“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

quarta-feira, janeiro 30, 2008

EUROPA, O HOLOCAUSTO E O NEGACIONISMO

Por Tiago Barbosa Ribeiro
Tirado de Kontratempos

Foi recentemente aprovada uma proposta para proibir em toda a União Europeia a negação do Holocausto. A iniciativa da Alemanha suscitou a oposição dos países escandinavos, da Irlanda e do Reino Unido, com uma razão fundamental que também partilho: a liberdade de expressão. Entendamo-nos sem margem para erros. O século XX europeu foi o ventre de uma das maiores tragédias da Humanidade e certamente aquela que mais brutalmente videnciou
até onde podem ser levados o anti-semitismo, o racismo e as ideologias de massas. Nada disso é discutível. O Holocausto traduziu-se num genocídio que industrializou a morte, a barbárie e a chacina metódica de seres humanos pelo simples facto de terem uma história, uma religião e uma cultura. De serem humanos.
Campo de concentração nazi
Perante o abismo sanguinário que foi alimentado muito longe das linhas da frente da Segunda Guerra Mundial, nos tenebrosos campos do Leste, choca-nos – e bem – que alguém possa colocar em causa a dimensão e o significado do Holocausto. Mas há quem o queira fazer: os dirigentes do Irão, os extremos ideológicos europeus, os «historiadores» negacionistas. Logo, não importa tanto quem o faça, mas qual a melhor forma de lidar com essas ofensivas. O anti-semitismo, a xenofobia e o incitamento ao ódio devem ser radicalmente punidos em todos os países democráticos e tolerantes – e regra geral já o são. Podemos então afirmar que o negacionismo do Holocausto é em si mesmo uma manifestação de antisemitismo? Certamente. Mas não é matéria de índole criminal. As margens são complexas, bem sei, e não é fácil distinguir propaganda anti-semita de «divergências políticas», sobretudo quando o Holocausto não é matéria de divergência política e sabemos perfeitamente que os grupos radicais anti-semitas utilizam o delito de opinião para salvaguardar a prática de actos delinquentes. Mesmo sabendo tudo isso, continuo a não concordar com a proposta da Alemanha – orientada pelos melhores motivos, não discuto – que foi imposta aos outros países da UE. Por um motivo simples: ela não protege os judeus nem a memória dolorosa do Holocausto. Falha completamente nesse objectivo e irá fortalecer os radicais negacionistas na sua causa, rapidamente transmutável numa bandeira de liberdade de expressão reclamada pelos herdeiros das ideologias assassinas do século XX europeu. Há igualmente o problema muito acentuado da uniformização de uma lei destas à escala europeia e do perigo de se estabelecerem escalas e graus de comparação entre o Holocausto e outras barbáries. Isso já foi visível quando os países do Leste se organizaram para equiparar a suástica à foice e ao martelo e proibir ambos os símbolos em toda a UE. Será que qualquer um dos países europeus que teve a sorte de ficar do lado certo do Muro de Berlim pode em rigor negar às vítimas do terror comunista uma equivalência moral com outros abismos ideológicos das últimas décadas? Não pode, claro. Mas também não deve aceitar quaisquer proibições.

Prisioneiros num gulag soviético

Todavia, para que isso seja possível, não podem existir crimes mais criminosos do que outros, mais susceptíveis de serem criminalizados do que outros, com mais ou menos mortos do que outros. As discussões não podem nunca ir por aí. O Holocausto tem uma excepção moral que eu partilho até à última molécula, que defenderei contra todas as investidas, mas a proibição do negacionismo é um erro. Por muito duro e complexo que isso possa parecer, só assim será possível vivermos conjuntamente nas sociedades democráticas que erguemos depois de todos os choques do século XX. Não há outra forma. Ou não abrimos de todo esta caixa de pandora, ou nunca mais a conseguiremos fechar.

terça-feira, janeiro 29, 2008

INTERVENCIÓN DO PRESIDENTE INÁZIO LULA DA SILVA NO DÍA DE RECORDO DO HOLOCAUSTO

IRÁN SILENCIA ÁS MULLERES

Por Ángeles Espinosa

O Goberno de Irán silencia ás súas mulleres. Pechada a revista feminina "Zanan" por criticar ao réxime islámico.

A axencia Fars, próxima aos conservadores iranianos, anunciou onte o peche da revista Zanan (Mulleres). A medida, que pillou por sorpresa á súa directora, Shahla Sherkat, supón un duro golpe para as iranianas, que atopaban nesa publicación mensual unha plataforma de defensa dos seus dereitos e un dos escasísimos foros nos que compartir as súas preocupacións. "Lino en Fars, pero o ministerio aínda non mo comunicou oficialmente, polo que de momento seguimos traballando", asegurou onte á noite Sherkat. A normalidade era máis un desexo imposíbel que outra cousa, porque as redactoras non podían ocultar a súa preocupación mentres intentaban pechar o número que debe porse á venda o xoves e cuxa portada vai dedicada a Benazir Bhutto. A revista, fundada por Sherkat en 1992, lograra sortear a censura a pesar de abordar polémicos temas sociais e políticos. Nun país onde os xornalistas pagan co cárcere os seus desafíos ao poder, Zanan ousou sacar á luz os mal chamados crimes de honra, o comercio sexual e os abusos domésticos. A súa audacia converteuna na principal publicación feminina, cuns 40.000 exemplares mensuais. Con todo, a súa orientación desgustaba no Ministerio de Cultura e Orientación Islámica, que lle retirou a licenza, segundo Fars. Xornalistas e intelectuais quéixanse de que coa chegada a ese ministerio de Mohamed Saffar-Harandi, un antigo gardián da revolución moi próximo ao presidente Mahmud Ahmadineyad, reduciuse o espazo para a crítica. "É a guinda do acoso ao que Ahmadineyad somete ao movemento feminista", declaraba indignada unha activista dos dereitos da muller. Desde que accedeu ao Goberno, hai dous anos e medio, o presidente iraniano tratou de pór freo ás actividades das feministas. Centos delas foron detidas neste tempo. Con todo, a absolución de varias nestas semanas previas ás eleccións lexislativas deulles un respiro. O peche de Zanan parece indicar que non poden baixar a garda.
Tirado do xornal El País

segunda-feira, janeiro 28, 2008

ANTISEMITISMO E ESQUERDA POLÍTICA


Por Robin Stoller

Analiza os vínculos entre certa esquerda política e o antisemitismo, subliñando a importancia da loita contra esa ideoloxía. Stoller considera que gran parte da esquerda nunca entendeu que o antisemitismo non é "só" discriminación ou dominio, senón que sempre leva a posibilidade de exterminio. Segundo o autor, a esquerda e a esquerda radical promoven xeitos específicos de antisemitismo, diferentes a outras correntes políticas. Unha persoa de esquerdas pode auto declararse antifascista, antirracista e ao mesmo tempo ser antisemita. A esquerda é un actor social e político de gran relevancia, polo que é imprescindible contar con ela como aliado na loita contra o antisemitismo. Robin Stoller é director do Instituto Internacional para a Educación e a Investigación sobre o Antisemitismo con sede en Berlín. O autor está vinculado aos movementos de esquerda alemáns desde os anos noventa.

