“Os tempos converteron en impopular a manifestación aberta do odio aos xudeus. Sendo este o caso, o antisemita busca novas formas e foros onde poder instalar o seu veleno. Agora agóchao tras unha nova máscara. Agora non odia aos xudeus, só é antisionista!!”.
Martir Luther King na súa "Carta a un amigo antisionista" 1967.

sexta-feira, junho 29, 2012

A historia de Alex Findlay desde o kibbutz Ein-Hashofet




Por Alex Findlay

Hai algún tempo, Iara Mantiñam preguntoume se podería escribir un artigo sobre a miña estancia en Israel, con especial énfase na miña vida no kibbutz Ein-Hashofet. Supoño que resulta interesante saber o motivo que impulsa a un mozo aventureiro a separarse da democracia capitalista surafricana para iniciar unha vida de cero nun kibbutz israelí, cun sistema totalmente socialista.

Con estas ideas escribo este artigo, para explicar que é a vida nun kibbutz desde a miña perspectiva persoal, como un emigrante que veu aquí a traballar e un candidato que aspira a ser un kibbutznik (membro do kibbutz). Non quero falar do conflito entre Israel e os países árabes lindeiros porque sei que esta información se publicará en internet.

Paréceme que diatribas políticas entre as persoas son tan só unha parte do microcosmos que encerra o dilema. En realidade creo que a xente se esforza en impor o seu punto de vista sobre os outros, tentando que modifiquen as súas opinións sen conseguir ningún resultado. Tan só enfadarse cun mesmo ao darse conta de que nada vai cambiar. É como unha rabia interna difícil de canalizala a través das palabras.

Aínda que resulta case inevitable falar de política cando se vive nun lugar como Suráfrica ou Oriente Medio, repito que o propósito do meu artigo é facer fincapé nas miñas experiencias vividas en Ein-Hashofet.

Sen máis preámbulos, o meu nome é Alex, son un operador dunha máquina nunha fábrica de Ein-Hashofet Kibbutz. Teño 27 anos, estou casado e teño unha filla recentemente nada. A miña historia comeza nun lugar humilde dun barrio xudeu de Suráfrica no que me criei. A miña nai era xudía e o meu pai cristián, polo que me converte en xudeu, xa que a relixión transmítese a través da nai.

Os meus pais educáronme entre o dualismo dos valores tradicionais xudeus e o contexto da Suráfrica secular contemporánea. Eles detestaban o apartheid surafricano e o sistema de segregación racial da ditadura anterior á democracia.

Nunca crin que un ser humano sexa mellor que outro, nin superior pola cor da súa pel ou relixión. No ano 2006 terminei a miña licenciatura en Ciencias Sociais e Lingüística, con especialidade en lingua francesa. Espero que o día de mañá poida ampliar o meu título cun máster en mercadotecnia. O máis importante que me trouxo o 2006 foi sen dúbida a miña voda con Galit, despois de estar máis de dous anos e medio xuntos. Tras un ano de vida conxugal, decidimos que o noso futuro non se atopaba en Suráfrica. O Goberno do Congreso Nacional Africano (ANC) estaba a pór a situación difícil para os brancos polo seu estrito sistema de cotas, ao que hai que engadir un preocupante nivel de violencia extrema e un alto índice de pobreza. Todos estes condicionantes fixéronnos buscar un novo lugar para criar á nosa filla. Examinamos varias posibilidades e ao final decantámonos por Israel.

Seguramente moitos dos lectores poden estrañarse de que escollésemos Israel, porque tampouco parece o lugar máis seguro do mundo, ou polo menos iso é o que contan os medios de comunicación de todo o mundo. Israel tamén ten un gran número de problemas, internos e externos. Nós viamos Israel como unha oportunidade, unha terra para empezar unha vida nova. Galit é israelí de nacemento, ela criouse nun Moshav, un tipo de comunidade rural israelí de carácter cooperativo, similar ao kibbutz, formado por granxas agrícolas individuais e promovida polo sionismo laborista durante a segunda aliá (onda de inmigración xudía). Diferénciase do kibbutz pola idea da propiedade privada, que veu ao formarse na segunda aliá (de 1904 a 1914), nutrida inmigrantes cunha mentalidade máis aberta e que distinguía o desexo de querer traballar pola terra, a diferenza da primeira aliá, na que o traballo se pagaba aos árabes e vivíase en kibutzim.

Viviu no Moshav o seu primeiros once anos da súa vida, polo que se desenvolvía perfectamente en hebreo; sen dúbida todo eran vantaxes. Eu non nacera en Israel, pero o país tiña leis que facilitaban a absorción de emigrantes e proporcionaban un fogar para todos os xudeus vindos de todas partes do mundo. Doutra banda, Galit e eu sempre fomos xudeus sionistas. En poucas palabras: un sionista é aquel que defende o dereito do pobo xudeu a súa autodeterminación, a ter un Estado propio.

Chegamos por primeira vez ao kibbutz Ein-Hashofet foi a finais do 2009. Participabamos no programa Bait Rishon. Grazas a el puidemos aprender o idioma facendo ulpan e alugar unha habitación pagando un pequeno aluguer durante seis meses. Durante este tempo Galit perfeccionou o seu hebreo e eu mellorei o meu, chegando a un nivel aceptable para empezar a traballar no país. Grazas ao programa coñecemos a outras persoas vindas de todas partes do mundo que tamén estaban interesadas en coñecer a cultura e vivir no país. Galit empezou a traballar a tempo parcial como profesora de inglés nunha escola e eu ordeñando as vacas do kibbutz. Seguramente para moitos voluntarios ou mozos de 27 anos que non teñan moita experiencia labrando o campo intimídelles enfrontarse de súpeto a un animal de 500 quilogramos, entre montañas de excremento e ouriñes bovinos, con tan só unha pa metálica para defenderse. A moraleja da historia é que se conseguen cumprir con éxito a súa misión de ordeñar e limpar tan fabulosa criatura, o día de mañá cambiar o cueiro dun recentemente nado pareceralles carne sen ósos. En realidade, traballar coas vacas permitiume vivir con toda satisfacción o estereotipo de emigrante que vén a un kibbutz a desenvolver o sector agrícola. Ein Hashofet Kibbuz ten pouco menos de 200 vacas leiteiras divididas en catro grupos. Unha quenda de ordeño pode durar entre catro e cinco horas. Antes de extraer o leite débense cubrir o catro mamilas da vaca con iodo para anular as bacterias potencialmente daniñas.

Ao cabo dun minuto límpase o iodo aplicando unha máquina de succión sobre a ubre da vaca. A maioría dos animais están afeitos, posto que se lles ordeña tres veces ao día, e compórtanse de maneira tranquila. Pero ás veces aparece un tenreiro nervioso disposto a patearche no minuto no que senta a máis mínima molestia. Durante o meu traballo aprendín como acougar aos animais cando están inquietos, como interpretar a linguaxe do seu corpo, como alimentarlles, como limparlles, e tiven a sorte de presenciar varios partos, axudei á nai a alimentar ao seu fillo co calostro (leite expulsado despois do parto composto por inmunoglobulinas, auga, proteínas, graxas e carbohidratos todo iso disolto nun líquido seroso e amarelo) extraéndoo das súas mamas.

A miña esposa e eu comezamos a amar a vida no kibbutz, a súa tranquilidade, a súa falta de preocupacións, o seu contacto coa natureza, a súa distancia co ritmo das cidades. Por iso decidimos solicitar ser membros do kibbutz (kibbutznik) cando acabamos o noso programa no ulpan. O proceso de ser membro do kibbutz, se vén de fóra, é longo e complicado. A espera dura entre dúas e tres anos ata que é plenamente aceptado, contando co mesmos dereitos e obrigacións que o resto dos kibbutzniks. Pero ser un cidadán do Estado de Israel non implica unicamente facilidades, senón tamén obrigacións. Unha delas é servir nas forzas armadas durante tres anos (dous as mulleres). Ao once meses de emigrar ao Estado de Israel fun chamado a filas.

Moitos lectores pensarán que ser un soldado israelí é como unha especie de Rambo nunha película de Hollywood, con uniforme de camuflaxe, metralleta e matando árabes. Esa unha imaxe falsa. A maioría dos mozos que ingresa no Exército israelí atende postos administrativos, non moi diferentes doutros soldados que realizan o servizo militar noutras partes do mundo.  Denomínase militarismos cívico.

Tan só uns poucos entran nas unidades de combate (a maioría dos kibbutznik son parte destas unidades, xa que senten un deber extra de lealdade cara ao Estado de Israel porque os kibbutzs foron a orixe do sionismo). O 10 de marzo do 2010 ordenóuseme presentarme na estación de autobuses de Hof Hacarmel para realizar 18 meses de servizo regular.

