12-7-41 / G
González del Valle, Juan / A Coruña / 26-9-41 / G
López Criado, Leopoldo / A Coruña / 3-11-41 / G
Martínez Arias, Julio / A Coruña / 7-9-41 / G
Martínez Cacheira, José / A Coruña / 23-11-41 / G
Rafales Lamarca, Luis / A Coruña / 9-9-41 / M
San Miguel Prada, Víctor / A Coruña / 10-1-42 / G
Taller Charlón, Enrique / A Coruña / 27-12-41 / G
Becerra Linares, José / Arantón (A Coruña) / 19-11-41 / G
Ramos González, Valentín / Bardomill (A Coruña) / 9-9-41 / M
Seijas Insua, José / Carral (A Coruña) / 6-7-42 / G
Fidalgo Antelo, Daniel / Castrarón (A Coruña) / 3-2-41 / G
Seijas Aller, José / Castro (A Coruña) / 28-11-41 / G
Villar Piñón, Manuel / Cervo (A Coruña) / 27-12-41 / G
Romero Rebón, Carlos / Cervás (A Coruña) / 9-2-42 / G
Rodríguez Trillo, Juan / Cordeira (A Coruña) / 22-9-42 / G
Piñeiro Agulleiro, Manuel / Cumbria (A Coruña) / 16-2-42 / M 
Gómez Iglesias, Francisco / El Ferrol (A Coruña) / 30-12-41 / G
Rodríguez Louro, Manuel / Ézaro (A Coruña) / 16-9-41 / G
Pontes Palmeiro, Manuel / Ferrol (A Coruña) / 4-7-41 / G
Lamela Marcate, Ramón / Finisterre (A Coruña) / 4-2-42 / G
Peña Losada, José Andrés / Franza (A Coruña) / 16-10-41 / G
Peña Martínez, Manuel / Freixeiro (A Coruña) / 24-11-41 / G
Permuy Pérez, Manuel / Iglesia (A Coruña) / 7-4-42 / M
Rey Lago, Juan / Lampo (A Coruña) / 9-11-41 / G 
Farina Choufino, Antonio / Malpies (A Coruña) / 6-5-41 / G 
Fernández García, Manuel / Mugardos (A Coruña) / 24-12-41 / G 
Pereira Pérez, José / Mugardos (A Coruña) / 30-12-41 / G
Romaní Abeijón, Eduardo / Muro (A Coruña) / 8-7-41 / G
Albite Miranda, Silvestre / Olveira (A Coruña) / 9-11-41 / M
González Regueiro, José / Pantaleón das Viñas (A Coruña) / 26-7-41 / G
Caamaño Fernández, Francisco / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 3-11-41 / G
Camenar San Isidro, Juan / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 29-9-41 / G
Millán Martínez, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 15-1-42 / G
Mínguez Castro, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 10-1-43 / G
Naveira Couso, José / Poboa do Caramiñal (A Coruña) / 18-12-41 / G
Fernández Parada, Manuel / Riveira (A Coruña) / 13-5-42 / G
López Rama, José / Vilasantar (A Coruña) / 21-12-41 / G

Lugo
Bailín Perez, Liberio / As Nogais (Lugo) / 13-9-44 / M
Naveira Campos, José / Betanzos (Lugo) / 12-8-41 / G
López López, Ricardo / Belcigán (Lugo) / 11-9-42 / M
Murado Sazoy, Jesús / Bol Ria Juan (Lugo) / 6-11-41 / G
Gómez López, Ramón / Buisán (Lugo) / 24-11-41 / G
Fidalgo Pérez, José / Castañeira (Lugo) / 6-4-41 / G
Fernández Pérez, José / Estremar (Lugo) / 26-2-42 / G
López Digón, Jesús / Freijó (Lugo) / 26-7-42 / G
Pardo Vallés, Rafael / Laxosa (Lugo) / 7-1-42 / G
Fernández Fernández, Manuel / Lugo / 29-12-41 / G
Díaz Ortaz, Victoriano / Mosteiro (Lugo) / 6-1-42 / G
Alonso Losada, Andrés / Peites (Lugo) / 6-1-42 / G
Fernández Santín, José / San Miguel (Lugo) / 20-12-41 / G
Souto Millares, Agustín / Santín (Lugo) / 9-12-41 / G
Arias López, Jesús / Sarria (Lugo) / 14-2-41 / G
Santín Aira, Balbino / Sobras (Lugo) / 10-12-41 / G
Martínez Parada, Castro / Trascastro (Lugo) / 28-7-41 / G
Méndez López, Jesús / Vilar de Cucos (Lugo) / 8-7-41 / G
López Raymóndez, Octavio / Villabol (Lugo) / 16-11-41 / G
Cañeda Macía, José / Villadornas (Lugo) / 7-1-42 / G
Lamelas, Manuel / Viveiro (Lugo) / 2-4-43 / M