Referireime neste artigo ao problema do antisemitismo en certa esquerda política e subliñarei a importancia de combater contra esa ideoloxía. Ademais da miña definición de antisemitismo; disecionarei dous dos problemas que hai que afrontar para realizar unha análise seria desta realidade. En primeiro lugar, se o noso obxectivo é modificar actitudes e ideas nesa esquerda, debemos entender o que para eles é o antisemitismo; a continuación é necesario analizar as manifestacións e as tradicións antisemitas da esquerda mesma. Terminarei o texto con algunhas reflexións sobre o que considero son cambios necesarios que a esquerda debería asumir. A perspectiva crítica da miña análise vén determinada pola miña propia militancia na esquerda, que comezou en Alemaña a principios e mediados dos noventa cando entre a formar parte de grupos antifascistas. A reunificación de Alemaña, a vitoria da selección nacional de fútbol no mundial e o debate sobre o chamado "dereito de Asilo" mostrounos o agresivo dun nacionalismo alemán que pode actuar se se dan as circunstancias que o propician. Así vimos como naquela época empezaron a proliferar ataques a inmigrantes, casas de refuxiados e solicitantes de asilo; agresións a cidadáns xudeus, profanación de cemiterios e propiedades da comunidade xudía, ataques a homosexuais, militantes de esquerdas e persoas cuxa aparencia saír da "normalidade" ou pertencían a sectores subculturais. Aínda que unha gran parte destes actos criminais foron perpetrados por neonazis e skinheads, houbo unha gran complicidade e simpatía tanto coas accións como co pensamento de fondo na poboación 'normal' das diferentes partes de Alemaña e en diversos sectores sociais. Ademais, certos elementos dos aparellos do Estado defenderon e lexitimizaron esas ideas e/ou accións violentas (1). A mediados dos 90 participei nun grupo antifascista, auto denominado de esquerda, con toda a iconografía e universo ideolóxico ao uso, en síntese, pano palestino e demonización dos Estados Unidos. Definía a palabra "antifascismo" como a loita contra os nazis, o racismo, o Estado racista, estar en favor das loitas de liberación nacional e sobre todo, estar en contra dos Estados Unidos e en favor dos palestinos como vitimas das anteriores vitimas -os xudeus-. A palabra antisemitismo relacionábaa cos nazis do "Terceiro Reich". A esquerda tradicional aliñada ao redor dos partidos comunistas, a nova esquerda xurdida a partir dos anos 70 e a sociedade alemán influíronme a coñecer e recoñecer o problema do antisemitismo. O que me parece importante diso é que ditos pensamentos son moi comúns aos diferentes sectores da esquerda, ata máis aló de Europa. A importancia do tema véxoo por tres razóns: Primeira, o antisemitismo é unha ideoloxía de exterminio. Logo de Auschwitz sabemos que a ideoloxía antisemita condúcenos ao xenocidio. O Antisemitismo é moito máis que un simple forma prexuízo ou forma de discriminación, e os seus mecanismos operan de xeito distinto a outras forma de dominio e marxinación. Como segunda razón vexo que a esquerda e a esquerda radical promoven formas específicas de antisemitismo, diferentes a outras correntes políticas aínda que tamén garden relación con estas. Unha persoa de esquerdas pode auto declararse antifascista, antirracista e ao mesmo tempo ser antisemita. A terceira razón está relacionada co papel que xoga a esquerda dentro do ámbito político. A esquerda e a esquerda radical teñen experiencia de loita e son actores sociais de gran importancia. Polo que é imprescindible contar con ela como aliado na loita contra o antisemitismo.
Definición de antisemitismo e a súa concepción desde certas partes da esquerda
Cando se usa o termo antisemitismo enténdese en xeral o odio cara aos xudeus. Cando eu falo de antisemitismo falo do antisemitismo moderno que é algo máis que ter prexuízo contra os xudeus. O antisemitismo moderno distínguese do antixudaísmo clásico, en que este está baseado no odio relixioso dos cristiáns cara aos xudeus. O antisemitismo moderno xurdiu co desenvolvemento da sociedade burguesa-capitalista, dos estados-nacións, do concepto moderno de nación, do cambio das estruturas sociais e das novas formas de funcionamento do capitalismo no século XIX. A complexidade dos mecanismos do capitalismo, xunto cos cambios sociais, dificultaban a comprensión dun sistema que para eles era malo, polo que se desenvolveron actitudes sociais de "procura de culpables". O non entender a "auto-dinámica do capitalismo" e chegar á conclusión de que a xente vía reducidas as súas opcións de elección sobre o devir da sociedade e comprobar, que o propio capitalismo era un axente de cambio que ademais producía crise e miserias de gran magnitude, produciron o fenómeno coñecido como a personalización de dinámicas que aínda son sistémicas. O capitalismo impón regras (sistémicas) de obrigado cumprimento para todo o mundo. Con todo, téndese a pensar que esa dinámica ten responsables (2). Ademais o capitalismo xera a diferenciación da esfera produtiva (p.e. capital produtivo) e a esfera financeira (p.e. capital financeira: bancos, accións...). Na percepción de moita xente - sobre todo da esquerda - a produción aparece como o bo e as finanzas como o malo, a pesar de que son complementarios. Neste contexto, o concepto de nación que xorde coa aparición do estado-nación define quen son parte e quen non de si mesma, é dicir, define, os "termos de exclusión do conxunto común". Este concepto de exclusión varía segundo os casos, pero todos os Estados de Europa crearon os seus propios mitos orixinarios xenealóxicos (3). O papel dos xudeus no contexto do xurdimento do capitalismo era ambivalente. Por unha banda, nalgúns países da Europa decimonónica, o estado-nación era un axente de emancipación dos xudeus, recoñecéndolles os seus dereitos de cidadanía, por outro, en Europa imperaba a tradición cristiá-anti xudía que excluía aos xudeus de moitos sectores sociais, con prohibicións de practicar un oficio entre outras cousas. A única opción para garantir unha participación social normalizada era a conversión ao cristianismo. O xurdimento da sociedade burguesa-capitalista permitiu o acceso a novos sectores sociais, nos que entraron en gran número, por encima do resto da poboación. Nalgúns dos novos sectores os xudeus estaban sobre representados. Os xudeus de entón habitaban en diferentes países. Amplos sectores da opinión pública non os consideraban parte integrante das súas respectivas nacións; Ate, ate o punto de que para os antisemitas eran vistos como a "anti-nación". Aínda que cada perspectiva nacionalista é diferente e xa que logo tamén a súa percepción dos xudeus, existen elementos comúns, como que o concepto de nación leva o perigo da exclusión dos xudeus, debido á tendencia intrínseca do concepto nación a homoxeneizar aos seus integrantes, e a que os xudeus poderían "ser unha boa chiba expiatoria" ou inimigo común de todas as nacións. Os antisemitas percibían a realidade da seguinte forma. Os xudeus estaban sobre representados nos novos sectores sociais capitalistas, e eran os culpables daqueles cambios que non lles gustaban. A dialéctica estaba servida. As forzas de produción enfrontaríanse ás esferas financeiras, e a nación ao cosmopolitismo. En síntese, era para os antisemitas a "nación contra os xudeus". O antisemitismo moderno ten unha característica nova. As circunstancias históricas e sociais permitían concentrar no antisemitismo a crítica aos novos cambios e funcionamentos sociais. É entón cando xorden con forza as teses de "a conspiración xudía" ou "a conspiración xudía mundial", que permitían aos cidadáns nacionais "defenderse dos xudeus". Disto á conclusión de que para "para acabar cos problemas hai que acabar cos xudeus", hai tan só un paso. Gran parte da esquerda nunca entendeu que: Primeiro, o antisemitismo non é "só" discriminación ou dominio, senón que sempre leva a posibilidade de exterminio. Segundo, antisemitismo non é o mesmo que racismo, aínda que ás veces aparece en articulacións racistas. Terceiro, despois do Holocausto sabemos que o capitalismo e a explotación non é o peor que pode pasar. O peor foi o proxecto de exterminación mundial dos xudeus. Por iso a loita contra o antisemitismo debería ser prioritaria, xa que agora coñecemos o seu "potencial destrutor". Cuarto, desde o punto de vista teórico e emancipatorio non se pode seguir tan facilmente co universalismo da emancipación. O Holocausto imponnos a conciencia sobre a importancia e o perigo do antisemitismo.
O Antisemitismo dentro da Esquerda. Propostas de consideración
1. Determinados sectores da esquerda aínda apoian o concepto de nación homoxénea en contra dunha perspectiva cosmopolita
2. Personaliza nas súas críticas as dinámicas do capitalismo. Búscanse responsables, fala de lobby, conspiración e xente que domina o mundo, á que culpabiliza das miserias que xera o capitalismo, no canto de analizar a súa propia dinámica sistémica. Certos sectores do Movemento antiglobalización tenden a analizar o capitalismo a través de "forzas" que veñen desde fóra e que son un perigo para a propia nación. Eses conceptos poden ser conectados facilmente coa idea dunha "conspiración xudía".
3. Amplos sectores non entenden o problema do antisemitismo e a necesidade de que haxa un estado xudeu que pode servir como refuxio para os seus cidadáns e no cal poidan defenderse dos antisemitas.
4. Non entenden que o conflito Israelí-Palestino/Árabe tamén está determinado polo antisemitismo. Hai actores moi importantes que son antisemitas e que queren acabar con Israel e os xudeus en xeral.
5. O antisemitismo moitas veces está apoiado por partes da esquerda. A esquerda trata ao Estado xudeu con criterios especiais que aplica en exclusiva a Israel, e non a outros estados, definíndoo como "opresor" ou "estado de apartheid".
6. Certa esquerda nega unha memoria xusta do Holocausto. Fala máis sobre as vítimas de esquerdas que morreron baixo do Nacionalsocialismo que do proxecto xenocida en si mesmo. O antisemitismo para moitos só é unha forma de racismo, ou discriminación.
7. Existe unha tendencia de grandes sectores da esquerda a recoñecer de xeito simplificado ás nacións ou pobos como os únicos actores reais en conflitos e situacións políticas, fóra de todo matiz e diferenciación interna. Por exemplo, adoitan falar dos palestinos/Árabes como colectivos homoxéneos en loita contra Israel ou os EE.UU. Da mesma xeito, que certo sector do movemento antirracista reduce aos inmigrantes á condición exclusiva de vítimas. Pola súa ignorancia e polo seu antisemitismo partes da esquerda apoian a loita contra de Israel en termos resistencialistas e de "pobo oprimido".
Notas ao pé:
(1) Véxanse por exemplo o caso dos ataques en Rostock-Lichtenhagen no ano 1992.
(2) Con isto non quero expresar que estes actores non teñan ningunha influencia
(3) Ao contrario que os EE.UU. que é un país de inmigración. O patriotismo dos EE.UU. non é o mesmo que o europeo. INFOMEDIO agradece a Robin Stoller por esta colaboración Este relatorio foi presentada na "Conferencia Internacional: Análise e Estratexias contra o Antisemitismo" que tivo lugar en Madrid do 26 ao 28 de novembro, organizada polo Movemento contra a Intolerancia e o Instituto Internacional para a Educación e a Investigación sobre o Antisemitismo

O BNG IMPIDE QUE O PARLAMENTO CONDENE O NAZISMO E HONRE A MEMORIA DAS VITIMAS

O BNG IMPIDE QUE O PARLAMENTO CONDENE O NAZISMO E HONRE A MEMORIA DAS VITIMAS

O BNG impediu que a Deputación Permanente do Parlamento de Galicia aprobara con motivo do Día Internacional de Recordo das Vítimas do Holocausto. unha declaración institucional de condea do nazismo e lembranza dos seus millóns de vítimas, ao oporse a un texto que contaba co respaldo do PSOE e do PP. O BNG tampouco aceptou sumarse á Declaración en Memoria das Vítimas do Holocausto que o ano pasado sí fora aprobado cos votos dos tres grupos parlamentarios.

A postura do BNG contrasta moi chamativamente co feito de que o Congreso dos Deputados, o Parlament de Catalunya ou na Asemblea de Madrid levan entre 4 e sete anos celebrando o 27 de xaneiro -día da liberación de Auschwitz- non só con declaracións institucionais senón mesmo con actos emotivos nos que participan superviventes do Holocausto e políticos de todos os partidos, entre eles Esquerra Republicana de Catalunya, CiU. ou PNV.

A estrataxema do BNG para conseguir que o Parlamento Galego fora protagonista do vergoñento acto de omisión, consistiu en propor un texto alternativo ao que respaldaban socialistas e populares, sabedor o BNG de que non sería aceptado e que, ao non conseguirse a unanimidade, o texto final non sairía adiante, como finalmente así foi.

Na súa miopía a todas luces inxustificábel, tentaron mesturar un documento que honraba a memoria das vítimas do Holocausto (incluídos os republicanos españois, xitanos e homosexuais) sen citar sequera as palabras “xudeo”, coa situación actual do conflito de Oriente Próximo.

Convidado o portavoz do BNG, Carlos Aymerich, a presentar unha iniciativa parlamentar diferenciada referida ao devandito conflito, o representante do BNG desbotou tal posibilidade e consagrou finalmente a vergonza de sumarse ao carro dos negacionistas de extrema dereita deixando no aire a pregunta de que clase de catadura ética pode ter quen actúa dun xeito semellante.