Desde alí, un autobús que levaría lonxe dos brazos amorosos da vida que levaba en Ein-Hashofet até a miña nova bakum. (Bakum é un acrónimo hebreo que significa a base onde cada soldado realiza o seu adestramento militar). Nunca tiven ningún problema moral por formar parte do Exército, porque sempre crin no militarismo cívico.  Non todos os soldados intégranse en unidades de combatentes que protexen as fronteiras. Moitos cidadáns serven ao Estado formando parte do Servizo Nacional, traballando como policías, bombeiros, servizos de emerxencia en ambulancias, hospitais e proxectos de asistencia social.

Despois de completar o meu servizo militar hei volto ao kibbutz no que traballo, onde Galit e eu seguimos esperando para ser aceptados como membros. Cando acabei de ler a historia de Alex, e vin as súas fotos de recentemente casado, cheo de ilusión, coa esperanza de criar á súa filla no Estado de Israel, pensei en cantos miles de Alex, cantos miles de mozos vivían historias parecidas neste país. O epicentro dos medios de comunicación. Por desgraza as súas historias, a pesar de ser parte do día a día, non interesan á maioría dos xornalistas. Alex e Galit tiñan todo o dereito do mundo a emprender unha vida feliz neste recuncho de Israel. O meu amigo Tahseen e a súa esposa Rania, quen vivían en Beit Doq (Palestina, a dúas horas en coche da casa de Alex e Galit), tamén tiñan o mesmo dereito a criar a Sara, o seu recentemente nada, nun camiño cheo de esperanza.

quarta-feira, junho 27, 2012

Que foi antes, o ovo ou a galiña?




Un dos alicerces do traballo xornalístico que se aprende na Facultade é a definición Causa-Efecto dunha noticia. É dicir, que foi o que xerou a reacción posterior? e en que medida esta resultou ser relevante en relación á súa causa? Do mesmo xeito, outro alicerce de suma importancia é a elección do suxeito ao cal se refire unha noticia. Con todo, parece que non todos aprenderon estes fundamentos do xornalismo, tal como pode comprobarse no exemplo da seguinte noticia:


En primeiro lugar, neste artigo a consecuencia anteponse á causa que a provocou e, en segundo lugar, intercámbianse os papeis entre o agresor e a vítima. Desde a miña perspectiva, os feitos son que un terrorista palestino tentou asasinar a un policía israelí, que acabou por dispararlle nunha clara medida de autodefensa. cal é a túa opinión?

segunda-feira, junho 25, 2012

Voces traizoadas en Tunisia



Por Josep Carles Laínez*

Hai algúns días tiven o pracer de cear con Lina ben Mhenni, a ciberactivista que deu inicio á revolución no seu país. Desde o seu blog A Tunisian Girl, foi perpetrando a revolta e anhelando unha liberdade real, que parecía preto, do outro lado dunha arela tan humana como a vida. Mais algo truncouse no camiño, o futuro arestora desmorónase, e debemos falar de Tunisia con urxencia.

As imaxes da “Revolución da dignidade” estaban cheas de alegría: homes e mulleres, xoves e anciáns, relixiosos ou agnósticos, en manifestacións que rematarían coa dictadura e darían esperanza a un país ceibe de atavismos. Foron concentracións non violentas, con sorrisos, cos corpos como únicos escudos. Sen embargo, ese primeiro xermolo espontáneo foi moi ben xestionado polo imperialismo capitalista –occidental e fundamentalista islámico– para deixar o paso libre a organizacións que loitaban contra a tiranía de Ben Ali non por desexos de liberdade, senón para imponer a súa propia dictadura. Os gobernos europeos ficarán tranquilos coas eleccións e o triunfo de Ennahda, pero a súa victoria é o punto final dunha democracia verdadeira, e a Tunicia de hoxe máis que a un país que debería recuperar unha vida cívica e asociativa, semella un Estado terrorista, pois a policía reprime á cidadáns pacíficos con violencia, e deixa que os islamistas se manifesten e exerzan a intimidación, o acoso sexual ou o intento de asasinato sen que ninguén os deteña. 


O fundamentalismo islámico non só é un totalitarismo, senón unha sorte de imperialismo neocolonial das potencias occidentais coas petromonarquías. Foméntano, finánciano e buscan o seu beneficio. Quer impor un rexime que impide a liberdade de conciencia e dereitos humáns básicos, ademáis de establecer un apartheid de xénero, é unha traizón ás relixións tradicionais desas nacións, á convivencia multicultural, e a formas de existencia ben diversas. Se se instaura unha dictadura islamista en Tunisia non será pola vontade do seu pobo, senón pola represión e o acalamento dos disidentes. E para nós, os europeos, este novo horizonte é perigosísimo: se o pactamos, porque voltamos a vomitar sobre os desexos de liberdade de millóns de persoas; se non, porque a radicalización en Europa da comunidade inmigrada irá crecendo, ao non haber outros interlocutores que os dictadores. 
 

Pregunteille a Lina ben Mhenni qué podiamos facer nós, fartos das mentiras sobre a tranquilidade da democracia en Tunisia cando xa se fixo imposíbel unha vida normal, sen sobresaltos, e onde existe o perigo dunha detención ou dunha agresión mortífera en calquera instante. Díxome que tíñamos a obriga de contalo, sen tregua, sen reservas. Os gobernos poderosos de Europa e América traizoaron as revolucións, e as monarquías do Golfo están a impor a súa visión enfermiza da realidade e do islam. O soño de Tunicia converteuse en pesadelo.

* Xefe de redacción da revista DEBATS

Entrevista con Dunya Basol, turco musulmán, voluntario nun kibbutz





Mitos e realidades do conflito entre Israel e Palestina desde a ollada dun turco

En cada traxecto o viaxeiro empeza a coñecerse a si mesmo e aprende a convivir en sintonía. Sintonía que baila ao rimo do lugar, o ambiente, as persoas, os cheiros, as estacións, o país, o idioma, a cultura, e do continente no que habita, aprendendo a coexistir.

Aprender a coexistir connos mesmos, coa nosa contorna, non é unha tarefa fácil, senón que require anos de experiencia. A vida no kibbutz seguía igual que sempre: atrapada na súa cotiá monotonía. Estaba a empezar a adaptarme no meu espazo, a convertelo en propio, e a buscar o meu lugar dentro del. Nunha ocasión escribín que o muro de Belén convertía a Palestina e Israel nunha cárcere. Coartaba a liberdade dos árabes e xudeus. Ás veces eu tamén me sentía nun cárcere vivindo no kibbutz, no que todos os días eran iguais. Pensei que non era só eu, nin os israelís, nin os palestinos, os que sentían aprisionados, senón todo aquel ser humano que converteu a súa existencia en repetir as mesmas tarefas, unha e outra vez. Sen cambios, sen soños de voar. Movemento era igual a liberdade, a emprender, a aventurarse en busca do descoñecido.

Como es capaz de vivir no kibbutz durante tantos anos?, pregunteille a Nimi, un dos kibbutzniks, que nacera en Ein-hashofet e, cos seus 23 anos, tras percorrerse a India en bicicleta, decidiu volver ao kibbutz para traballar na miña fábrica, Mivrag, empaquetando parafusos durante oito horas ao día: "No kibbutz non tes moita liberdade pola falta de diñeiro, porque é un lugar privado e sen moitas comunicacións, e porque o traballo require moitas horas. Pero se aprendes a atopar o teu espazo dentro do kibbutz comezarás a gozalo".

Aprender a buscar un espazo propio dentro do teu espazo, era unha idea interesante que todos nós buscamos pola en práctica. No kibbutz todo o mundo tiña unha historia: os voluntarios, ulpanistas, os kibbutznics, quen viñeron doutras partes do mundo buscando a utopía socialista, e os nenos nados no kibbutz. Nenos criados nun sistema único, sen coñecer a crúa realidade da vida nas cidades. O meu traballo era buscar as súas historias, escribilas, facerlles lembrar os seus soños, os seus motivos de vivir.

Un dos voluntarios co que máis conversacións interesantes tiven é Dunya Basol, estudante turco de doutoramento na universidade hebrea de Bar-Ilan. Quizais unha das institucións máis relixiosas de Israel. Dunya era musulmán, un home de principios e valores. Cos pés na terra e as ideas ben claras. Lía o Corán, sempre rezaba na súa mesquita, compraba a súa carne halal en pobos árabes dentro de Israel, e nunca bebía nin unha pinga de alcol. Chamoume a atención que un musulmán fose voluntario no meu kibbutz estudando nunha universidade hebrea. Por iso decidinme a entrevistalo e conversar sobre os mitos e realidades do conflito Israel e Palestina.

- Podes contar como un estudante musulmán decide traballar de voluntario nun kibbutz?