Ourense
Suárez Gallego, Alberto / A Veiga (Ourense) / Sin data
García Rodríguez, José / Bartar (Ourense) / 19-12-41 / G
Rajo Lorenzo, Julio / Carbonillo (Ourense) / 1-10-42 / M
González Prada, Isauro / Castro Caldelas (Ourense) / 2-11-41 / G
Castro Morales, Domingo / Cebral (Ourense) / 2-2-42 / M
Fernández Lorenzo, Tiberio / Corzos (Ourense) / 11-12-41 / G
Fernández Rodríguez, Jesús / Cotarones (Ourense) / 7-11-41 / G
Vázquez Valdominos, Jesús / Cujas (Ourense) / 26-10-41 / G
Pérez Rodríguez, Avelino / Entrimo (Ourense) / 5-8-41 / G
Díeguez Blanco, Antonio / Freijido (Ourense) / 3-1-42 / G
Folia Arias, Benedito / Freijido (Ourense) / 13-10-42 / G
Conde Ramos, Ramón / Maceda (Ourense) / 1-12-41 / G
Álvarez Fernández, Abilio / Olelas (Ourense) / 2-?-42 / M
Formoso Fernández, Eligio / Riobodas (Ourense) / 3-12-41 / G
Rey Domínguez, Demetrio / Santa Comba (Ourense) / 17-7-42 / G
Bilar Febrero, Antonio / Santomé (Ourense) / 11-8-41 / G
Pérez López, Magín / Sarreaus (Ourense) / 8-11-41 / G
Yabra Dacoba, Manuel / Seijo (Ourense) / 10-1-42 / G
Araujo González, Antonio / Ourense / 11-10-41 / G
Soutullo Iglesias, Manuel / Ourense / 2-?-42 / M
Vázquez González, Antonio / Ourense / 22-7-41 / G

Pontevedra
Fernández Pastoriza, José / Bueu (Pontevedra) / 20-9-41 / G
Rey Cruz, Manuel / Bueu (Pontevedra) / 30-5-41 / G
Quintana Romero, Antonio / Carril (Pontevedra) / 19-3-42 / G
García Rodríguez, José / Carril (Pontevedra) 15-10-41 / G
Otero Avión, Marcial / Cavelo (Pontevedra) / 28-9-41 / G
Piñeiro Otero, Antonio / Chapela (Pontevedra) / 24-2-42 / G
Rodríguez Fernández, Ricardo / Gijo (Pontevedra) / 7-2-42 / M
Coto Martínez, Manuel / Marcón (Pontevedra) / 2-6-42 / G
Sanmartín Avilleira, Urbano / Murente (Pontevedra) / 24-11-41 / G
Gómez Cortés, Ángel / Pasaje de Camposantos (Pontevedra) / 14-1-42 / G
Ferreiro Álvarez, Martín / Pontevedra / 23-11-41 / G
Gómez Torres, Antonio / Pontevedra / 17-2-45 / G
Tizón Vázquez, Claudio / Pontevedra / 2-2-42 / M
González Vázquez, José / Quintela (Pontevedra) / 18-1-42 / G
Miguel Pazos, Olimpio / Redondela (Pontevedra) / 18-4-43 / M
Camasella Fernández, Agustín / Vigo (Pontevedra) / 1-11-41 / G
Fernández Gutiérrez, Manuel / Vigo (Pontevedra) / 4-11-41 / G
Varela Loreino, Francisco / Vilagarcía (Pontevedra) / 6-4-41 / G

Tirada do libro:
MANUEL RAZOLA, MARIANO C. CAMPO, Triángulo Azul: Los republicanos españoles en Mauthausen, 1940-1945, Barcelona: Península, 1979.