A Asociación Galega de Amizade con Israel manifesta a súa máis enérxica desconformidade con actitudes que deshonran a quen, como parte do cogoberno de Galicia, debe representar a todos os galegos e galegas sen exclusións por motivos ideolóxicos ou xenófobos

Vigo, 27 de Xaneiro de 2008

www.amizadeconisrael.org

NO DÍA DA SHOÁH

domingo, janeiro 27, 2008

MEMORIA DA SHOÁH


Por Afonso Vázquez-Monxardín
Publicado no xornal El Correo Gallego


Hai uns días un xudeu contoume un chiste. "Dicíalle un home a outro: temos que matar todos os xudeus e todos os ciclistas. ¿E por que os ciclistas?, contestáballe o outro". ¿E por que os xudeus?, preguntábase o que mo contaba. Parecíalle fascinante, desde o punto de vista intelectual, a reprodución do antisemitismo en contextos tan distintos como a idade media, o réxime nazi ou o estalinismo. Incluso nestes tempos de hoxe, nos que o terrorismo de raíz islamita voou tres tristes trens en Madrid, meteu bombas no metro de Londres, destruíu as Torres Xemelgas, e se desenvolve en cinco continentes entremedias de máis de mil millóns de musulmáns, a maioría pacífica pero sobre a que exerce sedución o radicalismo, o problema e obxecto de animadversión da prensa occidental -e logo pois de boa parte da opinión pública- son os 5,3 millóns de xudeus que viven en Israel, xunto co millón longo de árabes con cidadanía israelí que non marcharon en 1948.

Sabemos que entre os anos 1939 e 45 o pobo xudeu padeceu unha catástrofe -shoáh en hebreu- na que morreron seis millóns deles, un terzo da súa poboación mundial total. Dos sefarditas, case o 90 por cento; moitos deles de orixe galega, como as familias Castro ou Lemos de Hamburgo, os Pardo de Salónica, os Pereira de Amsterdam, Edirne ou Saraxevo. Pero a orixe tanto ten.
En 2005 a ONU escolleu o 27 de xaneiro como Día internacional en memoria das vítimas do Holocausto con motivo de cumprirse o 60 aniversario da chegada das tropas rusas ao campo de exterminio de Auswichtz. Daquela o mundo púxolle caras esfamiadas a unha traxedia sabida desde había tempo nas chancelerías occidentais e orientais. A pregunta, de por que non bombardearon as vías de tren que conducían aos campos ou por que a Igrexa calou durante o exterminio permanecerán sen resposta. Se cadra é mellor pensar só no futuro. Pero en calquera caso é bo lembrar esta data para facer caso á ONU e para volver os ollos á realidade de que o antisemitismo aniña das conciencias, sobre todo, dos extremos políticos, dereita e esquerda, nunha distinción imposible.

En Teherán hai uns meses xuntáronse os negacionistas de todo tipo que insultan a memoria dos sobrevivientes afirmando que minten, que nada do que din é certo. En recordo do Holocausto e contra esta inmensa falacia as institucións políticas sensibles fan actos e declaracións este día. Mágoa que en Galicia a actitude do BNG ao querer mesturar o complexo conflito territorial de hoxe co asasinato masivo nazi, imposibilitase a declaración institucional unitaria da mesa do Parlamento Galego. Os que impediron a lembranza dos mortos nos campos nazis califícanse sós. Eu non o farei.

sexta-feira, janeiro 25, 2008

UNHA PRENSA ANTIXUDEA


Por Alfonso Rojo


Non é cuestión de criterio ou de valoración. Boa parte dos xornalistas e por extensión dos medios de comunicación españois, son descarnadamente antixudeus. Ninguén cun chisco de sensibilidade e dous dedos de fronte pode permanecer impertérrito ante a imaxe dunha decena de nenos palestinos alumándose con velas ou fronte á noticia de que escasean na Franxa de Gaza medicamentos esenciais. Tampouco ante o espectáculo de decenas de miles de persoas saltando a fronteira con Exipto, para abrazar parentes, aprovisionarse de alimentos ou respirar con máis liberdade unhas horas. Pero non alteremos a realidade. Titular que a xente cruza empuxada polo fame, provocada por Israel, como fixeron algúns, é mentir. Nas filmacións distribuídas polas grandes cadeas de televisión, que se lanzaron como quenllas sobre o acontecemento, non se ven paisanos carrexando sacos de pan ou paquetes de comida e si bastantes con electrodomésticos e antenas parabólicas. Ese detalle ou que o aluvión fronteirizo teña tinguiduras de romaría non minora a traxedia de Gaza ou permite supor que o millón e medio de palestinos atrapados entre Exipto e Israel, nun pedazo de terra sucio e abatido, subsisten en condicións aceptables. As condicións de vida dos habitantes da Franxa, unidas ao atafegante confinamento que padecen, son detestables, pero tamén o é o comportamento dos seus dirixentes. As tropas israelís abandonaron Gaza en outubro de 2005 e desde entón, os milicianos de Hamás non cesaron de disparar contra territorio israelí. A unha media de 20 ataques diarios. Os mesmos tertulianos que esixen indignados que a Comunidade Internacional castigue a Israel por cortar a subministración de carburante a Gaza, podían reclamar unha intervención contra o Goberno de Hamás, por permitir o lanzamento cotián de foguetes Kassam. E non o fixeron, nin o farán. Non ten dereito Israel a defenderse? Podemos criticar que tome medidas contra quen agreden aos seus cidadáns?

FALEMOS DE ISRAEL



Por Pilar Rahola

Máis de 40 mísiles Qasam foron disparados hoxe cara a Israel e estalaron cinco na cidade de Sderot e outras poboacións que rodean Gaza. Dous dos mísiles impactaron en edificios e provocaron danos de consideración". Esta crónica, que reproduzo da prensa israelí, pertence á semana pasada, pero podería reflectir a situación de calquera día, de calquera mes, de calquera dos últimos anos. O propio Hamas fala de douscentos foguetes e máis de cen proxectís de morteiro, lanzados na última semana. Esta cotidianidade no uso masivo de foguetes marca, á súa vez, a cotidianidade con que se vive nas zonas do sur do país, onde as escolas, o traballo, a compra, todo está supeditado á permanente agresión bélica que chega desde Gaza. Iso sen contar a tráxica tensión polos soldados aínda secuestrados, ou o coñecemento explícito do tipo de educación para o odio, que se imparte desde a escola e a televisión palestinas, utilizando ate aos mitos de Walt Disney. Ou o tráfico de armamento, desde a fronteira de Exipto. Cada vez que Gaza estala na prensa internacional -e só estoupa cando, finalmente, hai unha reacción israelí-, detrás da noticia, subsisten centenares de ataques previos palestinos, cuxa bondade xornalística non mobiliza ningún interese. Significa, iso, que toda reacción israelí está xustificada? De ningún xeito, e aos feitos me remito. Creo que Ehud Olmert, na súa necesidade de demostrar que é un líder forte -logo da acumulación de erros da guerra do Líbano-, tomou decisións que, aínda que teñen unha lóxica militar, non teñen unha lóxica democrática. Non se pode xustificar, de ningún xeito, o illamento total dunha poboación civil. Ate, aínda sabendo a implicación desa poboación na fustrigación permanente contra Israel. Con todo, que non o defenda, non significa que esqueza a crítica situación que vive Israel, en guerra declarada ou latente desde hai décadas, rodeado de millóns de inimigos que queren facelo desaparecer, demonizado por case todos, vixiado ate o delirio pola prensa internacional, e o único de todo o mundo que non pode perder a guerra nin un só día. Non teño ningunha dúbida que, a pesar da súa notable intelixencia militar e do seu armamento, Israel é o país débil da zona. A diferenza dos seus inimigos, que poden permitirse ditaduras temibles, apoio loxístico a todo tipo de grupos terroristas e ate ameazas de destrución, Israel mantén unha sólida democracia, achega avances científicos á humanidade, e ademais está obrigada a dedicar o groso máis substancial do seu PIB á urxente necesidade de defensa. É o único país do mundo que vive nunha situación de fustrigación extrema desde que existe, e con todo é o único que ten que pedir perdón por sobrevivir. O que está ocorrendo, pois, en Gaza, é o enésimo capítulo do capítulo de sempre, cuxo percorrido previsible non implica, desgraciadamente, que non se repita. Hamas mantén a violencia cotiá, mantén a ameaza global, e mantén o adestramento no odio antiisraelí. Por suposto, mantén tamén o eloxio público ao martirio. Toda esta bomba de tempo, que estala periodicamente, como estalou a bomba de Hezbollah, e acabou na guerra do Líbano, non merece nin a reprobación da Liga Árabe, que só se reúne para demonizar a Israel, nin a crítica da ONU, nin o repudio internacional. Pola contra, todos os movementos de defensa israelís son demonizados ao instante, e aí temos á corte de intelectuais de pro, alzando a súa indignación ao sol. Paréceme ben a crítica democrática a Israel. Pero, para ser crible, sería bo escoitar algo de solidariedade coas vítimas israelís, algo de denuncia ao terrorismo islamista palestino, algo de indignación polo uso corrupto das axudas internacionais, e algo de preocupación polo papel bélico dos países da zona. E con todo, o silencio. O cal leva a unha conclusión inevitable: que, respecto de Israel, a fronteira entre a crítica democrática, e a criminalización maniquea, é tan fráxil que se viola na maioría de comentarios. Sobre Israel non se fai análise política. Perpetúanse as vellas artes da difamación e da propaganda.