- Son estudante de estudos políticos en Oriente Medio. Sempre me interesei polas diferentes clases sociais, e grupos sub-culturais que viven en Israel. Durante os meus estudos vivín entre a maioría dos diversos grupos étnicos e relixiosos do país. Traballo como voluntario porque me interesa o estudo dos kibbutzs. Foron os primeiros pasos que deron orixe á creación do Estado de Israel. Para coñecer a historia da nación xudía é esencial saber como funcionan os kibbutzs, analizar os seus problemas contemporáneos. Doutra banda, o Estado de Israel non permite aos estudantes estranxeiros traballar. O kibbutz é a única opción de sobrevivir ao non recibir axudas ou bolsas de estudo.

- Que opinas da ideoloxía do kibbutz, en especial dos cambios da sociedade igualitaria á sociedade privada?

- A ideoloxía do kibbutz baséase na igualdade, solidariedade e en responsabilidades mutua. Eu creo con todo o meu corazón que o estilo de vida e a ideoloxía dos kibutzim son importantes para mostrar a cara amable do socialismo. Con todo, a experiencia do kibbutz de Israel mostrounos que a humanidade tera que esperar moito tempo para superar a sociedade capitalista. Os kibbutz foron comunidades moi produtivas. Axudaron a Israel a establecer a súa economía. Axudaron aos novos inmigrantes a formar o Estado e a sociedade israelís, e permitiron que voluntarios vindos de todas partes do mundo e ulpanistas fosen parte do Estado durante un determinado período de tempo. Con todo, tamén grazas ás políticas do Goberno de dereita, os kibbutzs están a converterse nun unha sociedade privatizada. É difícil continuar cun modo de vida socialista nun Estado capitalista e no actual sistema internacional, pero as razóns da privatización tamén se atopa nos cambios da ideoloxía do kibbutz nos últimos anos. O Estado de Israel está agora totalmente establecido, desenvolveuse durante décadas converténdose nunha potencia rexional, cun corpo militar forte e as fronteiras moito mellor defendidas que na época anterior ao 67. Os kibbutzs xa non son esenciais para asegurar o Estado. Este motivo xerou unha perda de motivación, esquecendo os seus principios de igualdade, e empezando a demandar bens de luxo que os kibbutz ven na televisión e en internet. Moitos kibbutzs víronse arrastrados por esta corrente capitalista e a perda de valores ideolóxica, decidíndose a privatizarse. Non é o caso dos kibbutzim ricos e severos no seu sistema socialista; tales como: Maagan Miguel ou HaEmeq Mishmar, onde os kibbutzniks están moi contentos cos beneficios económicos, e nunca privatizarían o seu kibbutz.

- Algunha vez tivo unha mala experiencia nalgunha fronteira con Israel por ser musulmán? Podes darnos detalles?

- Como moitos outros, por suposto, tiven malas experiencias na fronteira con Israel, pero dubido de se era por ser turco ou musulmán. Estou bastante seguro de que eu non encaixaba nun perfil de risco. Son laico, recibín a bolsa do Goberno israelí. Desde a miña infancia a miña familia e eu tiñamos amigos xudeus, e nalgúns casos manteño unha postura prol-israelí no conflito con Palestina. Con todo, todos eses feitos non teñen ningunha importancia para a seguridade da fronteira israelí. Fóra da miña última viaxe, en todos os voos de entrada e saída cara ao aeroporto Ben Gurion, tiven que pasar polo menos tres horas de interrogatorio. Ao entrar no país todo o tempo teño que esperar horas sen nin sequera darme explicacións. Eu entendo que se un é interrogado durante horas, sentado nunha cadeira e incómoda cadeira, para que finalmente apareza unha señora co teu pasaporte dicindo "benvido a Israel", non é unha experiencia acolledora en absoluto. Ao saír de país, a situación é moito peor. A maioría das veces fun interrogado por novos soldados, soberbios e arrogantes, que están alí só para satisfacer os seus egos desprezando aos interrogados, en lugar de asegurar as fronteiras de Israel. Sempre estou suxeito a unha investigación profunda; o que significa que teño que espirme nun cuarto moi pequeno e esperar vestido só coa miña roupa interior, mentres o resto é analizada. Unha vez tiven que esperar nunha cabina diminuta con tres gardas de seguridade sentado en roupa interior. Despois de esperar durante unha hora, un supervisor achegouse e dixo que ?atopouse material moi perigoso nos pantalóns polo que non era posible voar con eles". Insistín para que repetisen a análise. Dez minutos máis tarde recoñeceu que houbera un erro traéndome de volta os meus perigosos pantalóns perigosos, e puiden viaxar sen máis problemas. Se non había nada perigoso, por que teño que estar diante de tres oficiais durante tanto tempo nunha habitación tan pequena? A maioría das veces nin sequera permítenme voar coa miña carteira e o meu teléfono móbil. Só podo levar o diñeiro e o pasaporte.

- Normalmente a xente pensa que os musulmáns están en contra de Israel, pero vostede está a favor. Pode explicar o por que?

- Eu non son nin prol-israelí, nin prol-palestino. Nalgúns casos, defendo a Israel, e noutros, os dereitos dos palestinos. A batalla que se libra nestas terras é unha batalla pola posesión da terra, non é un conflito pola relixión, a diferenza dos argumentos da parte palestina. Por exemplo, defendo a idea de que o famoso muro axudou a Israel a contrarrestar os ataques terroristas. Creou un control eficaz das fronteiras. Pero ao mesmo tempo, opóñome á ruta da parede. Debe estar estritamente baseada nos límites establecidos no tratado pre-67 das fronteiras. Con todo, están a perforar Cisxordania en moitas partes que non deberían, como Ariel. Á parte de ser un musulmán estou a tratar de analizar o conflito como un espectador. O imperio turco gobernou esas terras durante mil anos sen ningún problema. En tempos da dinastía Seljuk, século XI, Palestina é conquistada. Non houbo derramamiento de sangue, nin violencia relixiosa. Xudeus e musulmáns conviviron pacíficamente cando se loitou contra os exércitos de Napoleón. Pero agora que os turcos están fóra grazas aos esforzos comúns de árabes e británicos en 1917 é máis intelixente que só xoguen o papel de espectadores e que non sexan un partícipe activo no proceso de de paz. Non hai necesidade de arrastrar a Turquía ao pantano de Oriente Medio. Ademais, tendo en conta as ideas e o contexto político da sociedade turca, non se deben comparar as súas opinións coas doutros musulmáns xa que a súa identidade étnica e a súa historia son moi distintas á dos países árabes.

- Que opina do chamado dereito ao retorno do pobo palestino?


- Os palestinos que foron expulsados das súas terras deberán recibir unha compensación nun posible acordo de paz, probablemente financiada pola ONU. Con todo, o dereito ao retorno simplemente non é posible e non é realista. Se todos os palestinos regresasen ás terras que tiñan antes de 1948, no mellor dos casos cambiaría a demografía do Estado de Israel, co 50% de poboación árabe, non xudía, o que sumiría Israel nunha profunda crise demográfica que sen dúbida desembocaría nunha nova guerra civil. A integración dos palestinos na sociedade israelí, se se lles concedese o retorno, sería imposible. A súa maneira de vivir, a súa mentalidade, a súa vida social.  Todo o que podamos imaxinar é moi diferente entre estas dúas sociedades. Hoxe en día os árabes de Israel están integrados e conviven pacíficamente, pero os recentemente chegados volverían cheos de rabia, e talvez algúns radicais traerían a idea da vinganza. A ira contra os xudeus forma parte do trauma elixido, como dicimos en psicoloxía política, que mantén aos palestinos deportados unidos, e se regresan os resultados poden ser moi violentos. Deben recibir unha xenerosa, e deben construír a súa vida en novos países. Con todo, as razóns que expuxen nunca deben aplicarse aos palestinos que foron deportados da Cisxordania anterior a 1967. Todos os palestinos que viven en Cisxordania deportados pola forza teñen dereito a regresar ás súas terras, custe o que custe, e debe estar detallado nun acordo de paz.

- Podes mencionar os clásicos estereotipos que Europa esgrime acerca dos musulmáns?

- Os estereotipos clásicos que os europeos teñen sobre os musulmáns son moi negativos. En primeiro lugar, cren que todos os musulmáns son árabes; que os turcos, indonesios, paquistanís, circasianos? falan e escriben en árabe. Non diferencian entre islam e mundo árabe. O islam é unha relixión, mentres que os árabes son un grupo étnico, pero a maioría dos europeos son demasiado ignorantes ou incultos para coñecer esta información tan básica. Estiven moitas veces en Europa e preguntáronme se os turcos temos alfabeto árabe, ou se utilizamos os camelos como medio de transporte. Outra cousa é cando digo que son relixioso e comezan a mirarme coma se fose un talibán de Afganistán ou un wahhabita de Arabia Saudita. É absolutamente ridículo. Bosníacos, turcos, circasianos e moitas outras nacionalidades están a vivir unha vida laica. Sen diferenzas entre un musulmán turco ordinario, e un cristián europeo.