Españoles mortos en Mauthausen. Lista elaborada pola Amicale de Mauthausen. Nela non figuran os españois asasiñados antes de entrar no campo, que foron moi numerosos. Por dificultades de transcripción -que se fixo respetando ao máximo o orixinal- os nomes dalgunhas poboacións foron mantidos a pesares de non ser posible a súa localización. Asimesmo conserváronse algunhas grafías de apelidos dudosas. 
Desta lista destacáronse os orixinarios de Galicia.

sexta-feira, janeiro 13, 2017

A "cuestión xudía" de Lenin


Por Yohanan Petrovsky-Shtern
H-Net Reviews
.
Moshko Blank, un bisavó materno de Vladimir Ulianov (Lenin), era xudeu. Neste volume, Yohanan Petrovsky-Shtern, un prolífico erudito da historia xudía de Rusia, medita sobre a "cuestión irrelevante" da ascendencia xudía de Lenin. A "cuestión xudía" de Lenin non é unha historia dos xudeus ou das políticas xudías baixo Lenin. En lugar diso, Petrovsky-Shtern refírese a como as xenófobas elites dirixentes soviéticas e post soviéticas "utilizaron" a ascendencia de Lenin e o que podemos aprender acerca da historia moderna de Rusia. O libro comeza con dous capítulos sobre Moshko Blank, que naceu ao redor de 1758 e morreu nalgún momento da década de 1850. Aquí, Petrovsky-Shtern fai un uso xuicioso das probas descubertas por outros investigadores, aínda que tamén conta con novos materiais procedentes de varias coleccións de arquivos de Rusia que determinan aspectos da vida de Blank dentro do seu contexto. Un terceiro capítulo, baseado en grande medida na análise das obras completas de Lenin, analiza as relacións deste cos xudeus e a súa actitude cara a temas xudeus. Un cuarto capítulo examina como e por que a dirección do Partido Comunista esmagou a investigación e as publicacións acerca das conexións coa familia xudía de Lenin. O último capítulo investiga como a dereita ultranacionalista comunista e post-comunista soviética e rusa utilizou a ascendencia de Lenin. Para Petrovsky-Shtern, cada aspecto da cuestión xudía de Lenin - a apostasía do seu bisavó, a aproximación maquiavélica de Lenin cos xudeus, os esforzos atormentados do goberno soviético para ocultar o pasado da familia de Lenin, e as tentativas racistas a culpar á suposta "xudeidade" biolóxica e cultural de Lenin dos traumatismos no século XX de Rusia -, pódense resumir nunha cuestión: a centralidade da identidade imperial rusa como unha forma de poder.

No primeiro capítulo, Petrovsky-Shtern describe a vida xudía a finais do século XVIII e principios do XIX en Starokonstantinov, o shtetl de Moshko Blank do que tratou de fuxir, e na capital do seu distrito administrativo, a cidade de Zhitomer, á cal "escapou". No segundo capítulo, o autor descríbenos detalles das causas xudiciais e de peticións oficiais que nos revelan como Moshko Blank era realmente un home bastante desagradable. Queda claro como o seu desprezou polos seus compañeiros xudeus, en quen buscaba a súa vinganza persoal e aos que denunciaba ás autoridades estatais sempre que era posible. Petrovsky-Shtern argumenta que o rexeitamento de Blank cara á vida xudía tradicional non reflicte que asumise os principios do movemento reformista xudeu da Haskalá. A súa motivación era a procura de poder, status e riqueza. Por encima de todo, tratou de asumir a identidade imperial rusa, que el asociaba co poder, tanto para si mesmo como para os seus fillos. Blank ocupouse persoalmente da conversión dos seus fillos á ortodoxia rusa, e o seu fillo Alejandro (o avó de Lenin) parece converterse nunha persoa totalmente aculturada, un ruso completamente asimilado. Así mesmo, Blank ofrécenos unha guía da orientación do goberno ruso sobre a "cuestión xudía" (como o seu intento de converter aos xudeus en "rusos normais"), unha proposta que en realidade tomou un gran impulso baixo o tsar Nicolás I.