quarta-feira, janeiro 23, 2008

PARLAMENT DE CATALUNYA





Onte martes tivo ligar no Auditorio do Parlament de Catalunya. o xa tradicional acto solemne con motivo do Día Internacional de Recordo das Vítimas do Holocausto. Desde o ano 2006 todos os anos estas datas son de moi especial atención por parte da Presidencia do Parlament, deputados de todo o espectro parlamentar sen distinción e do Govern da Generalitat.
Eis a transcripción do acto
El Parlament ha fet aquesta tarda a la Sala Auditori l'acte amb motiu del Dia Internacional de la Commemoració de les Víctimes de l'Holocaust, que ha presidit Ernest Benach i en què han participat representants de diversos col·lectius víctimes del nazisme. Entre els assistents també hi havia el vicepresident primer, Higini Clotas; els secretaris de la Mesa Lídia Santos, Antoni Castellà i Jordi Miralles, i diversos diputats més; la directora general d'Afers Religiosos de la Generalitat, Montserrat Coll; la comissionada de Relacions Ciutadanes i Institucionals de l'Ajuntament de Barcelona, Katy Carreras-Moysi; diversos representants del cos consular; l'historiador Joan B. Culla, o el publicista Lluís Bassat.La cambra ha avançat uns dies la commemoració, que es fa cada 27 de gener. Aquest dia, l'any 1945, l'exèrcit soviètic va alliberar el camp d'extermini d'Auschwitz, a Polònia, i el novembre de 2005 l'Assemblea General de les Nacions Unides va establir aquesta data per a la commemoració anual de les víctimes de l'Holocaust. L'acte, que ha presentat la periodista Núria Solé, ha començat amb la projecció del documental Nit i boira, del realitzador francès Alain Resnais, que descriu l'horror que van patir els deportats als camps de concentració nazis.A continuació, s'han encès les sis espelmes del record: la primera, pels jueus exterminats pel nazisme, l'ha encesa Fofo Mazel Tov, supervivent del camp d'Auschwitz; la segona, pels infants que van perdre la vida a les cambres de gas, Victor Sorenssen, de la comunitat jueva Atid; la tercera, per les víctimes catalanes i de la resta de l'Estat espanyol assassinades als camps de concentració, Edmond Gimeno, supervivent dels camps de concentració de Buchenwald, Dora i Bergen-Belsen; la quarta, per tots els altres col·lectius perseguits pels nazis, Josep Maria Ballesteros, president de la Confederació Catalana de Persones amb Discapacitat Física; la cinquena, pels Justos entre les Nacions, els homes i les dones que arriscaren la seva vida per salvar els perseguits, Melissa Buch, membre dels joves voluntaris de la Comunitat Israelita de Barcelona, i, finalment, l'espelma pels supervivents de l'Holocaust, l'ha encesa Alona Fisher, ministra consellera de l'Ambaixada d'Israel a Espanya. Tot seguit, s'ha fet un minut de silenci dempeus, i el violoncel·lista Lluís Heras ha interpretat El cant dels ocells."Deure moral de no oblidar"El president ha destacat, en la cloenda de l'acte, que "avui retem homenatge i recordem els pobles, els col·lectius i les persones perseguides, vexades, atroçment executades i volgudament exterminades pel genocidi nazi", i ha recordat que s'estima que "entre 11 i 12 milions de persones van morir víctimes de l'Holocaust, de les quals la meitat, és a dir, 6 milions, eren jueus". "La memòria emocional, històrica i col·lectiva d'aquell crim sense precedents en l'evolució de la humanitat es torna avui compromís, deure moral de no oblidar i, sobretot, de no repetir mai més, sota cap circumstància, les mateixes actituds", ha afegit.Benach ha manifestat el "compromís públic" del Parlament amb els qui "van patir el genocidi nazi" i el "rebuig rotund a qualsevol tipus de persecució per raons ideològiques, religioses, de gènere, d'orientació sexual, condició social, naixement o altres". "Pels supervivents i pels qui hi van perdre la vida, tenim el deure moral de conservar la memòria de l'Holocaust i interioritzar-ne el significat", ha asseverat. El president ha conclòs el discurs posant de relleu que "la pau i la concòrdia són el camí" i que "la pau només és possible per la via del diàleg". Finalment, ha destacat que "el Parlament de Catalunya vol esdevenir un referent mundial per a la pau", i potenciar així "el tret que ens caracteritza com a poble: la nostra aposta històrica, des del segle XI amb les Assemblees de Pau i Treva, per la resolució no violenta dels conflictes".Prèviament, han intervingut en l'acte diversos representants de col·lectius víctimes del nazisme. Aníbal Matos i Magdalena Kusserov, director i membre del Cercle Europeu de Testimonis de Jehovà, han expressat l'agraïment per aquest acte, que "ha de mantenir desperta la consciència" per no oblidar.Armand de Fluvià, president d'honor del Casal Lambda, en representació del col·lectiu d'homosexuals, ha manifestat el seu desig que fets com els de l'Holocaust "mai no es tornin a repetir".El president del Comitè Català de Representants de Minusvàlids, Francesc Pérez, s'ha solidaritzat amb les víctimes de l'Holocaust, per a les quals ha demanat un "record permanent". Cristóbal Laso, vicepresident de la Federació d'Associacions Gitanes de Catalunya, ha lamentat que les indemnitzacions per als gitanos i els homosexuals "en molts casos encara no han arribat". Elià Fabré, estudiant de primer de batxillerat i participant en el projecte "Mauthausen 2008", de l'associació Amical Mauthausen, ha intervingut en representació dels perseguits per raons polítiques i ha expressat el desig que "Mauthausen no caigui en l'oblit i el silenci". A més, ha afirmat que "cal unir-nos per assegurar la pau al món". Finalment, Perla Aufgang, membre de la comunitat jueva de Catalunya, en representació del poble jueu, ha considerant important que el Parlament faci aquesta commemoració i ha demanat "que no se sembrin dubtes sobre el significat de l'Holocaust".

terça-feira, janeiro 22, 2008

COMUNICADO DE AGAI


AGAI DENUNCIA O APAGON INFORMATIVO DOS MEDIOS SOBRE GAZA E ASEGURA QUE É HAMAS QUEN DEIXA SEN ENERXIA AOS PALESTINOS

A Asociación Galega de Amizade con Israel (AGAI) quere transmitir á opinión pública galega as seguintes puntualizacións que sobre a actual situación en Gaza están chegando terxiversadas ou directamente manipuladas, ao tempo que se agocha deliberadamente a realidade do que acontece.
1) A subministración de electricidade a Gaza desde as plantas xeradoras de Israel e de Exipto manténse con normalidade e representa ao redor do 70% das necesidades de electricidade de Gaza. Tanto a planta xeradoras de Israel, con 124 megavatios, como a de Exipto, con 17 megavatios, seguiron funcionando ininterrompidamente.

2) Aínda que se reduciu a subministración de combustible a Gaza desde Israel, debido aos ataques de Hamás con misís Quassam, o desvío a outros usos do combustible destinado aos xeradores de enerxía doméstica é unha decisión adoptada por Hamás e xa que logo responsabilidade súa, unha responsabilidade claramente baseada en consideracións mediáticas e propagandísticas.

3) As acusacións de Hamas de que o recorte a subministración de combustible está a provocar unha crise humanitaria en Gaza, son tamén esaxeradas. Non hai escaseza de alimentos básicos, e os pacientes de Gaza que necesitan tratamento en hospitais israelís seguen viaxando a Israel para ser atendidos.

4) Desde o ano 2001 Israel está sofrindo continuos ataques con foguetes lanzados desde Gaza por organizacións terroristas palestinas. Trinta mil civís israelís están expostos diariamente á ameaza dos foguetes. Estes ataques deliberados á poboación civil non poden contar co consentimento desta Asociación nin, cremos, que da sociedade galega en particular e occidental en xeral.

5) No ano 2007 lanzáronse máis de 2.000 proxectís Qassam e morteiros desde Gaza. Desde que Hamás tomou o control de Gaza, a media de lanzamentos supera os 250 ao mes, cun incremento do 150% desde o mes de xuño. En 2008 lévanse disparados máis de 450 foguetes e morteiros, o cal nos da unha media de 1 foguete por hora.

A pregunta que desde a Asociación Galega de Amizade con Israel queremos trasladar a opinión pública galega é como reaccionaria calquera estado europeo se desde as súas fronteiras fora de continuo atacada indiscriminadamente a súa poboación civil (Reino Unido polo IRA, España por Marrocos, Francia por ETA, Rusia polos independentistas chechenos...).

Por último lembrar que desde o ano 2005 en Gaza non hai presenza israelí. A resolución do conflito no que desde Israel e a Autoridade Nacional Palestina de Abu Mazen veñen traballado intensamente e co compromiso público de chegar a unha solución viábel e pacífica antes de finais do ano 2008, é sabotada desde Gaza polo grupo integrista islámico de Hamas, para quen non hai ningunha vía de entendemento posíbel con Israel. Dese xeito, Hamas pode presumir de ter asasinado desde a súa toma do poder en Gaza a centos de palestinos por consideracións ideolóxicas, relixiosas ou políticas.

Vigo, 21 de Xaneiro de 2008

domingo, janeiro 20, 2008

POLA BOCA MORREO O PEIXE: WINSTON CHURCHILL


Primeiro Ministro inglés durante a Segunda Guerra Mundial. Naceu en 1874 e faleceu en 1965. Eis parte dunha intervención pública súa:
"Hai persoas neste país -elas serían as primeiras en rexeitar o cualificativo de patriotas- que se alegrarían se Lenin e esa estraña e tenebrosa banda de anarquistas e aventureiros xudeus lograsen, sen obstáculos nin rivais, subir ao elevado trono dos Tsares, e ao despotismo dun sistema tiránico unisen unha propaganda destrutora. Apresuraríanse a ser os primeiros en arroxarse aos pés destes novos tiranos. Esta terrible catástrofe foi producida por unha banda relativamente pequena de revolucionarios profesionais, a maior parte xudeus, que sorprendeu ao desgraciado pobo ruso nun momento de debilidade e ignorancia, que experimentaron nela con lóxica cruel todas as doutrinas comunistas que aquí no noso país podemos proclamar tan libremente. En Rusia realizáronas, converteron en efecto as palabras en feitos, asasinando desconsideradamente a todo o que se lles puxese diante. É un espectáculo nunca visto, o que unha banda de conxurados sen patria, saídos do hampa das grandes urbes europeas e americanas, traballe sob a dirección despótica dun país que un día foi o poderoso e impoñente imperio ruso".