- Cal é a reacción dos seus amigos musulmáns cando lles comenta que vive en Israel?

- Os meus amigos non árabes móstranse moi interesados. Fanme unha infinidade de preguntas. Eles están ansiosos de sabelo todo acerca de Israel, da sociedade israelí. Con todo, algúns árabes que non son cidadáns israelís puxeron en cuestión máis dunha vez por que me decidín a estudar en Israel.

- Algunha vez recibiu insultos ou ameazas doutros musulmáns por vivir en Israel?

- Por suposto que non. A menos que esteas a falar cun wahabí ou outra fracción radical. A xente non che insulta por tomar decisións persoais no mundo musulmán. No Corán está escrito: "A súa relixión é para eles, a túa é para ti". Se tomas unha decisión pode ser criticada, pero nunca ser inxuriado por iso.

- Que pensas acerca das persoas ortodoxas e a recente protesta en defensa dos dereitos das mulleres?

- A diferenza do que a maioría pensa dos israelís, os xudeus ortodoxos son xeralmente persoas moi pacíficas e moi amables. O seu código de vestimenta pode ser estraño para os demais, e mesmo dar medo a outros, pero até agora sempre vin bondade neles. Sen excepción, todos os xudeus ortodoxos detéñense ao ver a alguén facendo auto-stop, non importa onde e cando. A maioría deles fan todo o posible para axudarche. Do mesmo xeito que algúns cristiáns e musulmáns. Por suposto, entre os xudeus ortodoxos hai fraccións radicais, pero son moi poucos. Os acontecementos ocorridos en Beit Shemesh son realmente graves, pero a sociedade israelí mostrou a súa total solidariedade cos dereitos das mulleres neste caso. Os xudeus ortodoxos tamén sofren estereotipos negativos, como que non son intelixentes, que son perezosos, que pegan ás súas esposas, etcétera. Son cousas moi comúns que se poden ouvir. Pero non hai ningunha diferenza con respecto aos prexuízos negativos aos que teñen que enfrontarse os musulmáns, encerrando a unha sociedade enorme e variada en tres palabras. Paréceme inmoral.

- Que mensaxe queres enviar que as persoas que lean esta entrevista?

- Non deben crer o que escoitan nos medios de comunicación. Se só escoitan os medios de comunicación palestinos poderíase pensar que centos deles son torturados ou asasinados na vida diaria. Se só escoitan medios de comunicación israelís de dereita poderíanse pensar que a maioría dos árabes se están preparando para exterminar aos xudeus e enterrar a Israel. Se escoitan os medios de comunicación europeos só leran as represalias do exército israelí en Gaza ou Cisxordania, pero nunca se poderán escoitar os centos de foguetes que caen sobre Israel, case sempre lanzados desde Líbano ou Gaza. Se aqueles que están interesados en Israel non teñen a oportunidade de vir a Israel (e a Palestina), recoméndolles seguir os medios de comunicación alternativos, foros de internet, ou os medios de comunicación de esquerda en Israel e Palestina.

domingo, junho 24, 2012

Antía Cal e o Holocausto


Por Xesús Alonso Montero
La Voz de Galicia (23.06.2012)

O termo, que procede dun verbo grego que signiñca “queimar totalmente” hai décadas que se aplica aos seis millóns de xudeus asesinados e gaseados nos campos de concentración nazis nos anos da II Guerra Mundial. Nesas datas Antía Cal Vázquez (La Habana. 1923) estudaba a carreira de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e estaba moi allea. como tantos millóns de subditos españois desinformados ou alienados, á traxedia que viviu nun deses campos quen anos despois seria unha das súas grandes amigas: Mercedes Núñez Targa (Barcelona, 1911 - Vigo, 1986).

Antía Cal dedícalle a esta loitadora un capítulo moi garimoso no seu libro de memorias “Este camiño que fixemos xuntos” (2006). Mañá será homenaxeada en Trasalba a profesora Antía Cal. circunstancia que me convida a contar un episodio moi significativo da súa biografía de pedagoga. resumido por ela no capítulo mencionado. Estamos, a finais de 1977 no colexio Rosalía de Castro (Vigo), creado por ela en 1961, cando aínda vivía o seu marido, o ilustre oftalmólogo Antón Beiras. que tanto a axudou nos seus proxectos pedagóxicos. A profesora Cal disponse a comentar algúns feitos da II Guerra Mundial, entre eles s infamia dos campos de exterminio nazis.

No coloquio fina! cos alumnos, algúns citando aos seus pais (burguesiños vigueses troquelados no franquismo), arrepuxéronse co argumento de “que non foran certos”. Nese momento, a profesora -pedagoga sempre- comunicoulles que, dentro de poucos días, ocuparía a “cátedra” unha persoa máis convincente. Tratábase de Mercedes Núñez, que non era xudía. que era unha comunista española que loitara na Resistencia francesa en 1944. “delicto” polo que foi destinada ao campo de concentración de Ravensbrück. Contoulles aos educandos que alí “perderá un pulmón (dun culatazo dun SS” e que. cando en 1945 foi liberada polas tropas aliadas, “librou do crematorio de milagre”. A memorialista non esquece outros datos: “... a primeira vez que puido ir ao baño e ollarse nun espello non se recoñecía. Pesaba, daquela. vinte e sete quilos». Nesas datas. Mercedes Núñez estaba a redactar en catalán un libro memoria lístico que, na primeira edición (Barcelona. 1980). titulouse “El carretó deis gossos” (A carreta dos cans), onde conta as súas experiencias na xeografía alema do terror. Publicouse hai pouco unha edición en castelán cun título máis didáctico. “Destinada al crematorio. De Argeles a Ravensbrück: las vivencias de una resistente republicana española” (Sevilla, Renacimiento, 2011). Prologueina eu. Mercedes Núñez. que amaba “as plantas e as flores” (como Rosa Luxemburgo), ese día de 1977 ofreceulles aos alumnos de Antía Cal a primeira versión das súas terribles memorias alemas.

quinta-feira, junho 21, 2012

José Mari Gorroño (BILDU) recibe en Gernika a Alon Bar

 Alon Bar, (esquerda), saúda ao alcalde de Gernika, José Mari Gorroño (BILDU)



O embaixador de Israel en Madrid, Alon Bar, visitou onte Gernika aproveitando a súa presenza en Euskadi. O representante israelí foi recibido no salón de plenos do Consistorio da vila polo alcalde, José Mari Gorroño (BILDU) , quen o acompañou máis tarde nun percorrido polos lugares máis emblemáticos da localidade como a Casa de Juntas.


quarta-feira, junho 20, 2012

Encontro en Sabin Etxea de Iñigo Urkullu co embaixador de Israel


Iñigo Urkullu, Alon Bar e Iñaki Goikoetxeta en Sabin Etxea, Sede Nacional do PNV

Onte martes foi recibido en Sabin Etxea o embaixador de Israel no Estado español, Alon Bar. Con quen Iñigo Urkullu, presidente do PNV mantivo unha longa e moi cordial conversa sobre a dificil situación económica internacional e tamén sobre a en Oriente Medio así como o esperanzador proceso de pacificación en Euskadi. No encontro Urkullu estivo acompañado por Iñaki Goikoetxeta, responsábel do EBB para Asuntos Exteriores.

http://urkullu.eu/2012/06/19/encuentro-con-alon-bar-embajador-de-israel/

domingo, junho 10, 2012

A levedade da culpa: Eichmann




Por Txema Montero
DEIA - Sábado, 9 de Xuño de 2012

O pasado 31 de maio cumpríronse 50 anos da execución, colgado dunha soga até morrer, na prisión de Ramalah, próxima a Xerusalén, de Otto Adolf Eichmann (1906-1962) membro das SS nazis e asasino a escala atroz. Segundo ditame do seis psiquiatras que o avaliaron durante o xuízo, Eichmann era un home normal, "máis normal ca min, tras pasar polo trance de examinalo", chegou a dicir un deles. Era incluso anodino. Isser Harel, xefe do Mossad, servizo secreto israelí, líder do comando que capturou a Eichmann en Buenos Aires (1960), tras enfrontarse a el cara a cara no piso onde o tiñan secuestrado á espera do seu envío a Israel, non deixaba de dicirse a si mesmo: "Se mo atopase pola rúa, non observaría a menor diferenza entre el e os miles de homes que pasasen. E preguntábame unha e outra vez: que convertería a este ser, aparentemente normal, nun monstro. Non existe ningún signo exterior que o distinga dos homes normais. Seica a diferenza só estriba nunha alma corrompida?".