Nos seus últimos anos, Moshko Blank tamén converteuse á ortodoxia rusa. Dentro da ideoloxía oficial da época de Nicolás I, a relixión e a cultura estaban no centro da identidade da Grande Rusia imperial, non a herdanza. A conversión esencialmente permitía borrar a "xudeidade". Debido ao nacemento de Lenin en 1870, o pasado xudeu da familia non era simplemente un segredo, era máis ben descoñecido para toda a familia Ulianov. Petrovsky-Shtern sostén que a Lenin (que non sabía nada acerca do seu bisavó materno) non lle importaban de ningunha maneira nin os xudeus individualmente, nin como pobo, nin as cuestións xudías. Para Lenin, o que importaba eran as necesidades pragmáticas do momento, dirixirse cara ao logro do obxectivo final: o poder centralizado para o Partido Bolxevique. Este obxectivo condicionou as relacións de Lenin cos xudeus, tanto individual como colectivamente. Por exemplo, Lenin considerou a Julius Mártov (Tsederbaum) como un amigo útil ate que a relación rompeu en 1903 por cuestións organizativas, despois de que o líder menchevique entrase en lista de inimigos de Lenin. Do mesmo xeito, Lenin valorou a capacidade do Bund (partido xudeu socialista e diasporista, que buscaba principalmente unha ampla autonomía cultural xudía baseada no yiddish) para organizar e mobilizar aos traballadores, pero a negativa do Bund a disolverse no Partido Social Demócrata Ruso do Traballo converteu a estes xudeus socialistas en inimigos. Petrovsky-Shtern explícanos que Lenin rexeitou a posición do Bund, a existencia dunha autonomía cultural xudía, en parte porque cría que non eran propiamente xudeus, e porque consideraba que non poderían chegar a ser unha nación. Pero o máis importante, sinálanos o autor, é que Lenin viu ao Bund como un impedimento para a centralización. Petrovsky-Shtern chega á conclusión de que Lenin, tanto durante a organización da revolución como unha vez no poder, non "contemplaba" a cuestión das nacionalidades, o único que lle importaba era se unha persoa ou un grupo serían útiles ou un obstáculo para o programa de Lenin. Suxírenos que Lenin compartía este trazo de carácter con Moshko Blank (aínda que non de que se trataba dunha "tendencia herdada").

Non moito tempo despois da morte de Lenin, a súa irmá Anna Elizarova-Uliánova descubriu documentos sobre os seus antepasados, os Blank. En repetidas ocasións tratou de convencer ao Partido Comunista e ao liderado do estado soviético para apoiar a investigación e a publicación das raíces da familia de Lenin ( segundo ela como un medio para loitar contra a crecente onda de antisemitismo popular na Unión Soviética). Petrovsky-Shtern infórmanos como os líderes do partido - xudeus e non xudeus - rexeitaron de plano a divulgación das "raíces xudías" de Lenin e continuaron facéndoo até o colapso da URSS. Ademais, proporciónanos unha narración fascinante de como varios investigadores nos anos 1930 e 1960 tropezaron coa familia Blank en varios arquivos. En cada caso, o investigador pensou inxenuamente que o partido querería dar a coñecer os novos descubrimentos sobre o amado Lenin, pero foron silenciados. En 1965, todos os rastros dos documentos sobre os Blank foron borrados sistematicamente dos arquivos estatais e gardados baixo chave (o máis probable nos inaccesibles arquivos do Comité Central do Partido Comunista). A razón, segundo sostén Petrovsky-Shtern, é que desde a década de 1920 até o seu colapso, o réxime necesitaba dun Lenin puramente ruso. Unha vez máis, a cuestión fundamental era o poder - na URSS e cos tsares) -, unha poderosa identidade rusa era o pegamento que mantiña unido o imperio. A identidade imperial rusa cimentou o poder, e isto requiría dun Lenin puramente ruso. Os líderes soviéticos eran conscientes - e de feito, polo xeral, estaban de acordo - do xeneralizado punto de vista popular de que os xudeus non eran e nunca poderían ser rusos.

Petrovsky-Shtern explica como a ultranacionalista dereita rusa de principios do século XX aferrábase á linguaxe dun antisemitismo racial, e atacaba sen cesar aos xudeus como exóticos inimigos raciais do pobo ruso que conspiraban para destruír a cultura rusa. Como explicar mellor o malestar social e o movemento revolucionario na Santa Nai Rusia, a pesar da profunda unidade espiritual entre o tsar e o pobo?