(Con motivo dunha recepción no Club British-Russia, o 17-7-19, segundo o "Manchester Guardian" do 18-7-19; 24-9-21 no Caird Hall de Dundee, segundo o "Morning Post" do 26-9-21; 28-11-25, en Tunbridge Wells, segundo o WTB do 29-11-25.)

sexta-feira, janeiro 18, 2008

CON EHUD MANOR


Ehud Manor é un profesor universitario de pensamento xudeu contemporáneo residente en Haifa, transita cara á cincuentena, vive nun kibbutz e milita no laborismo israelí. Coñecino hai catro anos, na miña primeira estadía en Israel, grazas a que é parente do guía que me acompañou na miña descuberta particular do mundo xudeu. Aquilo que me interesou especialmente da súa personalidade é a actitude ética e política que adopta perante a vida persoal e colectiva. Naceu nun kibbutz, fillo de emigrantes arxentinos de ascendencia polaca, e continúa mantendo esta opción de vida a pesar de que o mundo dos kibbutzim transformouse profundamente acusando o impacto da liberalización económica que vive Israel desde hai trinta anos. Cando visitei o apartamento do kibbutz urbano onde vive coa súa familia sorprendeume o réxime de funcionamento da comunidade: era un kibbutz sen actividade produtiva, nada máis residencial, no cal todos os membros entregan a totalidade dos ingresos das respectivas actividades profesionais para que os administradores o distribúan segundo as necesidades de cada quen. Os coches son comunitarios e quen os necesita solicítao por quenda. O debate colectivo (sobre calquera tema que se propoña) é pausado e preparado rigorosamente. Son poucos os habitantes desta clase de kibbutz (uns cantos milleiros a todo Israel), pero publican varias revistas e manteñen unha activa militancia política. Ehud fíxome a honra de traducir e publicar un artigo meu na súa revista de orientación de esquerda sionista. De feito, o seu compromiso persoal e político é o máis parecido que coñecín ao estilo de vida comunista: unha mestura de activista e intelectual. Xente valente, honesta e austera. Entre os patriotas cataláns, só os nomes de Josep Guía e Pere Bascompte tráennos á memoria personaxes equiparables a Ehud. Engadiría algúns nomes máis, non tan coñecidos, pero en todo caso son persoas excepcionais que debemos tomar como referentes se queremos saír da mediocridade politicamente correcta que impera na nosa casa. Para obxectivos excepcionais, e a autodeterminación o e, necesítanse dirixentes desta clase, para permanecer dentro da orde establecida máis ben sobran militantes. Con Ehud esta mañá terminamos un libro sobre o sistema constitucional israelí que pretende cubrir un baleiro a nivel estatal español nos estudos xurídicos e políticos de dereito comparado.
*Presidente do Forum Catalá pel Dret a l´autodeterminació e foi membro da Executiva Nacional de ERC. Segundo na candidatura de ERC para as Xerais´08

ALIANZA DE CIVILIZACIÓNS?


Por Jaume Renyer*


Estes días celébrase en Madrid o primeiro encontro do Forum para a Alianza das civilizacións que promoveu o presidente Rodríguez Zapatero. O mandatario español tirou a idea de crear un centro de debate permanente ao servizo da alianza, (entendida como concordia), entre as diversas civilizacións que no mundo globalizado de hoxe manteñen unha interrelación conflitiva. Con este proxecto Zapatero intenta demostrar que ten algo que dicir na escena internacional dando continuidade ao eco que obtivo a retirada das tropas españolas de Iraq ao comezo do seu mandato. Aparentemente trátase de refutar as teorías de Samuel P.Huntington sobre o choque de civilizacións que, no verán do 1993, publicou un famoso artigo «The Clash ofoff Civilizations?» na revista Foreign Affairs. A repercusión internacional das teses de Huntington e a súa parcial confirmación por mor dos acontecementos mundiais dos últimos anos, (sobre todo tras a masacre do 11 de setembro de 2001 en Nova York provocada dos jihadistas de Al Qaeda), situáronas no medio do debate político e intelectual global. Unha primeira consideración ao redor da súa obra lévanos a preguntarnos como e por que tivo tanta notoriedade, se non era o primeiro en empregar a expresión choque de civilizacións. O 1964, Bernard Lewis xa empregou esta formula para estudar o conflito do Próximo Oriente, segundo facía notar acertadamente Alain Gresh desde as páxinas de Le Monde Diplomatique. E ate antes, o 1924, Antoni Rovira i Virgili, no primeiro número da Revista de Catalunya, publicaba un artigo sobre «O conflito entre os Estados Unidos e o Xapón» no cal prognosticaba unha «guerra de razas», concepto que na terminoloxía de hoxe deberemos considerar como equivalente a «choque de civilizacións». A necesidade de topar explicacións inmediatas desde Occidente aos numerosos conflitos espallados por todas partes, e en especial ao fenómeno do terrorismo de raíz islamita, elevaron as formulacións de Huntington á categoría de referencia para a opinión pública occidental. O seu acerto fundamental consiste en situar os referentes culturais de cada civilización como núcleo xerador de forza creativa (e eventualmente destrutiva), por encima da preeminencia outorgada aos factores económicos, tanto por parte dos teóricos marxistas como dos apoloxistas da vitoria final da economía capitalista como Francis Fukuyama. Ambas visións coinciden no entrelazado dos fenómenos culturais e/ou relixiosos dos grandes movementos sociais de transcendencia histórica contemporáneos. A revista Ideas, número 23-24, correspondente a xullo-decembro de 2004, está dedicada de forma monográfica á análise da vixencia das teses de Huntington sobre o choque de civilizacións. Con respecto aos debates do encontro de Madrid, ben pouca cousa está transcendeu á opinión pública respecto do seu contido, só a presenza do primeiro ministro turco achega un pouco de interese atendida a pretensión do goberno de Ankara por entrar á Unión Europea. O feito que o Estado turco sexa incapaz de recoñecer o xenocidio armenio e opte actualmente pola represión militar contra a minoría curda xa deixa unha idea do que se pode esperar deste Forum. Non me consta ningunha intervención que trate como resolver os conflitos entre os case seis mil pobos que non teñen estado e os menos de douscentos estados que teñen asento ás Nacións Unidas. A dominación política estatal sobre as minorías comprendidas dentro das súas fronteiras é o primeiro dos problemas de civilización a nivel mundial e esta conflitiva realidade é común, con graos de violencia diferentes, a todos os continentes. Disto Zapatero non pode dicir nada.
* Presidente do Forum Catalá pel Dret a l´autodeterminació e foi membro da Executiva Nacional de ERC. Segundo na candidatura de ERC para as Xerais´08

quinta-feira, janeiro 17, 2008

POLA BOCA MORRE O PEIXE: BENEDICTO XIV

Chamado realmente Próspero Lorenzo Lambertini, Benedicto XIV foi un dos máis importantes Papas da historia. O seu mandato durou 18 anos, desde 1740 a 1758 ano no que faleceu. Eis parte dunha Encíclica por el asinada:
"..os xudeus ocúpanse de asuntos comerciais, amasan enormes sumas de diñeiro destas actividades, e proceden sistematicamente a desposuír aos cristiáns dos seus bens e posesións por medio dos seus exaccions usurarias. Aínda que ao mesmo tempo eles piden prestadas sumas dos cristiáns a un nivel de interese inmoderadamente alto, para o pago das cales as súas sinagogas serven de garantía, no entanto as súas razóns para actuar así son facilmente visibles. Primeiro de todo, obteñen diñeiro dos cristiáns que usan no comercio, facendo así suficiente proveito para pagar o interese convido, e ao mesmo tempo incrementan o seu propio poder. En segundo lugar, gañan tantos protectores das súas sinagogas e das súas persoas como acredores teñen".
("Carta encíclica a Quo Primum, 1751")

UNHA ESTRELA AMARELA


Por Raphaël Sorin
Artigo publicado no xornal Liberation
(06.12.2007)

Os seis millóns de xudeus asasinados na Shoá tiñan nomes, caras e cada un, a súa propia historia. Eliximos a historia de Hélène Berr e tamén o artigo "Une etoile jaune pour Hélène Berr", publicado por Raphaël Sorin no diario francés Liberation, o pasado día 6 de decembro, para recordar o aniversario da chegada do Exército Vermello a Auschwitz.
Heléne Berr naceu en 1921, era filla de Antoinette Rodrígues-Ely e de Raymond Berr. Apresados polos nazis foron enviados a Auschwitz onde a súa nai morreu asasinada inmediatamente á súa chegada, o pai morreu envelenado por un médico na enfermería do campo, en setembro de 1944. Hélène foi enviada desde Auschwitz na marcha da morte a Bergen Belsen onde morreu en abril de 1945, pouco antes da chegada das tropas británicas. As páxinas deste diario foron escritas por Hélène ao seu noivo e entregoullas á cociñeira da familia, Andrée para que as gardase. Era unha moza francesa e xudía, nacida en París en 1921, morta en Bergen-Belsen, en abril de 1945. Os seus pais foron deportados con ela e morreron en xullo e setembro de 1944. Vostedes recordarán o seu nome, Hélène Berr, porque Tallandier publicou o seu Diario en xaneiro pasado, cun prefacio de Patrick Modiano, e que foi un acontecemento na última Feira de Francfort. O Diario comezou o sete de abril de 1942 cando ela volve á súa casa, no 40 da rúa de Villejust. Un paquete esperábaa; é un libro dedicado, cunha escritura moi neta, en tinta negra: «Ao espertar, tan doce é a luz, tan belo ese azul tan vivo? Non se saberá nunca de que trataba o libro. E o Diario detense en Drancy o 15 de febreiro de 1944 sobre as últimas palabras que pronuncia Kurtz, o heroe do "No corazón das tebras" de Conrad: «Horror ! Horror ! Horror !» Entre estes dous datos, acompañamos a esta moi brillante anglicista que vai da rúa Soufflot ao boulevard Saint-Germain, le Thomas Hardy ou Elizabeth Goudge, cita a Shelley e a Shakespeare. Ela topa un «raparigo de ollos grises», Jean Morawiecki. Escoitan a Bach e Mozart e comprométense. O primeiro de xuño de 1942, a nai de Hélène comunícalle «a nova da estrela amarela». A súa reacción, é tan forte que impide todo comentario. É suficiente citala: «O de Mme Jourdan, atopeime (?)conque nós discutimos a cuestión do distintivo (a estrela amarela) Nese momento, eu decidira que non a levaría. Considerábaa coma unha infamia e unha proba de obediencia aos alemáns. Esta tarde, todo cambiou de novo: acho que é unha covardía que non debo cometer, vendo a aqueles que o fixeron. Só, quero ser sempre moi elegante e moi digna, para que a xente vexa que é isto. Quero facer a cousa máis valente. Esta tarde, creo que a debo usar.» Velaquí o que ela escribiu oito horas máis tarde: «O meu Deus, nunca crin que sería tan duro. tiven moito coraxe todo o día. Levei a cabeza alta, e mirei ben á xente na cara e aos ollos. Pero iso é duro. Por outra banda, a maioría da xente non mira. O máis penoso, é topar á outras persoas que a teñen.» As outras persoas que a teñen. . . Teño ante os ollos dúas fotografías. Un neno tranquilo, cunha estrela cosida sobre a súa blusa negra. Un ancián esgotado, cun gran abrigo que ten cosida a mesma estrela infamante. O primeiro é Lucien Ginsburg quen, máis tarde, asinará como Serge Gainsbourg un disco, "Malas noticias das estrelas". O segundo era Max Jacob quen se foi logo dun último poema: "Antes ninguén me miraba na rúa, agora os nenos búrlanse da miña estrela amarela. ¡Feliz sapo! ti non tes estrela amarela".