Desde entón e ante situacións como golpes de estado, terrorismo, guerra sucia... as persoas conscientes séguense facendo tales preguntas. A resposta é invariablemente a mesma. As atrocidades cométense en base a motivos que miran ao pasado, tales como o odio ou a vinganza individual ou colectiva, e razóns que se proxectan cara ao futuro: un proxecto político, a procura dun espazo vital ou de fontes de enerxía... Pero esas atrocidades cométenas persoas físicas concretas que por tanto teñen a súa culpa persoal e intransferible no presente, presente que tratan de eludir. A restitución do dano causado á comunidade pasa polo recoñecemento do mesmo, que non pode encubrirse en motivos nin razóns. Deberá ser un exercicio individual dirixido á sociedade ou non terá valor algún. Por máis que quen cometesen actos de terror nos resulte persoalmente próximo.


E aínda que sexa para poder contestar as preguntas que se facía o xefe do Mossad e que calquera ser pensante exponse cando se atopa ante a enormidade do mal absoluto feito carne e óso, merece a pena aproximarse á figura de Eichmann.

Nacido na cidade alemá de Solingen, coñecida pola fabricación de coitelos e tesoiras, creceu no seo dunha familia de clase media na que todos os fillos estudaron con aproveitamento a excepción do propio Adolf. En 1913, a familia emigrou a Linz (Austria), onde o máis torpe da camada tratou de gañarse a vida como axente de comercio. Tras fracasar no empeño, acabou ingresando no partido nazi e, encadrado nas SS, a súa carreira discorría sen pena nin gloria ate que certo día asignóuselle unha oficina de nova creación, denominada de Asuntos Xudeus. A razón de tal encomenda era que o propio Eichmann tíñase jactado das súas relacións coa comunidade xudía así como de falar hebreo e coñecer a ideoloxía sionista. O primeiro era unha verdade a medias e en realidade tales relacións eran máis ben familiares: a segunda esposa dun tío seu era xudía e, por certo, axudoulle a atopar aquel traballo de viaxante que abandonou por manifesta incapacidade. En canto ao seu dominio do hebreo, era mera farsa. Como alemán podía entender o yiddish, lingua practicada polos xudeus do centro e leste de Europa que en esencia é alemán medieval con préstamos lingüísticos de hebreo. Con tal escasa bagaxe de coñecementos e unha indubidable capacidade de fabulación -Eichmann era mentireiro para mellor medrar, digámoslo sen reviravoltas-, foi ascendendo lentamente no organigrama nazi. Convén precisar que a cúpula nazi era academicamente iletrada, desde Hitler a Göring pasando por Himmler e Rosenberg e excepción feita de Goebbels, quen pola súa formación superior nunca se apeaba do tratamento de Herr Doktor que esixía a todo quisqui. Con todo, a segunda fila de nazis estaba composta por universitarios cultivados, fillos da pequena burguesía alemá arruinada pola crise económica de 1929. Tratábase de trintañeiros demasiado novos para ser veteranos de guerra e enormemente interesados en ocupar un lugar baixo o sol hitleriano. Alguén definiu a estas estrelas ascendentes do nazismo como "gángsteres intelectuais". O máis destacado entre eles era Reinhard Heydrich, consumado violinista, esgrimista e piloto de aviación. Dotado dunha magnífica planta, icona andante da raza aria, aos seus 37 anos era xefe do RSHA que englobaba a Gestapo, a Policía criminal e o Servizo Secreto ou SD.

Hitler afirmara nun discurso pronunciado o 30 de xaneiro de 1939 que desexaba "realizar unha profecía: se o xudaísmo internacional -de Europa e de fóra- leva ás nacións a unha nova guerra, iso non terá como resultado a bolchevización do mundo e a vitoria dos xudeus, senón a aniquilación da raza hebrea en Europa". E xa desde o inicio da guerra ese mesmo ano foran liquidados centenares de miles de polacos, rusos, ucraínos e xudeus en operacións levadas acabo polos Einsatzgruppen ou Grupos operativos, destacamentos compostos por unidades das SS na retagarda do exército invasor alemán que fusilaban sobre o terreo. Posteriormente chamouse Xenocidio por balas a esta primeira fase do Holocausto.

Tres anos despois daquel discurso de Hitler, o 20 de xaneiro de 1942 -relátao Mark Roseman na vila, o lago, a reunión (RBA libros, 2002)- quince funcionarios e oficiais de rango medio invitados por Heydrich, con Eichmann como secretario de actas, tomaron asento na sala de reunións dunha vila sita no número 56-58 de Am Grosse Wansee, nos arredores de Berlín, a beiras do lago Wansee, lugar de veraneo dos berlineses acomodados que se construíron vilas e palacetes nunha contorna de relaxamiento. Os nazis, unha vez chegados ao poder, incautáronse daquelas que eran propiedade dos xudeus e mesmo dalgunha que outra dos xentiles. Era o caso daquela vila, que pertencera a un industrial de dereitas, un tal Minoux, a quen á maneira de Don Vito Corleone, fixéronlle "unha oferta que íalle resultar imposible de rexeitar".

A reunión, tras hora e media de debate, serve para decidir quen é xudeu e cal vai ser a súa sorte. Once millóns de seres humanos ignoran que están destinados a desaparecer de entre os vivos convertidos en cinza. A cifra -6.000 xudeus españois incluídos- é o resultado do minucioso traballo previo de investigación de Eichmann, o gris e aplicado burócrata. O debate sobre a identificación do xudeu resulta un envurullo: que se son ou non xudeus os cuarterones, que "se os mischlinge" ou mestizos o son tamén... Finalmente redactan un protocolo cuxo fragmento máis significativo é o seguinte: "No transcurso da solución final e baixo o liderado conveniente, os xudeus serán postos a traballar no Leste. Sen dúbida, a gran maioría será eliminada por causas naturais. Loxicamente, os sobreviventes serán individuos resistentes e destes haberá de ocuparse de maneira apropiada, pois en caso contrario e debido á selección natural chegarían a formar o xerme dun novo renacemento xudeu (Ver a experiencia que nos lega a historia)". A redacción non pode ser máis aséptica e letal. Wansee convértese no acto de clausura dun proceso polo cal o crime masivo convértese en xenocidio.

Eichmann organiza as complexas operacións loxísticas de procura, detención e envío aos campos de exterminio de seis millóns de xudeus. Heydrich non puido participar persoalmente na posta en práctica do seu protocolo: en 1942 desempeñaba o cargo de Protector do Reich nos Territorios Checos Ocupados, unha especie de vicerrei de Checoslovaquia, e era tan odiado que un comando de partisanos executouno en Praga un 27 de maio. Acábanse de cumprir tamén 70 anos.

Derrotado o nazismo en 1945, Eichmann comeza a súa longa escapada para fuxir da xustiza. Vive agochado en Alemaña e a súa preocupación chega ao paroxismo cando o seu nome aparece nos xuízos de Nuremberg pois os fiscais norteamericanos deran cun documento co selo de Asunto Secreto do Reich que recolle, nin máis nin menos, a acta da reunión do lago de Wansee, onde organizouse a Solución Final. Ao instante, o discreto Eichmann, que redactara a acta, pasa a ser un dos criminais de guerra máis buscados. Axudado por unha rede clandestina nazi foxe a través de Austria e chega a Xénova. Con documentación falsa a nome de Ricardo Klement, facilitada por un franciscano, viaxa por barco até Arxentina, onde arriba a mediados de xullo de 1950. Dous anos despois reúnense con el a súa esposa e fillos. A vida, non exenta de carestías económicas, discorría apracible para a familia Klement-Eichmann grazas ao apoio dos seus camaradas nazis instalados en Arxentina e os seus protectores policías e políticos peronistas. Con todo, nun mal día para Eichmann e excelente para a humanidade, a finais de 1957, Fritz Bauer, fiscal de estado de Hesse (Alemaña), xudeu el mesmo e socialdemócrata de ideoloxía, tivo noticias de que un alemán residente en Buenos Aires de nome Klement non era outro que Eichmann. Púxoo en coñecemento das autoridades israelís, pois non se fiaba dos xuíces alemáns, e así comezou a caza do criminal de guerra máis buscado.

Un equipo do Mossad localizou a Eichmann no barrio de San Fernando, ao noroeste de Buenos Aires. O mencionado Isser Harel, xefe do equipo, escribiu o libro "A casa da rúa Garibaldi" (Edicións Grijalbo), relatando a operación de procura, secuestro e entrega clandestina do xenocida Eichmann para o seu enxuizamento por un tribunal israelí. O libro contén interesantes reflexións. A máis rechamante, quizais, a actitude sumisa do detido, quen coa pretensión de congraciarse cos seus captadores chegou a rezar en hebreo. O outrora heraldo que anunciaba a morte a millóns de xudeus mostrábase como un miserable que imploraba pola súa vida.