Despois de 1917, os emigrados dereitistas culparon aos xudeus da Revolución Rusa. Os xudeus, segundo eles, utilizaran o Partido Comunista e o Estado soviético para esclavizar aos rusos. Petrovsky-Shtern demostra como, a finais da era de Stalin, elementos xenófobos do Partido Comunista tomaron parte dos argumentos destes emigrados dereitistas, os cales seguiron resoando nos círculos do partido até os anos de Gorbachov. Unha vez máis, o autor insiste en que isto se debía máis á utilidade do discurso identitario imperial ruso que ao propio antisemitismo. O discurso xenófobo e racista, común en certas revistas literarias soviéticas, en realidade puña de relevo a pouca profundidade da retórica oficial do partido baseada na loita de clases.

O autor analiza coidadosamente varios produtos literarios e históricos "cultos" dirixidos ao mercado de masas, publicados en Rusia desde 1990, que tratan a "judeidad" de Lenin como unha especie de bala de prata, é dicir, como o único feito que explica todas as calamidades que sufriu Rusia no século XX. Petrovsky-Shtern conclúe dicindo como os "historiadores" xenófobos, comunistas e dereitistas, centráronse na nacionalidade, a raza e os xudeus porque non queren e non poden "entender a historia de Rusia, explicándoa e asumindo a responsabilidade por iso".

O libro no seu conxunto está ben desenvolvido. Cando o autor especula sobre a base dunha evidencia limitada, avírtello ao lector. Un dos puntos fortes do libro é a sensibilidade que Petrovsky-Shtern mostra pola linguaxe e os textos, sobre todo cando analiza as peticións e denuncias que Moshko Blank formulou ante as institucións; os temas xenófobos nas revistas literarias da era de Brezhnev, e as pseudo historias antisemitas publicadas desde 1990. Especialista nos aspectos da historia moderna de Rusia e da Rusia xudía, é case seguro atopar algúns puntos concretos cos que non estar de acordo. Pero iso non resta en absoluto valor a este excelente libro, escrito con gran enxeño e enerxía e que simplemente resulta un pracer poder ler.

quinta-feira, janeiro 12, 2017

Lenin e a cuestión xudía



.

Por José Gutiérrez-Álvarez

Hai tempo que me chamou a atención unha nota que aparecía nunha das biografías que lin de Lenin. Ao morrer, descubriron que na súa carteira levaba unha foto de Emile Zola. Non teño a menor dúbida de que esta expresión de admiración -tan compartida por outra banda entre os socialistas do seu tempo- era debedora sobre todo do papel de axitador intelectual que o autor de Germinal tivera á hora de denunciar con valor ao exército francés, aos poderes públicos, e a unha potente corrente dereitista gala que, ao cabo, parece que tivo moito que ver co seu asasinato debidamente camuflado dunha intoxicación. Lenin tratou de atopar un Emile Zola ruso con ou acción do caso Beylis, un bo exemplo do antisemitismo gran ruso, e sobre o existe unha importante novela de Bernard Malamud e unha interesantísima película de John Frankenheimer, "O home de Kiev".