OS ÁRABES INVENTAN A REPÚBLICA HEREDITARIA



Por Shlomo Ben Ami
O problema da sucesión nas repúblicas árabes laicas pon de relevo as circunstancias nas que abordan a transición a unha fase post-revolucionaria, porque a sucesión nos réximes que non constrúen institucións fortes sempre ten o perigo de desencadear unha crise do sistema. Aínda que a decisión dalgúns de recorrer á sucesión dinástica parece pouco democrática, non carece por completo de vantaxes. Pódese dicir que equivale a escoller a modernización económica, o fin da política do conflito e, co tempo, un cambio político positivo. A sucesión dinástica nas repúblicas árabes laicas non carece de vantaxes A transición non seguirá un modelo occidental nin a imporá EE UU Os anos de autoritarismo represivo apoiado por Occidente cortaron de raíz calquera posibilidade de desenvolvemento dunha alternativa liberal aos réximes árabes existentes e converteron a celebración repentina dunhas eleccións nun perigoso exercicio de democracia islámica. Unha democracia que produce Gobernos dirixidos por Hamás, Hezbolá ou os Irmáns Musulmáns ten que ser inevitablemente antioccidental e oporse a un "proceso de paz" con Israel de inspiración estadounidense. Siria xa intentou garantir a continuidade do réxime mediante unha sucesión hereditaria e case monárquica, entre Hafez el Assad e o seu fillo Bashar. Existen sinais de que Exipto vai imitar o seu exemplo e o fillo de Hosni Mubarak, Gamal, herdará o poder. En Libia, a Muammar el Gaddafi pode sucederlle o seu fillo Seif el Islam. Estes réximes nacionalistas laicos, saídos de revolucións militares, non souberon dotarse dunha xenuína lexitimidade popular e tiveron que recorrer ás tradicións de sucesión dinástica que practicaban os réximes que derrocaron. A importancia da sucesión hereditaria na procura da paz e a estabilidade ficou patente cando Hafez el Assad aprobou uns xestos de boa vontade sen precedentes co fin de arrastrar ao Goberno israelí de Ehud Barak a un acordo de paz. O Assad, un home vello e enfermo, que ía morrer meses despois, actuou co desexo urxente de lograr un acordo que liberase ao seu fillo inexperto de ter que loitar pola recuperación dos Altos do Golán. Bashar Assad mantense fundamentalmente leal ao legado do seu pai. Do mesmo xeito que as políticas nucleares desafiantes de Corea do Norte e Irán, a pertenza de Bashar ao "eixo do mal" da rexión é un chamamento a negociar con Estados Unidos, non unha invitación á invasión, e a lograr un acordo con Israel, non a entrar en guerra. En Exipto, Mubarak deu as costas á retórica da revolución de Gamal Abdel Nasser e os seus grandiosos plans estratéxicos. O punto central do seu pensamento é a estabilidade. Por iso é polo que non puidese aceptar os estraños plans de Estados Unidos para promover a democracia. Pero si estivo máis que disposto a encabezar o apoio diplomático árabe á conferencia de paz de Annapolis. Á fin e ao cabo, a paixón que suscita a situación dos palestinos entre os exipcios é unha fonte de inestabilidade moi perigosa. A sucesión de Mubarak está levándose a cabo dunha forma especialmente elaborada. A ascensión do seu fillo, a diferenza da de Bashar en vésperas da morte do seu pai, non está nada clara. Con todo, ao permitirlle que adquira lexitimidade popular e unha gran aceptación dentro do aparello político, como motor dos preparativos do partido para a era post-Mubarak, estase dando a Gamal a situación estratéxica necesaria para competir á hora da verdade pola presidencia. Moitos atribúenlle o mérito de establecer as prioridades do país e ser o motor das reformas económicas liberais que, desde 2004, supuxeron un salto cualitativo para a economía exipcia. É posible que, como din os detractores do presidente Mubarak, o titubeante proceso de democratización reflicta o intento de obstaculizar a todos os posibles rivais de Gamal. Pero co declive do nacionalismo laico e o ascenso do islamismo, o poder electoral oculto dos Irmáns Musulmáns representa unha ameaza mortal para o réxime e a súa alianza estratéxica con Occidente. Por conseguinte, o réxime négase a correr riscos. Tampouco a decisión de Muammar el Gaddafi de deixar de ser un paria internacional está completamente desvinculada do seu desexo de legar ao seu fillo un Estado que viva en paz co mundo. O seu desastroso historial en materia de dereitos humanos non cambiou, pero o extravagante Guía da revolución deixou de coquetear coas armas de destrución masiva e o terrorismo mundial a cambio do fin das sancións e a rehabilitación internacional. Gaddafi, un home enfermo cuxo poder se enfronta a adversarios integristas no seu propio país, decidiu que o ostracismo internacional e os problemas internos eran unha combinación demasiado explosiva para o seu fillo, un playboy malcriado. Alxeria é un caso especialmente difícil. O presidente Abdulaziz Buteflika debe idear aínda unha sucesión que acabe coa guerra civil no seu país. A democracia plena podería desembocar nunha vitoria dos islamistas, como sucedeu en 1991. A transición á democracia nos vellos réximes árabes revolucionarios non seguirá un modelo occidental, nin poden impola os F-16 estadounidenses. Pero, como quizais indican países como Exipto, Siria e Libia, a sucesión hereditaria non é un paso intrinsecamente reaccionario. Ao contrario, significa escoller unha transición controlada a unha fase post-revolucionaria na que a modernización económica e a integración internacional talvez anuncien un cambio político máis amplo no futuro.

quarta-feira, janeiro 16, 2008

CHARLA-COLOQUIO EN COMPOSTELA

O vindeiro mércores día 23 de xaneiro ás 20:00 horas, terá lugar no Clube Internacional de Prensa de Santiago de Compostela sito na Avenida da Coruña 6 - baixo. unha Charla-Coloquio con motivo do Día Internacional de Recordo das Vítimas do Holocausto que conmemórase o vindeiro 27 de xaneiro.

"O negacionismo do holocausto e a memoria das vítimas"

Presenta:
Afonso Vázquez-Monxardín, escritor e membro de AGAI
Intervén:
Edwin Yabo, agregado cultural da Embaixada de Israel en España.

Entrada Libre

POR QUE NON BOMBARDEARON AUSCHWITZ?


Por Carlos De Nápoli

O 27 de xaneiro de 1945, recórdase o Día do Holocausto en memoria das vítimas do exterminio nazi no que foron asasinados seis millóns de xudeus a mans do réxime alemán durante a Segunda Guerra Mundial. Un 27 de xaneiro o exército soviético penetrou en Auschwitz, Birkenau e Monowitz e liberou a ao redor de 7.000 prisioneiros, que na súa maioría atopábanse enfermos e moribundos. Estímase que a SS e a GESTAPO deportaron a Auschwitz a 1.300.000 persoas entre 1940 e 1945. Destas, 1.100.000 foron asasinadas. Hai preguntas que aínda moitos se fan. Por exemplo: Por que os Aliados non bombardeaban as vías que levaban a Auschwitz para impedir a chegada dos trens...? Por que nos abandonaron...?. Carlos de Nápoli, autor de varios libros sobre o nazismo, o último deles "O Pacto Churchill-Hitler" (editado por Norma), achega a súa mirada respecto diso e demostra a comuñón existente entre empresas alemás e americanas que ben pode achegar unha resposta. Quen queira oír que oia.
O 27 de xaneiro cumpriranse 63 anos da liberación do campo de concentración e exterminio de Auschwitz-Birkenau. tomei por costume asistir, polo menos unha vez ao mes, a presentacións de libros. Cando estes tratan sobre cuestións relativas ao nazismo, tomo apuntes nun vello caderno sobre os pequenos debates que xeralmente se desenvolven. Algúns sobreviventes de campos de concentración topan nestas reunións a posibilidade de relatar as súas terribles vivencias. Vivencias que nunca poderán esquecer e que a min sérvenme de exemplo. Coa súa presenza parecen querer testificar que, ate das peores situacións, hai retorno e posibilidade dunha nova vida. Repica, con todo, unha queixa amarga que moitas veces deixei rexistrada. Escoiteina por última vez na presentación do libro de Daniel Muchnick, "Negocios son Negocios" (Edhasa, 2007). A pregunta: Unha sobrevivente exclamou: Por que os Aliados non bombardeaban as vías que levaban a Auschwitz para impedir a chegada dos trens...? Por que nos abandonaron...? "Pobre muller", pensei no meu interior, "que estraña visión das cousas". O complexo Auschwitz-Birkenau era un enorme conglomerado da petroquímica I.G. Farbenindustrie A.G., de capitais estadounidenses e nazis. Para evitar confusións respecto diso, xa que logo da guerra todo se terxiversou por razóns políticas, tomei como fonte de información a creación da compañía relatada polo "New York Times" hai uns 80 anos. A I.G. Farben, como é coñecida vulgarmente, tiña como principal función producir combustibles sintéticos a partir do carbón mediante un proceso coñecido tecnicamente como "hidroxenación". Tamén se fabricaba caucho sintético (Buna). Todos estes enormes establecementos funcionaban con usinas térmicas que producían electricidade a partir do carbón das minas próximas, nas que morreron prisioneiros xudeus e soviéticos en cantidades indescritibles, asunto poucas veces mencionado. Cada grupo xerador fora fabricado por Siemens e constaba de caldeiras enormes e capaces, cada unha, de devorar miles de toneladas de carbón diariamente. Por suposto, calquera obxecto que alí entrase se evaporaba nun intre.
Negocios son negocios
O establishment americano era entón o socio principal da Farben. Algúns investidores notorios foron Henry Ford da automotriz homónima e H. Deterding, por entón dono da Standard Oil (ESSO-EXXON), entre outros famosos. O método e os procedementos para producir combustibles líquidos de altísima calidade a partir do carbón fora desenvolvido polo premio Nobel Friedrich Bergius, quen logo da guerra chegou á República Arxentina e foi o ideólogo fundamental dos chamados Plans Quinquenais do presidente Juan Domingo Perón. As plantas de sintético eran obxectivos de máxima prioridade do Comando de Bombardeo dos Estados Unidos desde moito tempo antes do comezo da guerra. Eran consideradas o branco principal.
A resposta
O tema, complexo de explicar á sobrevivente que se preguntaba por que non atacaron as vías da morte, é que ninguén quería en realidade paralizar aos nazis, e moito menos cando sabían moi ben que invadirían á Unión Soviética. Winston Churchill coñecía desde 1937, por boca do entón embaixador nazi no Reino Unido, Von Ribbentrop, que tal feito se produciría. Este asunto, por demais rechamante, é relatado polo mesmo Churchill na súa obra "A Segunda Guerra Mundial". Co tempo e o transcurso da guerra o viceführer Rudolf Hess voou a Escocia para "arranxar" eses asuntos pendentes. Como podemos apreciar, e só mencionando algúns feitos xa que non podo aquí estenderme no asunto, había demasiados intereses creados como para bombardear as mentadas vías que levaban o seu cargamento humano cara á morte.
Sempre pode ser peor
Pero as cousas son moito peor do que parecen. Realizáronse varios bombardeos sobre Auschwitz, pero xamais houbo intención de salvar xudeus, soviéticos, homosexuais ou detidos políticos. Cara a 1944 a idea era deter a produción do complexo eliminando a planta, aínda á conta de atacar as barracas que ocupaban os obreiros escravos. Hai fotos destes eventos na maioría dos museos norteamericanos que gardan a memoria do Holocausto. Pero cara finais de 1944, a intención era evitar que as enormes prantas produtivas cos seus segredos caesen en mans dos soviéticos. Respecto diso, ante tan espiñento asunto, paso a describir textualmente as aseveracións do Estudo Estadounidense sobre o Bombardeo Estratéxico - Documento Oficial do Goberno dos Estados Unidos de Norteamérica, Círculo de Aeronáutica, Buenos Aires, 1949: "As plantas de Auschwitz e Heydebreck foron bombardeadas principalmente por mor da súa produción de petróleo e diso-octano. Desde o 1° de xullo de 1944, ate fins de decembro, foron lanzadas 4.800 toneladas de bombas sobre estas dúas plantas, dando como resultado a perda incidental de 62.000 toneladas de metano, ou sexa, o 30% da produción". Por suposto, non atopei, polo menos nese documento, as miles de "baixas colaterais" producidas. Todo isto ocultouse por moitos motivos. Un deles foi diminuír o pago de indemnizacións aos sobreviventes, ocultando a magnitude total da produción de Auschwitz. Na guerra, os xudeus e moitas outras minorías estaban sós, absolutamente sós. Ningún bombardeo se realizou para salvalos.
----------------------------
Cada 27 de xaneiro, Día do Holocausto
No ano 2005 a ONU declarou ao día 27 de xaneiro de cada ano como o Día do Holocausto, en memoria das vítimas do exterminio nazi, no que morreron seis millóns de xudeus a mans do réxime alemán durante a Segunda Guerra Mundial. A decisión foi tomada mediante unha resolución presentada por Estados Unidos e Israel, e adoptada por consenso polos 191 países membros da Asemblea Xeral. O día elixido recorda o 27 de xaneiro de 1945, cando se produciu a liberación do campo de concentración de Auschwitz, en Polonia. Calcúlase que preto de seis millóns de xudeus morreron nos campos de concentración nazis, do mesmo xeito que outros centos de miles de persoas debido á súa orixe étnica, crenzas relixiosas ou orientación sexual. No texto adoptado, entón, polas Nacións Unidas ínstase aos Estados membros a levar a cabo programas educativos para que as futuras xeracións coñezan o que foi o Holocausto dos xudeus e as súas consecuencias. Tamén se reclamou ao entón secretario xeral da ONU, Kofi Annan, que estableza un programa titulado "O Holocausto e as Nacións Unidas", que permita mobilizar á sociedade civil para recordar o que foi esa traxedia, co obxectivo de evitar que se repita. Nun comunicado, Annan expresou a súa satisfacción pola decisión tomada pola Asemblea Xeral, e considerou que as leccións do Holocausto "non se poden simplemente remitir ao pasado e esquecelas". Pola súa banda, o presidente da Asemblea, o sueco Jan Eliasson, manifestou que a resolución adoptada reafirma que o lema "nunca xamais" debe converterse nunha realidade, logo doutras matanzas posteriores.