Tras 9 días secuestrado nunha casa clandestina, o comando embarcou a Eichmann nun avión da compañía israelí El Al, que o trasladou a Tel Aviv e logo a Xerusalén. Alí esperáballe o seu xuízo, no que foi achado culpable de 15 crimes contra a humanidade, e a soga: acabou aforcado, o seu corpo, incinerado; e as cinzas, aventadas no Mediterráneo.

O enigma do home de aparencia normal bo pai de familia, funcionario meticuloso, que é ao mesmo tempo asasino a escala atroz, exponse en toda a súa extensión. A conclusión luminosa e aterradora quedou acuñada no concepto da "banalidade do mal" con que Hannah Arendt definiu ao asasino monstruoso-insignificante persoa, a quen observou con atención cando asistía ao xuízo: "Aquel home de estatura media, delgado, de mediana idade, algo calvo, con dentes irregulares e curto de vista, que ao longo do xuízo mantivo a cabeza, torcida o pescozo seco e nervudo, orientada cara ao tribunal (nin unha soa vez dirixiu a vista ao público)".

Detallaba Arendt no seu ensaio "Eichmann en Xerusalén" (Editorial Lumen, 1999), que o acusado en todo momento alegou obediencia debida aos seus superiores, polo que nunca sentiu culpabilidade. Aínda que os seus crimes fosen a escala infinita, tal exercicio de defensa asumindo unha leve culpa -"fíxeno cumprindo ordes e de acordo coa lei vixente"- é en sustancia o mesmo argumento exculpatorio daqueloutros que xustifican os delitos cometidos en situacións como golpes de estado, terrorismo, guerra sucia... invocando o contexto, o conflito ou o puro azar. Obviamente non pretendo comparar estes crimes cos de Eichmann, pero si as reaccións destes e as daqueles ante a asunción da súa propia responsabilidade que poderiamos identificar como a levedade do seu sentimento de culpa. Trátase de criminais eternamente impenitentes, como Dostoievski contaba da súa estancia nas prisións de Siberia ao sinalar que entre ducias de asasinos, violadores e ladróns nunca coñeceu a un só home que admitise obrar mal. Será que non poden enfrontarse coa realidade porque o seu crime pasou a ser parte dela? Excelente pregunta para que tamén se formulen, formulémonos, quen perante a traxedia vivida no noso país non poidan, non poidamos, entoar un sincero "eu non tiven nada que ver".

sábado, junho 09, 2012

O mar desde esa banda


De Carlos Penela*
.Na traxedia insondábel e metódica que, noite a noite, se larvaba na raíz dos homes, aquel silencio era o único que remitía ao mundo, aquela pulsión do silencio era o único que daba un pouso de verdade e fuxida na madrugada hórrida e sen alma dos barracóns. Concentrarse naquel silencio, nas esferas últimas do silencio, pois, era quizais o único que podía dar paso a certo xeito de serenidade e ésta, se cadra, a algún recordo menor, semellante a algo tépedo e familiar. Por iso, como un illote perdido nunha sordidez imensa, oceánica, o prisioneiro tentou lembrar un otro mar, outro horizonte lonxe da cotación infernal do Lager. Fechou os ollos con forza, apertouse a si mesmo como quen acouga o abalo dunha nave á deriva e bisbillotando un breve nome tentou lembrar...outro mar, o escorzo luminoso e fresco do seu mar cando rapaz, o tacto real e vivo, aquel, dos limos da ría mentras enredaba apañando ameixa e caramuxo coa mamá e a madriña, cos primos, cos seus, tan lonxe.
.
Volveu repetir lento e fráxil, como se for algo moi valioso, aquel nome no idioma do seu mar e procurou formar así as imaxes de outrora, a xeira cansa dos veciños ao pé da praia, o regreso á tarde, os espellos tornasolados da beiramar. Cómo lle prestaban as cancións da madriña con aquela voz salgada e gasta, o brillo das patelas pesadas, cheas co xornal do día, as olladas piscas e paveras dos vellos, as carreiras cando ía facer os recados á tenda de coloniais. Daquela pensaba que o mundo sempre sería así, a roda lóxica das angueiras e os soños; cómo lle prestaba ficar deitado na duna quentiña, amodorrado logo da merenda, alí, aparvado ollando o ceu baixo e mol na cerna do verán, a pasaxe das gaivotas, sentindo a brisa mareira como unha certeza da infancia que sempre existiría.
.
Enriba do seu camastro arfaba ennovelado, cos laios vidrados pola disentería, Marek, o militante de orixe polaca; estivera de voluntario no frente de Aragón e ás veces falaba con el nunha sorte de lingua franca, castrapa, apenas intelixíbel. El fora quen lle advertira do que realmente significaba aquel lugar durante a viaxe do traslado, durante aquela travesía alucinada por camiños de ferro que se prolongou varios días desde as terras altas de Francia. Contoullo para que fora endurecendo o seu ser, para que o fora tensando, para que a súa sombra non fora ferida tan rápido pola maré de frío e desolación que agardaba, á espreita, no Lager. Na xelatina pestilente en que se convertera o ar escuro do vagón podía distinguir outros rostros cheos de medo que aínda comprendían menos aquel relato, tamén cabezas que asentían de xeito febril perante as palabras de Marek, bocas entreabertas, manchadas polo destrozo da desgraza e o esgotamento.
.
A burocracia da crueldade non axía de balde, o mozo polaco non se enganara. Desde os primeiros momentos comprendeu, como se algo vencera no seu interior de xeito miserábel, que era mellor dar os pasos que daba a maioría, levar ben visíbel o triángulo azul da chaqueta e non ollar nunca de frente aqueles rostros de papel (oficiais bradando cousas durísimas, executando á toa); por iso pensaba sempre nos contos de luces de ánimas das xuntanzas onda a madriña, cando fóra batía a galerna, para non sentir a tentación de cruzar o ollar con aquelas miradas acuosas, fantasmais dos SS. As vellas afirmaban que non había que mirar de frente aos defuntos porque, se non, a alma dun ficaba para sempre no seu feitizo e a vida baleirábase de nós. Por iso evitaba a atención dos capos, dos soldados ferrados con cans e trallas, para ficar desta banda das cousas, sobrevivindo cara adentro. Vira convois completos desaparecer no mesmo día en que chegaban ao Campo Central. O fervor ordenado e frío con que se mantiña aquela lei homicida puxérao a ramo da loucura; e con todo aínda estaba alí, con todo abocaba a vida como o fixera noutro tempo entre as liñas inimigas, entre as ráfagas de metralla, entre os días da derrota e o exilio.
.
Era aínda moi novo, daquela non sabía máis que o peso dalgo novo que dicían era a esperanza e as leituras acendidas e atrapalladas dos boletíns atrasados que lle enviaban os da Célula. Rematara o seus cursos de torneiro naquela academia da capital e estaba á procura dun emprego estábel para axudar na casa. Un veciño da pensión, un viaxante do Levante moi mullereiro, faloulle duns talleres na súa cidade onde traballaba un curmán seu que estaban precisando persoal especializado. Non o pensou moito, mesmo fixo a metade da viaxe co fulano, escoitando recomendacións de fondas baratas e outros garitos naquela nova cidade. O mundo abríase nunha baralla insólita, infinita, e el quería estar alí, no medio do tremor, no medio dos días facéndose en si mesmos, avantando neles.
.
Mais todo bulía xa como un avispeiro perigoso na cidade aquela…por horas medraba unha tensión cega e en varias ocasións mesmo dubidou do que estaba facendo. Pero, que podía acontecer? Eran os compañeiros outra vez a falar da esperanza, eran rapazas bonitas con pucha e palabras firmes, incendiarias...eran bandeirolas nas prazas, cancións a fío, noites de pándega e poemas nas tabernas. E alí vería estourar a Guerra. Alistouse a unha columna anarquista porque a moza pola que debecía militaba nela. Non era pouco. No marasmo dos días máis espesos do confronto, ela desapareceu sen dar sinal algún e entón foi cando decidiu fuxir a Barcelona, lonxe do desconcerto e a dor, das bombas, dos horrores. Achou unha cidade alucinada, dunha vitalidade malsá...nun pulo de sorte, cando a capitulación era cousa apenas xa de semanas, deu cuns tipos que o deixaron a uns quilómetros da fronteira...pagáralles co que, por primeira vez na súa vida, roubara. Como un animal encanallado, durmiu en refuxios de portos de montaña, rillando en códeas de pan duro e en frebas de touciño rancio. Deu tombos por cuadrillas de traballo, como peón, como xornaleiro, xunto con outros exilados, a carón de antigos lexionarios e exconvictos de mirada esguía. E pouco tempo despois, cando tentaba refacer as pezas fanadas da súa vida clandestina, nunha pensión suxa de Marsella soubo que a Guerra abrira outra fenda nas entrañas de Europa. Tamén nesa arriscaríao todo.
.
Aos poucos situábase máis alá do frío e o tremor naquela noite de naufraxio; contodo, quería atinxir aínda o seu mar, as ondas rebuldeiras e calmas da baía, botar de canto os seixos contra a tona calmiza daquel mar e conseguir que desen cinco, seis, até sete ou oito chimpos rápidos...cómo lle prestaba a preguiza do mediodía na praia, o cheiro vivo das sardiñas grelladas baixo o emparrado, na casiña branca dos seus tíos, as risadas das mozas no baile da noite, os fogos do folión...A Marek baleirábaselle a vida no xergón de enriba, coitado, se cadra envenenárase con aquela observación de pedernal contra a que xa avisaban as vellas da súa aldea. A el non, a el non lle podía acontecer nada, aquilo só era frío, sempre se coidara de non pousar a mirada nos óculos tintados do terríbel Obersturmführer, de picar sen pausa no pedregullo, de esquecer as chagas que lle trababan os membros como farpas de fósforo...por iso, aquilo só era frío, colléralle o frío, como dicía a madriña, iso era todo., mais con aquel ponche quente de leite e ovo todo sanaba, só tiña que dormir ben tapado polo agocho dos cobertores e botar a febre suando...dormiría tanto que sentiría logo febleza no corpo todo e acordaría coa luz clara do novo día a perfillar siluetas contra as rendas das cortinas...cómo lle prestaba entón fechar os ollos e intuir a orixe daquelas voces que ecoaban desde o patio, sentir os pasos suaves da irmá maior a traerlle o pratiño de caldo limpo e a pavía fresca...non, nada lle podía acontecer, só era frío e devagar el xa estaba máis alá do frío porque agora estaba entrando na boca da ría, bogando na “Aurora”, na dorna do seu tío, que ía farta e brillante de camarón, de lula, de martiños, que ía tan farta que se cadra podería mesmo afundir antes de chegar á outra banda...escoitaba agora dos beizos de Marek aquela ladaíña, de novo aquel rezo nunha lingua rara e fermosa que non era a da misa do domingo, a mesma pregaria que compartillaran axeonllados cinco homes de nacións diferentes (tres gregos de Thesalónica, o estudante húngaro e un señor moi alto que dicía ter sido actor en Berlín), antes dun mallar de culatas e varios tiros de graza do Obersturmführer, como cuspes negros, dar cabo de vez do seu alento humillado. Fixéranlles presenciar toda aquela encenación obscena da execución, escoitar logo as advertencias histéricas do oficial que descobrira os homes tentando fuxir, recoller a masa dos corpos desfigurados.
.
Xa non quedaba moito para chegar á bocana da ría, pero o mar estaba a virar moi picado, cunha marexada traicioneira...tiñan que bulir, remontar os cons e atinxir a outra banda, o ceu cubrírase de cores aceiradas e zoaba un vento que non era de verán...comezara a chviñar e a dorna semellaba non dar termado xa co peso dos canastos a rebordar de peixe fresco... tiveron medo, polo ceu cruzaban perdidas aves grasnando e a serea dun barco pequeneiro resoprou ao lonxe como un presaxio...ou sería a voz de Marek? Ésta convertérase nun asobío rouco, perdido nas tábuas de enriba...xa non daba apalpado nada co frío que lle entrara no sámago do corpo...a mamá tería un tazón de sopa recén feita para eles, poríase ben contenta por aquela xornada tan boa...había que alcanzar a praia como fose...tiveron medo...o volume da dorna alastrábase ferida entre aquelas ondas bravas...só era frío, frío e un mar alleo de lamentos, a nave terminal, sen anxo, dos barracóns...rompera a chover con máis forza e as batidas do mar mantíñaos anicados co medo...e entón souberon que non chegarían nunca á outra beira...cunha certeza ameazante, definitiva, souberon que aquela tarde non chegarían á marxe da costa...e perdido, perdido nese frío, decatouse ao fin, como nunha iluminación tremente, que a súa voz se afundiría tamén coa do mozo Marek, que ningún dos dous chegaría ao perfil gañado doutros días, doutros abrentes...porque, se cadra, naquela noite non loitaban pola vida nos lombos feros do mar de Noia, porque se cadra aquilo chamábase en verdade Gusen-Mauthausen e o mar desde esa banda non era máis ca un país descoñecido e morto.
.
Coda:Entre 1940 e 1945 perto de douscentos exilados galegos foron deportados desde Francia a campos concentracionarios nazis: Dachau, Bergen-Belsen, Mauthausen...foi sobre todo neste último e nos seus anexos de Hartheim e Gusen onde pereceron máis da metade deles.
Estímase que, entre xaneiro do 41 e marzo do 42, uns setenta e seis destes cidadáns foron directamente asasinados por diferentes métodos, naquela imensa industria nazi de eliminación; así por exemplo, dezaoito deles foron gaseados no campo satélite de Hartheim antes citado.
A biografía resumida neste relato breve, ainda que ficticia, quixera testemuñar como recordatorio necesario a noite dun prisioneiro calquera sen nome, a súa ensoñación última do mar, noite e ensoñación que ben puideron ser, talvez, as dalgún daqueles outros galegos devorados polo deserto negro e real dos KZ.
.
Carlos Penela é escritor (Vigo 1975). Licenciado en Filoloxía galego-portuguesa pola Universidade de Santiago de Compostela-USC. Reside en Viena. Obtivo o Premio Espiral Maior de Poesía (1997), o Premio Eusebio Lorenzo Baleirón (2000) o Premio Esquío de poesía (2004). En 2007 gaña o Premio de Poesía Caixanova-Pen Clube coa obra "Sombras, rosas, sombras". Carlos Penela é socio de AGAI.
.
Relato publicado no libro colectivo:
Mañá de Sábado (relatos para Noia)
Edit. Toxousoutos, Noia, 2008
ISBN 13: 978 – 84–96673-61-8