.
Contrariamente a Marx, Lenin coñecía moi ben a situación das masas xudías do imperio ruso. Se se refire aos traballos de Karl Kautsky e de Otto Bauer, precisamente é na medida en que vai pronunciarse sobre as tendencias á asimilación no mundo civilizado, é dicir, non en Europa oriental, senón nas democracias burguesas occidentais.(1) Por iso, extraeu máis claramente que Marx as consecuencias da función social específica asumida historicamente polos xudeus. Forman -escribe- unha nación -"a máis oprimida e a máis acosada"- que, en Galitzia e en Rusia, "países atrasados, semisalvaxes", se "(mantén) pola violencia na situación dunha caste"(2). Descrición que pon moi ben de relevo a dobre natureza, social e nacional, da condición xudía, que (Abraham) León expresará baixo unha forma axuntada na súa fórmula "pobo-clase". Lenin corrixe, desta maneira, as apreciacións demasiado ríxidas que emitira en 1903 no transcurso da súa polémica co partido socialista xudeu do Bund, período durante o cal se preocupou sen demasiado matizar sobre o feito de que o pobo xudeu perdera as súas características nacionais. Nesta época estimaba que as teses do Bund sobre a existencia dunha nacionalidade xudía conducían a un autoillamento reaccionario, a repregamento sobre o espírito de getto"(3). Nas súas Notas críticas sobre a cuestión nacional (1913), extrae en primeiro lugar as "dúas tendencias históricas na cuestión nacional": o espertar da vida nacional e a formación dos estados nacionais ao comezo do desenvolvemento da sociedade capitalista e a "destrución das barreiras nacionais, a creación da unidade internacional do capital, da vida económica en xeral, da política da ciencia etc. que caracteriza ao capitalismo que chega á madurez".(4) Agora ben, si se sitúa á cuestión xudía nesta perspectiva, está claro que en Europa do Leste o atraso xeral reforza o particularismo xudeu, mentres que as condicións favorabeis á asimilación preséntanse nos Estados occidentais liberais: "sobre dez millóns e medio de xudeus no mundo enteiro, case a metade viven no mundo civilizado, en condicións. moi favorabeis a "asimilación", mentres que os xudeus de Rusia e Galitzia, oprimidos, privados de dereitos, esmagados polos Purichkevitch (rusos e polacos), viven en condicións da menor "asimilación", co particularismo da "zona de residencia forzosa" para os xudeus, o establecemento, para eles, dunha "norma porcentaxe" e outras marabillas ao Purichkevitch" (5) Resulta que os xudeus non constitúen, propiamente falando, unha nación nin nos países semifeudais, onde forman unha caste, nin nos Estados occidentais onde se asimilan.
.
Estes feitos "testemuñan que só poden clamar contra a "asimilación" os pequenos burgueses reaccionarios xudeus, que queren facer marchar a contrafío o sentido da historia, obrigándoo a virar, non comezando polo réxime de Rusia e Galitzia cara ao réxime de París e de Nova York, senón á inversa» (6) Un partido marxista «(elabora) un programa nacional a. partir do punto de vista do proletariado» (7) O que significa que «no lugar do nacionalismo, o marxismo coloca ao internacionalismo». «Recoñece plenamente a lexitimidade histórica dos movementos nacionais», «pero para que este recoñecemento non se converta nunha apoloxía do nacionalismo, é preciso que se limite estritamente ao que hai de positivo nestes movementos, e que este recoñecemento non conduza a escurecer a conciencia proletaria pola ideoloxía burguesa. De aquí o deber e o interese do proletariado en «sacudir todo xugo feudal, toda opresión das nacións calquera privilexio para unha das nacións ou para unha das linguas», pois se trata, neste caso, dun nacionalismo progresista: Pero o nacionalismo non pode manterse máis que nestes límites estritos e neste marco historicamente determinado. Ir máis aló desta tarefa esencialmente negativa -combater as inxustizas polo «democratismo máis decisivo e máis consecuente»- sería reforzar ao nacionalismo burgués».(8) Cada cultura nacional comporta unha cultura burguesa dominante e «elementos, mesmo sen desenvolver, dunha cultura democrática e socialista», procreados polas condicións de vida da masa traballadora e oprimida. «Tamén a "cultura nacional", en xeral, é a dos terratenientes, a do clero e a da burguesía».(9) En consecuencia, a consígna do movemento obreiro non é a cultura nacional, senón máis ben o internacionalismo proletario, "a cultura internacional da democratización e do movemento obreiro universal», (10) a loita contra o nacionalismo burgués, o «seu propio» en particular. (11) O proletariado «sostén todo o que axuda a borrar as distincións nacionais» a fin de que a reagrupación se faga por clases e non por nacións.(12) «A propaganda dunha completa igualdade das nacións e das linguas non pon en evidencia en cada nación, mais que aqueles elementos de democracia consecuente (é dicir, unicamente os proletarios) agrupándoos non por nacionalidade, senón pola súa en tendencia ás melloras profundas e serias da estrutura xeral do Estado.(13) Aplicando esta análise á cuestión xudía, Lenin opón á cultura nacional xudía en xeral, particularismo procreado pola condición xudía nos países semifeudais que reflicte «o que comporta un carácter de caste entre os xudeus», "os grandes trazos universalmente progresistas da cultura xudía», é dicir, o internacionalismo e a adhesión aos movementos proletarios. e engade: "a proporción dos xudeus nos movementos democráticos e proletarios é por todas partes superior á dos xudeus na poboación e xeral».
.
A cultura nacional é consígnaa da burguesía xudía; a integración na clase obreira internacional, achegando a súa contribución específica «á creación da cultura internacional do movemento obreiro» é a do proletariado xudeu" (14) Lenin polemiza duramente co partido xudeu Bund, cuxo programa nacionalista (a autonomía cultural nacional), «divide as nacións e vincula de feito os obreiros dunha nación coa súa burguesía». (15) Inversamente, Lenin pronúnciase pola abrogación de todo privilexio nacional e pola igualdade de dereitos de todas as minorías nacionais. Recoñece "a liberdade de toda asociación, comprendida a asociación de non importa que comunidades, de non importa que nacionalidade nun Estado dado".(16) Ademais, recomenda substituir as fronteiras políticas caducas por divisións inspiradas, entre outras condicións, na composición nacional da poboación. "Para suprimir toda opresión nacional, importa principal ente crear distritos autónomos, mesmo con proporcións ínfimas, de composición nacional completa e única, en torno os que tamén poderían "gravitar" e con eles entrar en relación, asociacións libres de todas as especies, os membros dunha nacionalidade dada, dispersados en diferentes puntos dun país e, mesmo, do globo". Pero, agrega, si a composición nacional da poboación é un factor moi importante, "sería absurdo e imposible separar as cidades (con composición nacional mesturada, N.W.) das aldeas e distritos que gravitan economicamente ao redor delas, en razón do elemento nacional". (17) Isto explica que a poboación xudía, principalmente concentrada nos grandes centros urbanos onde é minoritaria, practicamente non soubese formar tal entidade nacional. O pouco éxito dos soviets locais e rexionais xudeus na URSS, no transcurso dos anos vinte, demóstrao. Polo demais, no medio urbano o proletariado xudeu ten a desnacionalizarse. Nun dos seus últimos escritos, Lenin subliñou que, a fin de borrar o legado da opresión nacional zarista e asegurar a solidariedade da clase entre a nación anteriormente dominante e o pobo anteriormente oprimido, requiríanse as máis amplas concesións á nación oprimida.(18)