ENTREVISTA CON SHIRIN EBADI


Shirin Ebadi, Xurista iraniana e Premio Nobel da Paz de 2003
"Un Goberno iraniano responsable paralizaría o programa nuclear"
Por Andrea Rizzi
Rostro levemente pintado, sen veo, o símbolo da Lexión de Honra apuntada no seu elegante tailleur, a premio Nobel da Paz de 2003, Shirin Ebadi, fala sen reviravoltas do retroceso das liberdades civís que experimenta Irán, país no que naceu hai 60 anos e no que segue vivindo.
"A situación da muller empeorou moito durante o último ano" Ebadi, que foi xuíz antes da Revolución Islámica e exerce actualmente a avogacía, controla como poucos o pulso da represión, ao defender persoalmente a moitas das activistas encarceradas. "Hai unha involución con respecto ao anterior Goberno [de Mohamed Jatamí]. Con todo, ese retroceso só concierne a actuación do Goberno. Na sociedade civil, o movemento que pide un cambio das cousas aumentou de intensidade. O feminismo, como o movemento universitario, como o dos traballadores".
Pregunta. Que ocorre no clero iraniano? Cal é o estado de saúde da súa á moderada?
Resposta. Afortunadamente temos reformistas nas filas do clero en Irán. Penso no aiatolá Sanei, en Bunjurd, en Yuseffi Eshkavari. Poden ter un papel importante, poden demostrar que o Goberno está facendo unha interpretación errónea do islam.
P. E na dimensión política, ve aos reformistas en condicións de gañar as próximas eleccións?
R. Os reformistas deben ser moito máis firmes. Se actuasen de xeito máis firme, non cabe dúbida de que habería un cambio. Pero en Irán as eleccións non son libres. Os candidatos teñen que ser previamente aprobados polo Consello de Gardiáns, e este censura a calquera que critique o Goberno. Este poder de veto é inconstitucional. Nestas condicións, eu nin sequera vou votar. Pero se se lograse afirmar a inconstitucionalidade dese poder, iso abriría a porta a eleccións libres, ao cambio.
P. Irán é un país cunha poboación moi nova. A represión do réxime está inhibindo a vontade de cambio entre eles?
R. ¡Ao contrario! En lugar de debilitar, fortalece. Nos últimos 25 anos fíxose moito percorrido. Agora estamos traballando para recoller un millón de firmas de persoas que queiran expresar o seu desacordo coa tremenda discriminación que sofre a muller. Desafortunadamente, esa pacífica forma de protesta equivale a un "atentado contra a seguridade do Estado", segundo a xustiza iraniana. Esa, polo menos, é a acusación que se dirixiu a varias activistas que recollían firmas. A xustiza iraniana non é independente. Pero as detencións non debilitan, fortalecen o movemento feminista.
P. As sancións contra Irán e as acusacións de EE UU reforzan ao Goberno en clave interna, incrementan o apoio do que goza?
R. Ahmadineyad accedeu ao poder prometendo mellorar as condicións económicas, a calidade de vida, pero a xente é cada vez máis pobre. A inflación é impresionante, sitúase ao redor do 20%. A xente distánciase. As sancións empeoran a situación económica. Eu creo que un Goberno responsable debería intentar gañarse a confianza da comunidade internacional, paralizando temporalmente o programa nuclear. Iso melloraría as relacións internacionais, e levaría a levantar as sancións. É a única ocasión na que, durante a entrevista, Shirin Ebadi dá a impresión de preferir unha resposta indirecta. Na conferencia de prensa anterior á entrevista, contestara a preguntas sobre o grao de apoio ao Goberno de Ahmadineyad na sociedade iraniana enumerando as precarias condicións económicas nas que versa a poboación. Nese momento orientou as súas críticas contra a incoherencia da política exterior estadounidense ("ate hai 20 anos, EE UU apoiaba aos grupos radicais islámicos para frear á URSS") e tamén cara ás compañías europeas. "As empresas da UE esquécense por completo dos dereitos humanos cando asinan contratos".
El País. 15.01.08

terça-feira, janeiro 15, 2008

ASASINADO NUN KIBBUTZ

POLA BOCA MORRE O PEIXE: PIO BAROJA E NESSI


Este escritor español nacido en 1872 e morto en 1956, foi causa de vivas polémicas por mor da súa obra "Comunistas, xudeus e demais ralea". Devandita obra é unha recompilación de artigos claramente fascistas e antisemitas, e os intentos dos seus descendentes por borrar estas liñas das súas obras completas foron infrutuoso.

"O xudeu ten un fondo de rancor contra Europa, considera que o europeo ofendeulle e entra con pracer en todo o que pode desacreditar o noso continente. Así se lle ve figurar no teatro, na novela e no cine erótico, no cubismo, nas falsificacións e na lexitimación do homosexualisno con Freud e os seus discípulos. O comunismo é hoxe a gran cruzada que a raza xudía fai contra o mundo europeo e a súa cultura cun fín catequista. Ao xudeu, para mandar, estórbanlle as diferenciacións nacionais de Europa que foron humillantes para eles. De aquí ese fondo de odio semítico contra as nacións europeas, o desexo de que se afundan. O xudeu quere pasar a ser apisoadora polo continente, que non haxa particularismo, que non haxa máis valor que o diñeiro. Os xudeus tiveron sempre demasiado amor ao poder para ter afección á ciencia ou á arte. O xudeu que non foi case nunca inventor, senón máis ben compilador e divulgador, aceptou con gran entusiasmo a teoría comunista dun home da súa raza, como Karl Marx e propagouna e difundiuna coa arte que ten para iso. O xudeu cre que está destinada para el a soberanía dos pobos. Ten unha gran idea da súa superioridade, un profundo desprezo polos demais e é home de poucos escrúpulos".
("Comunistas, xudeus e demais ralea")

sábado, janeiro 12, 2008

CLAUDE LANZMANN

Considerado un inovador da linguaxe do cinema, o francês Lanzmann é un dos mais importantes intelectuais xudeus da actualidade. É, tamén, un dos poucos que defenden abertamente Israel. O seu documental de 1973, "Pourquoi Israel?" (Por que Israel?), unha reflexión sobre o Estado de Israel e o significado de ser xudeu, conseguiu influenciar, sexa polo seu contido sexa pola súa linguaxe, a millares de xudeus para emigrar para o Estado Xudeu. Claude Lanzmann foi unha das estrelas do Festival de Cinema de Cannes, o pasado ano 2007. "Pourquoi Israel?" foi exibido na sesión "Cannes Classic", selecto grupo de produccións anualmente presentadas durante o festexado evento. O documental está sendo lanzado en DVD, en distribución mundial, o que permitirá ser visto polo gran público. Desde que foi lanzado, era practicamente imposíbel encontrar algunha copia.