Desde Xerusalén: carta ao mundo


Videos tu.tv

Willy Brandt en Varsovia


Unha foto para a historia. Corría un frío mes de Decembro de 1970, un 7 de Decembro e o chanceler alemán, o histórico socialdemócrata Willy Brandt, axeónllase perante o Monumento aos Loitadores Xudeus na revolta do Ghetto de Varsovia. Días máis tarde repetiu xesto no campo de exteminio de Auschwitz-Birkenau.

sexta-feira, junho 08, 2012

O boicote a Israel é uma arma indigna


O boicote a Israel é uma arma indigna


Começa a fazer-se falar dela, na França, uma campanha que consiste em promover o embargo a Israel, tanto na ordem económica, como na dos intercâmbios universitários e culturais. Os seus promotores, agrupados num colectivo intitulado “Boicote, Desinvestimento, Sanções”, não se preocupam com questões de pormenor. À vista do seu manifesto, tudo que seja israelita é culpado, o que dá a impressão de que é a palavra mesma “Israel” que se deseja, de facto, riscar das mentes e dos mapas.
A ilegalidade o intento não há dúvida de que justiça francesa não demorará a confirmar. Mas dificilmente a justiça poderá sancionar o que é essencial neste caso. É por isso que nós, associações, cidadãos de toda a parte, actores da vida do nosso país, todos igualmente empenhados na paz no Oriente Médio e, portanto, na criação de um Estado palestiniano viável e democrático ao lado de Israel, somos convictos de que os boicotadores se enganam de combate ao tomarem o partido da censura antes que o da paz, o da separação antes que o do possível e necessário convívio – o do ódio, dito de vez, e não o da palavra e a vida compartilhadas.
A possibilidade de criticar, mesmo vivamente, o governo israelita acerca da sua política a respeito dos palestinianos, não é posta aqui em causa. Poucos governos são tão severamente julgados (por alguns de nós, entenda-se). Mas a crítica nada tem a ver com a rejeição, a denegação e, em último termo, com a deslegitimação em fim. E nada pode autorizar a aplicar à democracia israelita um género de tratamento que não é reservado hoje em dia a nenhuma outra nação do mundo, embora seja uma abominável ditadura.
E ainda mais tomando em consideração que a globalidade da rejeição e a sua brutalidade acabam por arrastar consigo as forças que, em Israel, trabalham dia a dia por uma aproximação com os palestinianos, de maneira que os partidários do boicote são, também, os sabotadores e torpeadores da esperança.
A paz não se fará sem os palestinianos. Mas não se fará, também não, sem os israelitas. E ainda menos sem os intelectuais e os homens e mulheres de cultura que, qualquer que seja o seu país de origem e o seu partido político, trabalham por aproximar os povos. Ceder ao chamado do boicote, torna impossíveis as trocas, inflige aos investigadores israelitas, por exemplo, ou aos escritores, não se sabe bem que classe de punição colectiva. É abandonar toda a perspectiva de solução política ao conflito, e significa que a negociação já não está mais no campo do possível.
Nós não aceitamos esta assunção do fracasso. Pensamos que o nosso papel é o de propor um caminho de diálogo. É por isso que nós, assinantes, somos resolutamente contra o boicote a Israel e pela paz – e precisamente contra o boicote porque somos pela paz.