(1). Lenine, Notes critiques..., p. 16.
(2). Ibidem, pp. 12-13.
(3). Cfr. Jonathan Fraenkel: Lenin e gli ebrei russi, pp. 104-105 e Schwartz, ou. c., p. 50.
(4). Notes critiques..., p. 14.
(5). Ibidem, p. 16
(6). lbídem, p. 16.
(7). lbídem, p. 30.
(8). lbídem, pp. 22-23. 22.
(9) lbídem, p. 11.
(10). lbídem, p. 8.
(11). lbídem, p. 12.
(12). lbídem, p. 24.
(13). lbídem, pp. 31-32.
(14). lbídem, p. 13.
(15). lbídem, p. 32.
(16). Ibidem, p, 28.
(17). Ibidem, p. 41.
(18). A question deas nationalités ou de l´autonomie (suite), 31-XII-1923, en V. I. Lenine, Oeuvres, Tomo 36 (París-Moscova 1959), pp. 620-622.

terça-feira, janeiro 10, 2017

Conferencia en Vigo: "Holocausto: lecturas para comprender o presente”.

Juan Zapato


"Holocausto: lecturas para comprender o presente”.
Charla-coloquio sobre as obras
"El rescoldo", de Sara Strassberg-Dayán e "El ultimo día", de Mina Weil,
autoras israelís contemporáneas.

Martes día 31 de xaneiro ás 20h
Hotel México, sito na Vía Norte 10 de Vigo
Organizada pola Asociación Galega de Amizade con Israel (AGAI)

Juan Zapato, naceu na cidade arxentina de Córdoba e no ano 2000 emigrou a Israel, fixando na cidade de Naharia a súa morada. No ano 2007 publicou o seu primeiro libro de poemas «Arderás en mi», a antoloxía de contos breves «El tintero», baixo o selo Netwriters da Editorial Atlantis. Membro da Asociación de Escritores Israelís en Lingua Española (AIELE). Creou e dirixiu «Israel Latina», primeiro Magazine dixital bilingüe español-hebreo e e revístaa «Libros & Lectores».  Dirixe desde o ano 2007 o magazine dixital literario «La Torre de Babel». Participa no ano 2014 con seis poemas, na 1ra. Mostra poética de Netwriters; «Enredados», coordinada por Enrique Graza e publicada por Legados Ediciones. A súa obra lírica como os seus ensaios sobre hasbará foron recollidos tanto en medios israelís como internacionais.