No filme, o primeiro dunha triloxia que inclue dous documentais - Shoá, de 1985, sobre o Holocausto; e Tzahal, de 1994, sobre as Forzas de Defensa de Israel -Lanzmann demonstra a devoción de toda unha vida profesional á reflexión e á cinematografía da moderna historia xudaica e do Estado de Israel. Segundo o cineasta, as tres obras lidan esencialmente coa mesma temática: o ser xudeu no mundo contemporaneo. Son diferentes facetas dun mesmo tema e revelan os fortes vínculos de Lanzmann co xudaísmo. A súa triloxía tamén mudou a estrutura tradicional dos documentaiss en termos de filmación, estilo e sistemática. Nado en París en 1925, é fillo dun matrimonio con forte vocación artística: o pai decorador e a nai, anticuaria. En 1940, após a invasión nazi de Francia, a súa família mudouse para a cidade de Clermont-Ferrand. O mozo Claude segue os pasos do pai e se afilia á Résistance, loitando contra as forzas nazis na Francia. Ao término da guerra, foi condecorado polo goberno francés coa medalla da Lexión de Honra.

Lanzmann, que estudou filosofia en Francia e Alemaña, comezou a carreira de xornalista ainda mozo, traballando para o xornal Le Monde. Foi o primeiro francés a viaxar pola Alemaña Oriental, ainda que clandestinamente, pois non conseguiu obter visado polos trámites legais. En 1952, coñeceu ao filósofo Jean-Paul Sartre, de quen se tornaria confidente e brazo-dereito, e a súa muller, Simone de Beauvoir. Os tres fundaran a célebre revista de socioloxia, política e actualidades, Les Temps Modernes, emblema dunha xeración. Como cineasta, acumulou varios premios, entre os cales o do Círculo de Crítica de Nova York (1985); da Crítica de Cinema de Los Angeles, 1985; e o Premio Peabody de Xornalismo, 1987, polo documental "Shoá". En 2004, recibiu o título de Doutor Honoris Causa da Escola Graduada Europea, de Suíza.
"Por que Israel?"
En 1952, catro anos após a fundación de Israel, Lanzmann fai a súa primeira viaxe ao país. Quería facer unha serie de reportaxes sobre o xoven Estado. O seu ollar perspicaz precisaba perscrutar todos os meandros dun país sobre o cal pretendía escribir. No navio que o levou até Israel coñeceu a algúns heroes da Guerra de Independencia, como o militar Ygal Allon. Non entanto, ao falar sobre aquel período, menciona outro pasaxeiro, Julius Ebenstein, musicólogo vienés que conseguira saír de Austria antes do Anschluss, en 1938, que se tornou nun amigo especial: "Mesmo sen ser un home de poses, convidoume para ficar na súa casa se un día pasaba por Tel Aviv. E foi o que fixen. Acabei alí, ficando máis de tres meses. Eran tempos moi difíciles, os alimentos eran racionados e chegabase a pasar fame...".

Mentres permaneceu no país, o cineasta procurou absorver todos os aspectos da xoven nación e da súa poboación, que loitaba para sobrevivir. Alí, tivo a oportunidade de confrontar a súa relación co xudaísmo. E concluiu: "A existencia de Israel xamais representou un risco ou incomodo para min, como francés... Xamais me censurei polos meus sentimentos como xudeu". Ao retornar a Paris, escribiu máis de cen páxinas, pero non terminou as reportaxes. Foron precisos 20 anos e outras viaxens a Israel para conseguir dar vida a o seu proxecto. Antes, en xuño de 1967, Lanzmann publicou na Temps Modernes un número especial sobre o conflito árabe-israelí, logo após a Guerra dos Seis dias. Un ano despois retorna a Israel e, cunha cámera na man, fai unha reportaxe sobre combates no Canal do Suez para a emisora de TV francesa, Panorama. Foi nesta época que coñeceu a Ariel Sharon. Na mesma viaxe, nun restaurante de Jerusalém, coñece a quen sería a súa esposa, Angelika Schrobsdorff. De volta á Francia, comezou a pensar nun documental. As reportaxes e as páxinas dun eventual libro transformaranse en "Por que Israel?". A obra, alén de atender os seus anceios persoais, é tamén unha resposta aos antigos colegas de loita contra o colonialismo francés, na Arxelia. Lanzmann queria deixar patente a diferenza entre a loita xustificada do Estado Xudeu pola sobrevivencia e o condenábel colonialismo europeo, en África e Asia. Traballou cerca de tres anos no documental, conseguindo realizalo a baixo custo.
Rematouno en 1973 dedicandollo a Angelika. O traballo foi selecionado polo Festival de Nova York e exibido no Lincoln Center, no primeiro dia da Guerra de Yom Kipur, en outubro daquel mesmo ano. Angelika, que o acompañaba, non suportou ficar lonxe de Israel e partiu inmediatamente para Jerusalem. O filme estreouse no circuito de Paris, cunha crítica triunfal.
"Por que Israel?" aborda a cuestión das inmigracións e dos problemas de adaptación dos recén chegados. Pasase no início da década de 1970, época dunha primeira onda de inmigración dos xudeus rusos. Dous irmans se reencontran depois dunha longa separación nunha sala do aeroporto. A cámera os acompaña. Ningén fala, só o silencio. Entra en escea outro xoven matrimonio ruso; os seus primeiros pasos son acompañados pola lente atenta do director. Algún tempo despois, o entusiasmo da lugar a amargura e a falta de integración os leva a querer voltar para a entón Unión Soviética.
Lanzmann di: "Até hoxe, non hai solucións fáciles." E engade: "Coñecin o anti-semitismo do préguerra, aterrorizante para unha crianza. Tentei imaxinar a desaparición de Israel...", di, ao concluir coas palabras: "Ser xudeu é unha condición coa cal se nace, mais é tamén unha conquista. E o Estado de Israel foi fundamental para a conseguirmos".
"Shoá"
Dez anos despois de "Por que Israel?", Lanzmann lanzou "Shoá". Con nove horas e media de duración, é un filme especial. Lanzado en Paris no verán de 1985, foi exibido por primeira vez no Brasil durante unha mostra paralela do II Festival Internacional de Cinema, en novembro daquel ano. O filme non presenta explicitamente os horrores dos campos de concentración, só os testemuños dos sobreviventes.
Para lograr este dificil "casamento", Lanzmann entrevistou decenas de persoas desde 1974, cando iniciou o proxecto. Foron entrevistas torturantes, emotivas, sempre difíciles e minuciosas ao extremo. Realizadas en varios idiomas e en varios lugares do mundo, sobretodo en Polonia, onde se localizaban os maiores campos nazis. Nalgunhas secuencias, Lanzmann conduce a sobreviventes a Auschwitz, Treblinka, Sobibor, onde os entrevista.
Segundo especialistas no tema, Shoá é o documental definitivo sobre o Holocausto. O seu único foco é a chamada "Solución Final", o plano elaborado e executado por Hitler para erradicar os xudeus de Europa. Lanzmann xamais indaga o porque do xenocídio, mais tenta desvendar como aconteceu. Revela como seis millóns de xudeus foron deixados á propia e tráxica sorte por toda unha humanidade cruelmente silenciosa e pasiva.
"Tzahal" e outros
En 1994, Lanzmann estivo en Israel para o lanzamento de "Tzahal", documental de máis de cinco horas sobre as Forzas de Defensa de Israel. Realizado através de testemiñas de militares e de civis, é considerado unha das mellores tentativas de comprensión sobre os fundamentos ideolóxicos do exército cidadán israelí, recoñecido coma un dos mellores do mundo. Entre os temas abordados están a conducta en combate, militarismo como valor e o prezo de vivir nunha sociedade dominada pola guerra. Un punto de destaque na narrativa é a frase dita por Ehud Barak, futuro Primeiro Ministro de Israel que, na época, era Xeneral de Exército: "No Tzahal, cada soldado carga o sentimento de que é preciso vencer. Non hai espazo para a derrota. Non hai posibilidade de rendición. Non hai liña de replegue".
A centralidade do exército como unha das mais sagradas instituicións na sociedade israelí deriva do feito de que en poucas décadas de independencia o país xá tivo que enfrentarse a cinco guerras (vale lembrar que o filme foi lanzado en 1994). O cineasta comeza o filme mergullando directamente nos sentimentos dos combatentes, máis especificamente o medo da morte e a sensación de culpa que se abate sobre quen sobrevive diante da perda dos seus compañeiros de batallão. Analiza detalladamente a Guerra de Yom Kipur, un momento decisivo na historia de Israel, o seu significado para quen estaba no campo de batalla e para a sociedade, en xeral. A obra mostra, tamén, grupos de mozos israelís debatendo sobre como integrar o exército na súa vida.
En 1997, Lanzmann lanzou "A Visitor from the Living" (Un visitante do mundo dos vivos), elaborado a partir dunha entrevista con Maurice Rossel, en 1979, cando filmaba Shoá. Como representante da Cruz Vermella, Rossel fora enviado, en 1944, para inspeccionar Theresienstadt, próximo a Praga, local escollido polos nazis como "gueto-modelo de Hitler". Na conclusión da sua visita, Rossel dis non ter percibido nada de "anormal" no gueto. Asi, o cineasta procura mostrar como o Holocausto pode acontecer, co beneplácito dun mundo repleto de seres humanos "chamados" decentes.
Lanzmann tense posicionado aberta e fortemente contrario a aqueles que se empeñan en "tentar entender" a Hitler. Clasifica a idea, cruamente, de "obscena", unha tentativa de silenciar a voz e a eterna dor das vítimas e dos sobreviventes do Holocausto.
En 2001, no Festival de Cannes, Lanzmann presentou outro traballo: Sobibor, 14 de Outubro de 1943, Catro Horas da Tarde. O título fala do início da ben-sucedida rebelión nese campo de concentración no que os nazis asasinaran 260.000 xudeus. O documental está baseado en longas entrevistas con Yehuda Lerner, un dos insurxentes do campo. Lerner, na época con apenas 17 anos, conseguiu fuxir xunto con outros 365 internos, dos cales só 47 sobreviviron á guerra. A rebelión levou ao peche do campo e ao fim da matanza en Sobibor.