François Hollande, deputado (PS) por Corrèze ;
Yvan Attal, actor ;
Pierre Arditi, actor ;
Georges Bensoussan, historiador ;
Michel Boujenah, actor ;
Patrick Bruel, actor e cantor;
Pascal Bruckner, ensaísta;
David Chemla, secretário geral de JCALL, ;
Bertrand Delanoë, presidente da Câmara Municipal de Paris ;
Frédéric Encel, geopolitólogo ;
Alain Finkielkraut, filósofo ;
Patrick Klugman, advogado ;
Georges Kiejman, advogado ;
Anne Hidalgo, vice-presidente (PS) da Câmara Municipal de Paris ;
Bernard-Henri Lévy, filósofo ;
Mohamed Sifaoui, ensaísta ;
Yann Moix, escritor ;
Bernard Murat, encenador ;
Jean-Marie Le Guen, deputado (PS) ;
Pierre Lescure, encenador ;
Serge Moati, jornalista ;
Daniel Racheline, vice-presidente de JCALL ;
Arielle Schwab, presidente da UEJF ;
Dominique Sopo, presidente de SOS-Racisme ;
Gérard Unger, presidente de JCALL ;
Manuel Valls, deputado (PS) - presidente da Câmara Municipal de Evry ;
Michel Zaoui, advogado. 

quarta-feira, junho 06, 2012

A chave manchada de sangue e o cachorrinho de pelúcia


Por Daniela Kresch

Quando decidiu produzir uma exposição temporária sobre os 40 anos do massacre nas Olimpíadas de Munique, em 1972, a direção do “Herzlilenblum”, o Museu dos Bancos e Nostalgia de Tel Aviv (http://www.discountbank.co.il/wps/portal/museum/home), não imaginava quanta gente se interessaria pelo assunto. Os curadores do simpático museu, que fica na esquina entre as ruas Herzl e Lilenblum, no coração de Tel Aviv,  pensavam que a exposição temporária duraria apenas alguns meses, de fevereiro a junho. Mas o interesse público fez com que o fim da exibição fosse adiado para outubro ou até mesmo para o ano que vem. 


Até agora, já passaram pelo local mais de três mil visitantes, entre estudantes, turistas, atletas e curiosos.

-- Nunca imaginávamos esse sucesso – diz a diretora do museu, Yehudit Ben Levi – Sobreviventes do atentado em Munique e membros do Comitê Olímpico de Israel participaram da abertura e se emocionaram.

Yehudit conta que, quando o museu recebe visitantes, os guias já sabem que a sala da exposição sobre o atentado em Munique deve ficar por último. Isso porque, depois de entrar nela, os visitantes ficam mexidos demais. No local, há filmes, fotos e objetos pessoais dos 11 atletas israelenses mortos em Munique, em 1972.

Entre os objetos, dois me chamaram a atenção: uma chave do quarto da Vila Olímpica, ainda com manchas de sangue, que serviu de cativeiro para os reféns; e um cachorrinho de brinquedo comprado em Munique pelo esgrimista Andre Spitzer para dar de presente à filha recém-nascida, Anouk, que perdeu o pai quando tinha menos de um mês de idade. Outro objeto que me atraiu foi uma bolsinha de dinheiro, ainda com notas e moedas de 1972, que pertencia ao pugilista Mark Slavin.

O museu pertence ao Bank Discount (um dos três maiores bancos de Israel) e fica numa casa reformada ao lado da moderníssimo sede do banco – onde também fica a embaixada do Brasil. É lá que a delegação israelense para as Olimpíadas de Londres vai se reunir, no dia 17 de junho, um mês antes da abertura dos jogos, para lembrar os mortos e partir com esperança da conquista de medalhas.


Me pergunto porque não há uma exposição permanente sobre o massacre em Munique em Israel. Alguém me disse que é falta de verbas. Outro, que é uma questão política. Seja qual for o motivo, é uma pena. A morte dos atletas israelenses é uma página trágica da história do país e merecia ser lembrada honradamente. O interesse pela exposição no Herzlilenblum é uma prova disso.

terça-feira, junho 05, 2012

Manifesto francés contra o boicot a Israel



O BOICOT A ISRAEL É UNHA ARMA INDIGNA

Fálase dunha campaña na Francia, consistente en promover un embargo de Israel, tanto na orde económica canto na do mundo universitario ou cultural. Os seus fundadores, reunidos nun colectivo chamado Boicot, Desinvestimento, e Sancións-BDS, non se preocupan cos detalles. Vista a súa carta, todo o que sexa Israel é culpábel, dando a impresión de que é a palabra "Israel" a que desexan, efectivamente, limpar dos espíritos e dos mapas.

A ilegalidade do proceso non ten ningunha dúbida e os tribunais franceses non van demorar en confirmalo. Mais vai ser difícil que a xustiza castigue o que é esencial neste caso. É por todo isto que nós, asociacións, cidadáns de todas as cores, actores da vida do noso país, todos igualmente comprometidos coa paz no Próximo Oriente e, xa que logo, na defensa dun Estado palestino viábel e democrático ao carón de Israel, estamos convencidos de que os boicotadores están errados de batalla ao tomar o partido da censura, en vez do da paz, o de separación ao contrario da coexistencia posíbel e necesaria; nunha soa palabra, o discurso de odio e non o da palabra e o da vida compartidas.

A posibilidade de criticar, mesmo contundentemente, a política do goberno israeli relativa aos palestinos non está en causa aquí. Poucos gobernos son tan severamente xulgados, incluíndo por algúns de nós. Mais a crítica nada ten a ver co rexeitamento, a negación e, finalmente, a deslexitimación. E nada pode autorizar que se aplique á democracia israeli un tipo de tratamento que non se aplica hoxe a ningunha outra nación no mundo, aínda que sexan unhas ditaduras espantosas.

Especialmente desde que, de feito, todo o rexeitamento e a súa estupidez fan que sexa aplicada ao mesmo movemento das forzas que, en Israel, día tras día, traballan en prol do achegamento cos palestinos, tornando deste xeito os partidarios do boicot en sabotadores e náufragos da esperanza.

A paz non se vai facer sen os palestinos. Mais ela tampouco pode ser feita sen os israelitas. E menos aínda sen os intelectuais e homes e mulleres da cultura que, independentemente do seu país de orixe ou da súa cor política, traballan para unir os pobos. Ceder ao chamamento do boicot fai imposíbeis os cambios. Impor, por exemplo, aos investigadores ou escritores israelitas calquera castigo colectivo é abandonar calquera perspectiva de solución política ao conflito e significa que a negociacion non está no campo do posíbel.

Nós non aceptamos esa confesión de fracaso. Pensamos que o noso papel é propor un camiño de diálogo. É por todo isto que nós, asinantes, estamos firmemente contra o boicot a Israel e pola paz - e, especificamente, contra o boicot porque estamos pola paz.

Asinan:

François Hollande, deputado do Partido Socialista-PS
Yvan Attal, actor
Pierre Arditi, actor
Georges Bensoussan, historiador
Michel Boujenah, actor
Patrick Bruel, cantautor
Pascal Bruckner, escritor
David Chemla, secretario xeral de JCALL
Bertrand Delanoë, alcalde de de París
Frédéric Encel, xeopolitologo
Alain Finkielkraut, filosofo
Patrick Klugman, avogado
Georges Kiejman, avogado
Anne Hidalgo, tenente de Alcalde (Partido Socialista-PS) no concello de París
Bernard-Henri Lévy, filosofo
Mohamed Sifaoui, escritor
Yann Moix, escritor
Bernard Murat, director de teatro
Jean-Marie Le Guen, deputado do Partido Socialista-PS
Pierre Lescure, director de teatro
Serge Moati, xornalista
Daniel Racheline, vicepresidente de JCALL
Arielle Schwab, presidente de l'UEJF
Dominique Sopo, presidente de SOS-Racisme
Gérard Unger, presidente de JCALL
Manuel Valls, deputado polo Partido Socialista-PS e Alcalde de Evry
Michel Zaoui, avogado. 

VER ORIXINAL PUBLICADO NO XORNAL LE MONDE:
"Le boycott d'Israël est une arme indigne"
http://www.lemonde.fr/idees/article/2010/11/01/le-boycott-d-israel-est-une-arme-indigne_1433857_3232.html