                 

segunda-feira, janeiro 09, 2017

Para nós é algo persoal


Por Sarah Tuttle-Singer

América, mentres acordas, durante o café do teu domingo pola mañá, teño que dicirche algo:
Catro soldados foron asasinados hoxe en Xerusalén.
Os seus corpos foron esmagados baixo un camión.
Outros moitos resultaron feridos... un deles está nestes momentos na UCI loitando duro para tentar vivir.
Os seus camaradas choraron e se abrazaron, e choraron e oraron mentres o seu comandante berraba: "Non miredes! Non miredes!" 
E aqueles que aínda podían afastarse, afastáronse.

Tes que entender algo, non coñezo a un só israelí que non tome isto coma algo persoal. Este país é tan pequeno que todos coñecemos a alguén que foi asasinado ou foi mutilado nunha guerra ou nun ataque terrorista. Isto non é un títular ou unha anécdota para nós.
Estas son as persoas coas que nos sentamos ao seu carón no tren esta mañá, ou fixemos cola no café Aroma. Sentaron connosco no funeral do noso tío hai tres meses, bailaron connosco na voda do noso curmán en maio pasado.
Este lugar é tan pequeno e tan denso que cada vez que nos relaxamos o suficiente para poder respirar un pouco, sucede outra vez... e doe tanto nese lugar xusto debaixo das costelas que até temos medo de respirar de novo demasiado profundo.
E así sucede cada vez.

Así que por favor, pensa en nós agora mesmo onde queira que esteas. Pensa nos catro mortos, nas súas familias, nos seus amigos e nos que os coñecían... e pensa tamén no corazón crebado dunha nación que está tamén conmocionada.

sábado, janeiro 07, 2017

Visualizando o principal "obstáculo para a paz"


Aquí tedes un mapa que mostra todas as localizacións das comunidades xudías en Cisxordania (Xudea e Samaria) e que mostra como se propagan os "asentamentos" por toda a zona e o difícil que sería eliminalos.

Seguro que parece que non hai oportunidade para unha solución de dous estados, non é certo?

Agás que este é un mapa de 1993, cando o proceso de Oslo estaba a empezar!



Aquí está un mapa de 2015 que mostra a mesma cousa, os asentamentos, pero superpostos sobre o mapa 1993, pódese ver que non cambiou moito fisicamente nos últimos 20 anos: (De feito, o mapa de 1993 inclúe ás comunidades que non aparecen no mapa máis recente)

Se os asentamentos non eran un "obstáculo para a paz" en 1993, cando o proceso de paz principiaba..., e se non eran un "obstáculo para a paz" cando Israel ofreceu aos palestinos un estado no 2000, no 2001 e no 2008...,  que é o que cambiou?

É evidente que en calquera plan de paz de dous Estados algunhas destas comunidades terán que ser desmanteladas. Foi necesario daquela e sería necesario agora (a menos que os palestinos decidan dar aos xudeus o dereito a permanecer nos seus propios fogares, pero dentro do estado palestino e sob nacionalidade palstina, algo que en repetidas ocasións manifestaron que non o aceptarán).

O mito da "expansión dos asentamentos" é unicamente a maior mentira no conflito, e é unha que se repite até a saciedade polos pacificadores, polos funcionarios europeos e estadounidenses e pola ONU como un feito establecido.

É por iso que sempre utilizan as cifras de poboación en lugar da cantidade de hectáreas de espazo ocupado polas comunidades xudías, xa que estes números reais non se axustan á narrativa de Israel destruíndo as posibilidades de paz.

Se era posible a paz en 1993, tamén pode selo agora. Se non o era entón, tampouco agora. Nada fundamental mudou, excepto a cantidade de demonización de Israel polos seus supostos "amigos".

As persoas que culpan aos asentamentos xudeus pola falta de paz, facendo caso omiso da segunda Intifada, da "Intifada dos coitelos", da constante incitación ao asasinato de xudeus e de cada mapa da Autoridade Palestina que borra ao Estado xudeu, son uns hipócritas e uns mentireiros.

quarta-feira, janeiro 04, 2017